Το φαινόμενο Stroop
Το φαινόμενο Stroop μπορεί να χαρακτηριστεί ως παιχνίδι, ψυχολογικό τεστ ή απλώς έλεγχος ταχύτητας αντανακλαστικών και στηρίζεται στα χρώματα. Δείχνει πως ό,τι θεωρητικά δείχνει μια εύκολη άσκηση καταλήγει κάποιες φορές πολύ δυσκολότερο από όσο θα περιμέναμε. Στόχος είναι να αποδείξει τη δυσκολία συγκέντρωσης που συχνά αντιμετωπίζει κάθε άνθρωπος.
Το τεστ και τα χρώματα
Το φαινόμενο Stroop βασίζεται στα ονόματα και τα χρώματα. Όταν το όνομα ενός χρώματος ,όπως το πράσινο, είναι γραμμένο με μελάνι που δεν είναι του ίδιου χρώματος χρειάζεται περισσότερος χρόνος επεξεργασίας από εμάς. Συγκεκριμένα απαιτείται μεγαλύτερη επεξεργασία, ώστε να διαβάσουμε σωστά τη λέξη και να κατονομάσουμε το χρώμα του μελανιού. Είναι πολύ πιο εύκολο αν όλες οι λέξεις είναι γραμμένες με το ίδιο ουδέτερο χρώμα. Εξίσου απλή διαδικασία είναι και αν οι λέξεις είναι γραμμένες με το χρώμα που δηλώνουν. Δηλαδή η λέξη κόκκινο να είναι γραμμένη με χρώμα κόκκινο. Κάθε αναγνώστης μπορεί να πιστεύει ότι δε θα δυσκολευόταν. Μια δοκιμή θα σας πείσει για το βαθμό δυσκολίας του. Κάντε το τεστ λοιπόν και χρονομετρήστε τις απαντήσεις, ώστε να υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Οι απαντήσεις πρέπει να είναι γρήγορες αλλά και σωστές.
Εξήγηση του πειράματος – παιχνιδιού
Η εξήγηση του πειράματος έχει συζητηθεί αρκετά. Το φαινόμενο Stroop τονίζει την παρεμβολή. Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να επεξεργαστεί με ταχύτητα την πρόκληση, γιατί κάτι τον εμποδίζει. Συχνά με τη βοήθεια του τεστ ελέγχονται γνωστικές λειτουργίες .Για να σχηματίσουν σφαιρική εικόνα οι γιατροί που το χρησιμοποιούν δίνουν έμφαση σε αρκετούς παράγοντες. Αρχικά αντικείμενο ελέγχου είναι ο απαιτούμενος χρόνος, για να δοθούν απαντήσεις σε συνάρτηση με τον χρόνο απάντησης για τις λέξεις που γράφονται με το χρώμα που δηλώνουν. Έπειτα καίριο ρόλο παίζει ο αριθμός των σφαλμάτων.
Τι αποκαλύπτει το τεστ Stroop – Γνωστικό κέντρο
Ωστόσο τι τελικώς αποκαλύπτει το φαινόμενο Stroop δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο. Μια γενική θεωρία στηρίζεται στο αγωνιστικό μοντέλο. Συγκεκριμένα η θεωρία υποστηρίζει πως οι αισθητήριες πληροφορίες αγωνίζονται να φτάσουν στο γνωστικό κέντρο. Το σημείο λοιπόν προσεγγίζουν πρώτα οι λέξεις. Για αυτό τον λόγο συχνά πρώτα ακούγεται η λέξη που είναι γραμμένη και όχι το χρώμα με το οποίο είναι γραμμένη. Είναι επίσης πιθανό ο εγκέφαλος να χρειάζεται απλώς να προσέξει περισσότερο το χρώμα παρά τη λέξη. Η αναγνωστική λειτουργία λοιπόν βγαίνει νικήτρια.
Οι πορείες του εγκεφάλου
Μια εναλλακτική προσέγγιση του ίδιου ζητήματος αναφέρει τις διαφορετικές πορείες του εγκεφάλου. Συγκεκριμένα οι δύο νοητικές διεργασίες (το διάβασμα λέξεων και ο προσδιορισμός των χρωμάτων) ακολουθούν δύο διαφορετικές διαδρομές του εγκεφάλου. Η μία από αυτές τις δυο κυριαρχεί πάνω στην άλλη. Συνεπώς η πορεία της ανάγνωσης επικρατεί, μιας και είναι συχνή διαδικασία ενός ανθρώπου. Όταν λοιπόν συναντιούνται οι δύο διαδικασίες, την προσοχή μας κερδίζει η λέξη έναντι του χρώματος. Άλλωστε η ανάγνωση είναι απλούστερη διαδικασία σε σχέση με την παρατήρηση. Όταν λοιπόν οι διαδικασίες μπλέκονται η δύναμη της συνήθειας κάνει τον άνθρωπο αποδοτικότερο στην ανάγνωση και καθυστερεί σημαντικά τόσο την παρατήρηση του χρώματος όσο και τον συνδυασμό της πληροφορίας με τα γράμματα. Όποια θεωρία κι αν αποδειχτεί ορθότερη, σημασία έχει πως το φαινόμενο Stroop αποτελεί ακόμα και σήμερα ερέθισμα για σκέψη.
