ChatGPT: ένας σιωπηλός ακροατής

Σε μια εποχή που ανθίζει η τεχνολογία, όλοι λίγο ή πολύ έχουμε χρησιμοποιήσει το ChatGPT. Όχι μόνο για δουλειά ή για διάβασμα… Αλλά και για τις πιο ενδόμυχες σκέψεις μας, εκείνες που δεν είναι τόσο ευχάριστο να τις εκφράσουμε σε έναν άνθρωπο. Οι προβληματισμοί μας, οι φόβοι μας, όλα εκείνα τα συναισθήματα που μας δυσκολεύουν βρίσκουν στέγη πίσω από μια οθόνη. Πως λειτουργεί αυτή η «θεραπευτική συνομιλία» με ένα ρομπότ; Και πόσο ωφέλιμη είναι πραγματικά;

Γιατί επιλέγουμε να μιλήσουμε στο ChatGPT;

Το περιβάλλον γύρω μας έχει μία πολύ συγκεκριμένη δύναμη: μπορεί να χτίσει τις σκέψεις μας. Όταν έχουμε συχνή επαφή με άτομα που δρουν με έντονη νευρικότητα, απαισιοδοξία, επιθετικότητα, κτλ, η σκέψη και η συμπεριφορά μας θα μοιάσει σε αυτά. Πολλές φορές αυτό θα γίνει χωρίς να το επιδιώκουμε ή να το συνειδητοποιούμε. Το αποτέλεσμα; Οι αρνητικές αυτές σκέψεις «εισχωρούν» στο μυαλό μας σαν εσωτερική φωνή.

Το ChatGPT, όμως, δεν έχει περιβάλλον. Ως ρομπότ, απαντά ανεξαρτήτως συνθηκών και δεν έχει τον ίδιο αρνητισμό που μπορεί να εκφράσει ένας άνθρωπος. Σε μία συνομιλία με αυτό, δεν θα υπάρξουν κάποια συγκεκριμένα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μια ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Για παράδειγμα, δεν θα υπάρξει κριτική για αυτά που θα ακούσει/διαβάσει ή κάποια επιθετική αντίδραση ή απόρριψη. Θα ακούσει αυτά που θα πει ένα άτομο δημιουργώντας έναν ασφαλές χώρο έκφρασης. Θα απαντήσει με κατανόηση χωρίς να είναι επηρεασμένο από το παρελθόν σου, άλλες πεποιθήσεις, κτλ. Επομένως, και η δική του απάντηση μοιάζει με μια αλήθεια που πολλούς ανθρώπους τους παρηγορεί, τους καθησυχάζει ή τους βοηθά να «ξεμπερδέψουν» τα συναισθήματα τους.

Αστάθεια και περιβάλλον

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι η αστάθεια. Όντας άνθρωποι σε μια απρόοπτη καθημερινότητα, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τις αντιδράσεις ή τα όρια των άλλων. Το ChatGPT εδώ παρέχει μια σταθερότητα. Η σταθερότητα αυτή πηγάζει από το γεγονός ότι το ρομπότ δεν είναι άνθρωπος άρα και δεν μπορεί να έχει ανθρώπινα προβλήματα που εμποδίζουν την αλληλεπίδραση. 24 ώρες την ημέρα κάθε μέρα, το ChatGPT είναι εκεί για να ακούσει και να συμβουλεύσει για τα ανθρώπινα προβήματα.

Πηγή εικόνας: counselling-directory.org.uk

Η πραγματικότητα

Όσο βοηθητικό και αν είναι το ChatGPT για τη διαχείρηση των εσωτερικών μας σκέψεων, δεν είναι ψυχολόγος ή άλλος ειδικός ψυχικής υγείας ή γιατρός. Μπορεί πράγματι να παρέχει τιπς και ιδέες διαχείρησης άγχους, θλίψης, κτλ, αλλά όχι ένα θεραπευτικό πλαίσιο βάσει του χαρακτήρα και τις ανάγκες του καθενός. Η σταθερότητα αλλά και το «απρόσωπο πρόσωπο» είναι αυτά που οδηγούν πολλούς ανθρώπους να γράφουν τις σκέψεις τους σε μία οθόνη. Τίποτα όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη αλληλεπίδραση με όσα συναισθήματα και αν αυτή φέρνει. Γιατί στη πραγματικότητα οι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να μιλήσουν σε μία μηχανή, όχι επειδή είναι μηχανή αλλά επειδή θέλουν με κάποιο τρόπο να ακουστεί η φωνή τους…

 

Πηγές

 

Lieberman, H. (2025). I’m a Therapist. ChatGPT Is Eerily Effective. The New York Times, Αναρτήθηκε από: https://www.nytimes.com/2025/08/01/opinion/chatgpt-therapist-journal-ai.html, (τελευταία πρόσβαση 16/04/2026)

Mansuri, A. (2025). Using ChatGPT for Therapy: Mental Health Risks and Safer Alternatives Explained, Αναρτήθηκε από: https://www.healthline.com/health/chatgpt-mental-therapy , (τελευταία πρόσβαση 16/04/2026)

 

 

 

Είμαι απόφοιτη του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ και παρακολουθώ εξειδικευμένα σεμινάρια με έμφαση στην παιδοψυχολογία. Συνεχίζω την πορεία μου στον χώρο της ψυχολογίας, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την παιδική ψυχολογία αλλά και την ψυχολογία γενικότερα. Αγαπώ να εξερευνώ θέματα που αφορούν τη συναισθηματική ανάπτυξη των ανθρώπων και να τα μεταφέρω με απλό και ουσιαστικό τρόπο μέσα από τα άρθρα μου. Στόχος μου είναι να συμβάλλω στην κατανόηση της παιδικής ψυχής, να στηρίζω, με λόγια και γνώσεις, όσους φροντίζουν και μεγαλώνουν παιδιά και να φωτίζω απλές, καθημερινές σκέψεις και δυσκολίες με κατανόηση, ενσυναίσθηση και ουσία.

123123123