Μορφές διακυβέρνησης στην Ευρώπη

μορφές διακυβέρνησης
Πηγή:pinterest.com

Στην Ευρώπη, υπάρχουν διάφορες μορφές διακυβέρνησης λόγω της πολυπλοκότητας της Ένωσης και της ύπαρξης διάφορων οργάνων και θεσμών. Οι μορφές διακυβέρνησης είναι οι εξής: 1) Συνταγματική μοναρχία (constitutional monarchy) 2) Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (parliamentary republic) 3) Ημιπροεδρική Δημοκρατία (semi-presidential republic) 4) Προεδρική Δημοκρατία (presidential republic).

Συνταγματική μοναρχία (constitutional monarchy)

Η συνταγματική μοναρχία είναι μια μορφή διακυβέρνησης στην οποία ένας μονάρχης υπηρετεί ως αρχηγός του κράτους εντός των παραμέτρων ενός συντάγματος. Οι εξουσίες του μονάρχη συνήθως περιορίζονται από το νόμο ή από ένα επίσημο σύνταγμα, και συχνά υπάρχει ένα κοινοβουλευτικό σύστημα παράλληλα με τη μοναρχία. Σε μια συνταγματική μοναρχία, ο ρόλος του μονάρχη είναι σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικός και οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται από εκλεγμένους αντιπροσώπους.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της Συνταγματικής μοναρχίας περιλαμβάνουν:

Advertisements
Ad 14

1) Περιορισμένες εξουσίες του μονάρχη: Οι εξουσίες του μονάρχη περιορίζονται από νόμο, σύνταγμα ή άλλα νομικά μέσα. Η έκταση αυτών των περιορισμών ποικίλλει, αλλά γενικά, ο μονάρχης δεν μπορεί να θεσπίσει ή να επιβάλει νόμους ανεξάρτητα.

2) Κράτος Δικαίου: Η συνταγματική μοναρχία λειτουργεί στο πλαίσιο ενός νομικού συστήματος και ο μονάρχης υπόκειται στο κράτος δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι οι ενέργειες του μονάρχη πρέπει να συμμορφώνονται με το σύνταγμα και άλλους σχετικούς νόμους.

3) Κοινοβουλευτικό σύστημα: Οι συνταγματικές μοναρχίες έχουν συχνά ένα κοινοβουλευτικό σύστημα όπου εκλεγμένοι αντιπρόσωποι και όχι ο μονάρχης κατέχουν σημαντική πολιτική εξουσία. Ο αρχηγός της κυβέρνησης είναι συνήθως ένας πρωθυπουργός που είναι υπεύθυνος για τη διοίκηση της κυβέρνησης και τη λήψη πολιτικών αποφάσεων.

4) Ο ρόλος του μονάρχη: Ο ρόλος του μονάρχη είναι πρωτίστως συμβολικός και τελετουργικός. Μπορούν να εκτελούν διάφορα τελετουργικά καθήκοντα, όπως το άνοιγμα και τη διάλυση του κοινοβουλίου, την παροχή βασιλικής συναίνεσης στη νομοθεσία και την εκπροσώπηση της χώρας σε κρατικές επισκέψεις.

5) Κληρονομική Διαδοχή: Η θέση του μονάρχη συνήθως κληρονομείται σε μια βασιλική οικογένεια, μετά από συγκεκριμένη σειρά διαδοχής. Ωστόσο, ορισμένες συνταγματικές μοναρχίες ενδέχεται να επιτρέπουν περιορισμένα εκλεκτικά στοιχεία στη διαδικασία διαδοχής.

Διαβάστε επίσης  Η διαμάχη Αθηνάς- Ποσειδώνα για το όνομα μιας πόλης

Παραδείγματα συνταγματικών μοναρχιών περιλαμβάνουν το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, τη Σουηδία, τον Καναδά, και πολλές άλλες χώρες. Σε αυτές τις χώρες, ο μονάρχης έχει ένα ρόλο που συνήθως είναι περιορισμένος   σε εκπροσωπητικές λειτουργίες, ενώ η πραγματική εξουσία ανήκει στους εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού.

Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (parliamentary republic)

Η Κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι μια μορφή διακυβέρνησης στην οποία ο αρχηγός του κράτους είναι πρόεδρος ή εθιμοτυπικός μονάρχης και ο αρχηγός της κυβέρνησης εκλέγεται από το νομοθετικό σώμα (κοινοβούλιο) και είναι υπόλογος σε αυτό.

Τα βασικά χαρακτηριστικά μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας περιλαμβάνουν:

1) Αρχηγός κράτους: Ο αρχηγός του κράτους είναι συχνά ένας πρόεδρος με περιορισμένες εξουσίες ή ένας τελετουργικός μονάρχης. Στην περίπτωση του προέδρου, ο ρόλος του είναι συνήθως συμβολικός και οι εκτελεστικές εξουσίες ανατίθενται στον αρχηγό της κυβέρνησης.

2) Αρχηγός κυβέρνησης: Ο αρχηγός της κυβέρνησης είναι συνήθως ο πρωθυπουργός, ο οποίος είναι ο αρχηγός του πλειοψηφικού κόμματος ή του συνασπισμού στο κοινοβούλιο. Ο πρωθυπουργός είναι υπεύθυνος για τη διοίκηση της κυβέρνησης, τη λήψη αποφάσεων πολιτικής και είναι υπόλογος στο κοινοβούλιο.

3) Υπουργικό Συμβούλιο: Ο πρωθυπουργός ηγείται ενός υπουργικού συμβουλίου που αποτελείται από υπουργούς που είναι συνήθως μέλη του κοινοβουλίου. Οι υπουργοί διορίζονται με βάση την πείρα τους σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής.

4) Νομοθετικό Σώμα: Το κοινοβούλιο είναι το πρωταρχικό νομοθετικό όργανο και διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας. Τα μέλη του κοινοβουλίου εκλέγονται από το λαό και έχουν την εξουσία να ψηφίζουν νόμους, να ελέγχουν την κυβέρνηση και να εγκρίνουν τον προϋπολογισμό.

5) Εκλογές: Ο πρόεδρος (ή εθιμοτυπικός μονάρχης) είτε εκλέγεται από το λαό είτε διορίζεται βάση συγκεκριμένων συνταγματικών διατάξεων. Ο πρωθυπουργός είναι συνήθως ο αρχηγός του πλειοψηφικού κόμματος ή του συνασπισμού στο κοινοβούλιο.

6) Έλεγχοι και ισορροπίες: Η κατανομή των εξουσιών μεταξύ αρχηγού κράτους και αρχηγού κυβέρνησης, καθώς και η ύπαρξη νομοθετικού σώματος, παρέχει ένα σύστημα ελέγχων και ισορροπιών, αποτρέποντας τη συγκέντρωση εξουσίας σε ένα άτομο ή κλάδο της κυβέρνησης.

Παραδείγματα χωρών με σύστημα κοινοβουλευτικής δημοκρατίας περιλαμβάνουν τη Γερμανία, την Ινδία, την Ιταλία και την Ιρλανδία. Ενώ μπορεί να υπάρχουν παραλλαγές στις συγκεκριμένες λεπτομέρειες του πολιτικού συστήματος κάθε χώρας, το κοινό νήμα είναι ο συνδυασμός ενός κοινοβουλευτικού συστήματος με έναν πρόεδρο ή έναν τελετουργικό μονάρχη ως αρχηγό του κράτους.

Διαβάστε επίσης  Ολοκληρώνεται μετά από σχεδόν ενάμιση αιώνα η Σαγράδα Φαμίλια

Ημιπροεδρική Δημοκρατία (semi-presidential republic)

Η ημιπροεδρική δημοκρατία είναι μια μορφή διακυβέρνησης που συνδυάζει στοιχεία τόσο του προεδρικού όσο και του κοινοβουλευτικού συστήματος. Σε μια ημιπροεδρική δημοκρατία, υπάρχουν συνήθως δύο ξεχωριστοί κλάδοι της κυβέρνησης: ένας πρόεδρος, ο οποίος εκλέγεται από το κοινό και υπηρετεί ως αρχηγός του κράτους, και ένας πρωθυπουργός, ο οποίος διορίζεται από το νομοθετικό σκέλος και υπηρετεί ως επικεφαλής της κυβέρνησης.

Τα βασικά χαρακτηριστικά μιας ημιπροεδρικής δημοκρατίας περιλαμβάνουν:

1) Πρόεδρος: Ο πρόεδρος εκλέγεται συνήθως με άμεση λαϊκή ψηφοφορία για ορισμένη θητεία. Ο πρόεδρος εκπροσωπεί το κράτος, εκτελεί τελετουργικά καθήκοντα και συχνά έχει σημαντικές εξουσίες, όπως η ικανότητα να διορίζει τον πρωθυπουργό ή να διαλύει το νομοθετικό σώμα.

2)Πρωθυπουργός: Ο πρωθυπουργός είναι υπεύθυνος για τη διοίκηση της κυβέρνησης και είναι συνήθως ο αρχηγός του πλειοψηφικού κόμματος ή του συνασπισμού στο νομοθετικό σώμα. Ο ρόλος του πρωθυπουργού είναι να εφαρμόζει πολιτικές, να προτείνει νομοθεσία και να διαχειρίζεται τις καθημερινές υποθέσεις της κυβέρνησης. 

3)Νομοθετικό σώμα: Το νομοθετικό σώμα, το οποίο είναι τυπικά ένα διθάλαμο σύστημα, έχει την εξουσία να εκδίδει νόμους. Τα μέλη του νομοθετικού σώματος εκλέγονται από το κοινό μέσω χωριστής διαδικασίας από τις προεδρικές εκλογές. Έλεγχοι και ισορροπίες: Υπάρχει ένα σύστημα ελέγχων και ισορροπιών μεταξύ του προέδρου και του πρωθυπουργού, καθώς και οι δύο μοιράζονται εκτελεστικές εξουσίες. Αυτή η διπλή εκτελεστική δομή στοχεύει στην αποτροπή της υπερβολικής συγκέντρωσης εξουσίας σε ένα άτομο ή ένα αξίωμα.

4)Υπουργικό Συμβούλιο: Ο πρωθυπουργός σχηματίζει συνήθως ένα υπουργικό συμβούλιο που αποτελείται από υπουργούς που είναι υπεύθυνοι για συγκεκριμένα κυβερνητικά τμήματα. Το υπουργικό συμβούλιο είναι συλλογικά υπεύθυνο έναντι του νομοθέτη.

Παραδείγματα χωρών με ημιπροεδρικό δημοκρατικό σύστημα περιλαμβάνουν τη Γαλλία, την Πορτογαλία και τη Νότια Κορέα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένες εξουσίες και τα καθήκοντα του προέδρου και του πρωθυπουργού μπορεί να διαφέρουν μεταξύ διαφορετικών ημιπροεδρικών δημοκρατιών με βάση το συνταγματικό τους πλαίσιο.

Διαβάστε επίσης  Τα εξάχρονα κορίτσια θεωρούν την εξυπνάδα ένα ανδρικό προνόμιο;

Προεδρική Δημοκρατία (presidential republic)

Σε μια προεδρική δημοκρατία, ο αρχηγός του κράτους και ο αρχηγός της κυβέρνησης είναι συνήθως το ίδιο πρόσωπο, το οποίο είναι γνωστό ως πρόεδρος. Αυτό το σύστημα διακυβέρνησης χαρακτηρίζεται από ισχυρή εκτελεστική εξουσία με πρόεδρο που εκλέγεται ανεξάρτητα από το νομοθετικό σώμα. Ο πρόεδρος υπηρετεί τόσο ως τελετουργικός αρχηγός του κράτους όσο και ως διευθύνων σύμβουλος με σημαντικές εξουσίες.

Ακολουθούν ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά μιας προεδρικής δημοκρατίας:

1)Πρόεδρος: Ο πρόεδρος εκλέγεται από το κοινό με άμεση ψηφοφορία για καθορισμένη θητεία, συχνά τέσσερα ή πέντε χρόνια. Ο πρόεδρος υπηρετεί ως αρχηγός κράτους και αρχηγός κυβέρνησης, με εκτελεστικές εξουσίες που περιλαμβάνουν την εξουσία επιβολής νόμων, λήψης αποφάσεων πολιτικής και εκπροσώπησης της χώρας διεθνώς. Διαχωρισμός των εξουσιών: Σε μια προεδρική δημοκρατία, υπάρχει σαφής διαχωρισμός των εξουσιών μεταξύ της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας. Ο πρόεδρος είναι ανεξάρτητος από το νομοθετικό σώμα και δεν αντλεί εξουσία από αυτό. Καθορισμένες θητείες: Ο πρόεδρος υπηρετεί μια ορισμένη θητεία και συνήθως υπάρχει ένα όριο στον αριθμό των θητειών που μπορεί να υπηρετήσει ένας πρόεδρος. Αυτό έχει σκοπό να αποτρέψει τη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια ενός και μόνο ατόμου για μεγάλο χρονικό διάστημα.

2)Υπουργικό Συμβούλιο: Ο πρόεδρος διορίζει ένα υπουργικό συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από υπουργούς ή γραμματείς που διευθύνουν διάφορα κυβερνητικά τμήματα. Τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου δεν είναι συνήθως μέλη του νομοθετικού σώματος.

3)Έλεγχοι και ισορροπίες: Ενώ υπάρχει διαχωρισμός των εξουσιών, υπάρχουν επίσης έλεγχοι και ισορροπίες για να αποτραπεί η υπερβολική ισχύς οποιουδήποτε κλάδου της κυβέρνησης. Αυτό συχνά περιλαμβάνει μηχανισμούς νομοθετικής εποπτείας και δικαστικού ελέγχου.

Παραδείγματα χωρών με σύστημα προεδρικής δημοκρατίας περιλαμβάνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία και το Μεξικό. Κάθε χώρα μπορεί να έχει παραλλαγές στον συγκεκριμένο συνταγματικό σχεδιασμό και την κατανομή των εξουσιών, αλλά το θεμελιώδες χαρακτηριστικό είναι η συγκέντρωση της εκτελεστικής εξουσίας σε έναν άμεσα εκλεγμένο πρόεδρο.

Πηγές:

Presidential system

Διαθέσιμο από:https://en.wikipedia.org/wiki/Presidential_system (τελευταία πρόσβαση 4/1/24)

constitutional monarchy

Διαθέσιμο από:https://en.wikipedia.org/wiki/Constitutional_monarchy (τελευταία πρόσβαση 4/1/24)

semi-presidential republic

Διαθέσιμο από:https://en.wikipedia.org/wiki/Semi-presidential_republic (τελευταία πρόσβαση 4/1/24)

parliamentary republic

Διαθέσιμο από:https://en.wikipedia.org/wiki/Parliamentary_republic (τελευταία πρόσβαση 4/1/24)

Σπουδάζω στο τμήμα Κοινωνικών, Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών του ΔΠΘ και είμαι Πολιτικός Επιστήμονας. Από μικρή ηλικία με απασχολούσαν τα θέματα που είχαν να κάνουν με την κοινωνία και ειδικότερα τα ζητήματα που αφορούσαν το έγκλημα. Για αυτόν τον λόγο επέλεξα παράλληλα με τις σπουδές μου να λάβω μέρος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Πάντειον Πανεπιστήμιο με τίτλο ''Εφαρμοσμένη Εγκληματολογία στο μυαλό ενός δράστη''. Για μένα το να γράφω είναι ένας τρόπος έκφρασης αλλά και φυσικά να επικοινωνώ την επιστήμη μου μέσα από τα άρθρα μου!

Αρθρα απο την ιδια κατηγορια

Τίποτα δεν είναι όπως πιστεύουμε

Τίποτα δεν είναι όπως πιστεύουμε

Τίποτα δεν είναι όπως δείχνει. Τίποτα δεν είναι όπως πιστεύουμε.
«Για την καρδιά και το συκώτι του», Λένα Διβάνη

«Για την καρδιά και το συκώτι του»: Η νέα σπαρταριστή νουβέλα της Λένας Διβάνη

Στην τελευταία της νουβέλα με τίτλο «Για την καρδιά και