Η Γεωργία και το κρασί συνδέονται με μια ιστορία χιλιάδων ετών και μετά τις ανασκαφές που έγιναν το 2017, θεωρείται και η γενέτειρά του. Τότε οι αρχαιολόγοι βρήκαν θραύσματα από qvevri με ίχνη κρασιού.
Οι ανασκαφές
Το 2017 οι αρχαιολόγοι βρήκαν σε δύο θέσεις στη Γεωργία, θραύσματα από quevri (πήλινο δοχείο). Όταν ο αρχαιολόγος Patrick McGovern του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια ανέλυσε τα δείγματα, βρήκε τρυγικό οξύ, γεγονός που αποδείκνυε την παρουσία υπολειμμάτων κρασιού στα κεραμικά. Τα ευρήματα χρονολογήθηκαν στην πρώιμη Νεολιθική περίοδο και επιβεβαιώθηκε ότι η παράδοση στην παραγωγή κρασιού εμφανίστηκε στη Γεωργία πριν από 8.000 χρόνια. Οι ανασκαφές είχαν ξεκινήσει με σκοπό να βρεθούν περισσότερα στοιχεία σχετικά με την εποχή του Χαλκού στη Γεωργία. Επικεφαλής της ανασκαφής ήταν η Έλενα Ρόβα, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Ca’ Foscari της Βενετίας και ο Ιουλόν Γκαγκασίτζε του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας στην Τιφλίδα. Τα τρία αντικείμενα βρέθηκαν σε έναν μεγάλο τετράγωνο χώρο που πιστεύεται πως ήταν ιερός και χρησίμευε για δημόσιες τελετές.
«Είναι σημαντικά επειδή το πλαίσιο στο οποίο ανακαλύφθηκαν υποδηλώνει ότι εκείνοι που τα χρησιμοποιούσαν έπαιρναν κρασί από το κανάτι και είτε το πρόσφεραν με τα σκεύη αυτά στους θεούς είτε το έπιναν από κοινού όσοι συμμετείχαν στην τελετή».
Έλενα Ρόβα, επικεφαλής ανασκαφής
Τα χημικά ευρήματα επιβεβαίωσαν την παλαιότητα από τις ανασυνθέσεις του κλίματος και του περιβάλλοντος, από τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα και από τα υπολείμματα σταφυλιών που βρέθηκαν σε αγγείο ίδιου τύπου και ηλικίας. Επιπλέον έγιναν 22 αναλύσεις σε διαφορετικά εργαστήρια και τα αποτελέσματα συμφωνούσαν μεταξύ τους.
Η χωρητικότητα ενός quevri μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 8.000 λίτρα. πηγή εικόνας: decanter.com
Το qvevri
Το qvevri είναι πήλινο αγγείο που χρησιμοποιείται τόσο στην παραγωγή όσο και στην αποθήκευση του κρασιού. Η οινοποίηση σε quevri συνεχίζεται στη Γεωργία μέχρι και σήμερα, με παράδοση 8.000 ετών. Μάλιστα η παραδοσιακή αυτή μέθοδος εντάχθηκε το 2013 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και ενίσχυσε τη φήμη και την προβολή του γεωργιανού κρασιού παγκοσμίως. Η χωρητικότητα ενός quevri μπορεί να φτάσει ακόμα και αρκετούς τόνους. Τα μεγαλύτερα χωράνε 6.000-8.000 λίτρα ενώ η συνηθέστερη χωρητικότητα είναι 1.000-2.000 λίτρα. Η βασική αρχή της παραγωγής κρασιού με qvevri είναι ότι το κρασί παραμένει μέσα στα πήλινα αγγεία μαζί με τις φλούδες, τα κουκούτσια και τα στέμφυλα των σταφυλιών κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την ολοκλήρωση της αλκοολικής ζύμωσης. Η οινοποίηση διαφέρει ανάλογα με την περιοχή της χώρας ενώ και ο χρόνος παραμονής του κρασιού μέσα στα qvevri διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία του σταφυλιού και άλλους παράγοντες.
Τα qvevri φτιάχνονται από πηλό που περιέχει ασβεστόλιθο αλλά και μικρές ποσότητες από πολύτιμα μέταλλα. Η κατασκευή του διαρκεί έως και τρεις μήνες, γιατί χρειάζεται πολύς χρόνος για να φτιαχτεί σταδιακά αλλά και για την φυσική του ξήρανση. Αφού διαμορφωθεί το αγγείο, τοποθετείται σε ειδικό κλίβανο και ψήνεται. Όταν το qvevri θάβεται στο έδαφος διατηρεί σταθερή θερμοκρασία περίπου 13–15°C, ιδανική για τη ζύμωση του κρασιού. Σε κάποιες περιοχές της Γεωργίας, τα qvevri θάβονται μέσα σε κελάρι, ενώ στη δυτική Γεωργία αποθηκεύονται σε εξωτερικούς χώρους.
Γεωργία και κρασί σήμερα
Η Γεωργία διαθέτει πάνω από 500 τοπικές ποικιλίες αμπέλου και συνεχίζει τη μακρά παράδοση οινοποίησης.
«Η οινική παράδοση της περιοχής έχει πολύ βαθιές ιστορικές ρίζες. Μεγάλα αγγεία παρόμοια με τα νεολιθικά χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα για την παραγωγή κρασιού στη Γεωργία.»
David Lordkipanidze, διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας
Υπάρχουν χιλιάδες οινοποιεία στη Γεωργία. πηγή εικόνας: travel.gr
Το Καχέτι παράγει το 80% της συνολικής παραγωγής της χώρας και στο πέρασμα των χρόνων και ανεξάρτητα από τους κατακτητές που πέρασαν από εκεί, πάντα διατηρούσε τα αμπέλια του. Οι κάτοικοι συνήθισαν να κρύβουν τα αμπέλια σε περίοδο πολέμου και τα καλλιεργούσαν όταν ερχόταν πάλι η ειρήνη. Στη Γεωργία υπάρχουν χιλιάδες οινοποιεία, είτε μικρά και οικογενειακά, είτε μεγάλα και εμπορικά. Η Γεωργία και το κρασί είχαν και θα έχουν μια διαχρονική σχέση.
Γεωργία και μύθοι για το κρασί
Σύμφωνα με έναν τοπικό θρύλο, οι Γεωργιανοί είχαν ήδη αρχίσει να παράγουν κρασί αρκετούς αιώνες πριν από την εποχή του Αδάμ και της Εύας, όπως αυτή υπολογίζεται στη βιβλική χρονολόγηση. Επιπλέον μια γεωργιανή παράδοση αναφέρει πως όταν ο Νώε βρέθηκε στις πλαγιές του Όρους Αραράτ, δοκίμασε πρώτη φορά κρασί. Η σύνδεση της χώρας με το κρασί φτάνει και στα χρόνια του Χριστιανισμού. Σύμφωνα με την παράδοση, η Αγία Νίνα όταν διέδιδε τον Χριστιανισμό στο βασίλειο της Καρτλί, κρατούσε έναν σταυρό κατασκευασμένο από ξύλο αμπέλου.
Πηγές άρθρου:
McGovern, P.(2017). Early Neolithic wine of Georgia in the South Caucasus. Ανακτήθηκε από pnas.org (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
Curry, Α.(2017). Oldest Evidence of Winemaking Discovered at 8,000-Year-Old Village. Ανακτήθηκε από nationalgeographic.com (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
Qvevri Wine. Ανακτήθηκε από wine.gov.ge (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
Georgian Wine – 8000 Year Old Tradition. Ανακτήθηκε από georgia.travel (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
Γεωργία, η «μητέρα» του κρασιού; (2016). Ανακτήθηκε από olivenews.gr (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
Ακριβάκη Β.(2025). Ανακτήθηκε από travel.gr. (τελευταία πρόσβαση 23/07/2026)
