BPA: Η παγίδα που κρύβουν τα πλαστικά
Ανθρώπινο ΣώμαΕπιστήμη

BPA: Η παγίδα που κρύβουν τα πλαστικά

Δημοσιεύτηκε Χρόνος ανάγνωσης 4 λεπτά

Η δισφαινόλη Α (BPA) ή 2,2-δις(4-υδροξυφαινυλο)προπάνιο είναι μία οργανική ένωση την οποία η βιομηχανία χρησιμοποιεί στην παραγωγή υλικών συσκευασίας, πλαστικών μπουκαλιών και μπιμπερό. Τι προκαλεί όμως η ουσία αυτή και γιατί οι ρυθμιστικές αρχές έχουν απαγορεύσει τη χρήση της σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων;

Τι επιπτώσεις προκαλεί η BPA;

Οι επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει στην υγεία του ανθρώπου δυστυχώς είναι πολλές και ποικίλλουν. Η BPA είναι ενδοκρινικός διαταράκτης, δηλαδή  διαταράσσει την ισορροπία των ορμονών στον ανθρώπινο οργανισμό. Αρχικά, μιμείται μια ορμόνη, την οιστραδιόλη και προσδένεται σε υποδοχείς που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα προσδενόταν η ορμόνη με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η έκφραση των αντίστοιχων γονιδίων. Επιπλέον, η δισφαινόλη Α ενεργοποιεί μια πρωτεΐνη η οποία προκαλεί βλάβες στο DΝΑ οι οποίες οδηγούν σε καρκινογένεση. Επιπλέον, επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η ένωση αυτή επηρεάζει αρνητικά και το αναπαραγωγικό σύστημα, καθώς αναστέλλει ένζυμα απαραίτητα για την παραγωγή τεστοστερόνης στους άνδρες και αυξάνει τις ελεύθερες ρίζες στα σπερματοζωάρια, με συνέπεια να αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου και τον κίνδυνο υπογονιμότητας.

Η BPA μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στον τοκετό, ακόμη και πρόωρο τοκετό, καθώς και ανωμαλίες κατά την ανάπτυξη του εμβρύου, όταν η μητέρα προσλαμβάνει μεγάλη ποσότητα της ουσίας για εκτεταμένο χρονικό διάστημα.Η έκθεση αυτή, μπορεί επίσης να προκαλέσει άγχος και υπερκινητικότητα στην εγκυμονούσα ενώ στα νήπια σε προβλήματα συμπεριφοράς. Τι συνέβη όμως με τη BPA και τα μπιμπερό.

Εικόνα 2 https://unsplash.com/photos/pregnant-woman-cradling-her-belly-ux53SGpRAHU

Ευρωπαϊκή Ένωση και BPA

Το 2011, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε τη χρήση της δισφαινόλης Α με την Οδηγία 2011/8/ΕΕ. Έτσι, η νομοθεσία υποχρέωσε τους κατασκευαστές μπιμπερό εντός της Ε.Ε. να μη χρησιμοποιούν υλικά και πρώτες ύλες που περιέχουν BPA. Πριν το 2011 όμως, η αύξηση της θερμοκρασίας και η χρήση νερού κατά την αποστείρωση των μπιμπερό έσπαγαν την αλυσίδα που συγκρατούσε τα μονομερή της BPA. Αυτή η διαδικασία απελευθέρωνε όχι μόνο την παγιδευμένη ποσότητα, αλλά μέσω της διάσπασης του πλαστικού δημιουργούσε εκ νέου ελεύθερη BPA. Με αυτόν τον τρόπο, η τελική έκθεση των βρεφών στην ουσία ήταν πολύ μεγάλη,δεδομένης της αναλογίας με το σωματικό τους βάρος.

Επιπλέον, στην επιστημονική κοινότητα είναι γνωστός ο όρος της μετανάστευσης που αφορά τη μεταφορά μιας ουσίας από ένα μέσο σε ένα άλλο. Με την αποστείρωση των μπιμπερό, δηλαδή την αύξηση της θερμοκρασίας ο ρυθμός μετανάστευσης της BPA ήταν πολύ μεγάλος με αποτέλεσμα το ζεστό γάλα που τοποθετούνταν στη συνέχεια σε αυτό, περιείχε ποσότητα διαλυμένης δισφαινόλης λόγω της μετανάστευσης από το πλαστικό στο γάλα. Πλέον, η κυριότερη πηγή έκθεσης σε BPA είναι τα τρόφιμα λόγω της μετανάστευσής της από τα υλικά συσκευασίας σε αυτά. Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής για να μειώσει την έκθεση στον εν λόγω διαταράκτη;

Πρακτικές μείωσης

Οι ειδικοί προτείνουν στους καταναλωτές ποικίλες πρακτικές προκειμένου να αποφύγουν την επαφή με τη δισφαινόλη. Αρχικά, οι καταναλωτές πρέπει να αποφεύγουν τη χρήση του φούρνου μικροκυμάτων για πλαστικά δοχεία. Ακόμη, είναι καλό να μη χρησιμοποιούν πλαστικά με κωδικούς 3 ή 7, τα οποία ενδέχεται να περιέχουν BPA. Επιπλέον, η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει ότι τα προβιοτικά δεσμεύουν την ουσία αυτή,επομένως συνιστά την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε αυτά. Επίσης, η σκόνη αποτελεί ένα άλλο μέσο που «παγιδεύει» τη δισφαινόλη. Άρα ο τακτικός καθαρισμός των σπιτιών μειώνει σημαντικά την έκθεση σε αυτή την ουσία.

Συμπερασματικά, ορισμένες βιομηχανίες δικαίως έχουν απαγορεύσει τη δισφαινόλη Α και άλλες έχουν περιορίσει τη χρήση της, καθώς προκαλεί δυσμενείς επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία. Τελικά, η πραγματική πρόοδος και εξέλιξη δεν είναι η δημιουργία ανθεκτικών πλαστικών, αλλά η προστασία αυτών που τα χρησιμοποιούν.

Βιβλιογραφία