Οι Ιακωβίνοι ήταν πολιτική οργάνωση άρρηκτα συνδεδεμένη με την Γαλλική Επανάσταση. Έδρασε κυρίως από το 1793 έως το 1794 και ως πολιτική οργάνωση θεωρήθηκε ακραία επαναστατική, καθώς η ιδεολογία της βασιζόταν στον τρόμο. Η τρομοκρατική τους πολιτική ή αλλιώς Ιακωβινισμός ασκήθηκε κυρίως για την κατάρριψη όλων των σύγχρονων ευρωπαϊκών απολυταρχιών.
Η επίσημη ονομασία των Ιακωβίνων είναι ο τίτλος «Λέσχη των Ιακωβίνων» [Club des Jacobins]. Το όνομα προήλθε από ένα μοναστήρι, όπου ήταν η έδρα της οργάνωσης. Στο συγκεκριμένο μοναστήρι διέμεναν δομινικανοί μοναχοί και φιλοξενούνταν προσκυνητές του Αγίου Ιακώβου της Καμποστέλλα.
Στόχος των Ιακωβίνων ήταν να εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης κάθε ριζοσπαστική πολιτική και κοινωνική ιδεολογία της επαναστατικής περιόδου. Χωρίς να χάνει τη δημοκρατική της βάση τόσο ιδεολογικά όσο και πολιτικά εξέφρασε την ιακωβινική της φιλοσοφία μέσα από τις απόψεις του Ζαν Ζακ Ρουσσώ, ο οποίος επινόησε τον όρο «γενική θέληση».
Σύμφωνα λοιπόν με τον φιλόσοφο, η «γενική θέληση» είναι: «η κοινή και λογικά τεκμηριωμένη επιδίωξη μίας ακαθόριστα παρουσιαζόμενης συλλογικής οντότητας, του έθνους ή του λαού, η οποία επιδίωξη προκύπτει ως αναγκαίο ενδογενές κέλευσμα του συνόλου και διαθέτει πανανθρώπινο αντίκρισμα». Από αυτή τη φιλοσοφική αρχή προκύπτει και το γεγονός του ανθρωποκεντρισμού της επανάστασης.
Στη «γενική θέληση» βασίστηκε και ο ιακωβινισμός, ο οποίος διαχωρίστηκε σε δύο στάδια: α) το ανώριμο και β) το εμπεδωμένο. Το ανώριμο στάδιο προωθούσε απλώς τα άμεσα αιτήματα του καταπιεσμένου λαού μόνο μέσω της αντίληψης, χωρίς τη διερεύνηση της αλήθειας. Κατά το εμπεδωμένο όμως στάδιο προωθούνταν η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας από τους «αντιπροσώπους του λαού», δηλαδή τους Ιακωβίνους. Στο στάδιο αυτό, οι Ιακωβίνοι, θεωρούν ότι η κρίση του λαού έχει διαφθαρεί από τα χριστιανικά και μοναρχικά ιδανικά, γι’ αυτόν τον λόγο απαρνούνται τα αιτήματα του λαού, ενώ παρουσιάζονται ως οι μοναδικοί κάτοχοι της γνώσης και της αλήθειας της επανάστασης, δίνοντας με αυτό το επιχείρημα έναν μεσσιανικό χαρακτήρα στην πολιτική τους ιδεολογία (εξού και η προέλευση του όρου ιακωβινισμός).
Ποιο είναι όμως το καθοριστικό γεγονός που αποτέλεσε ιστορικό τεκμήριο για την ύπαρξη των Ιακωβίνων; Σημαντικό κομμάτι μελέτης της Ιστορίας των Ιακωβίνων είναι το φαινόμενο του Ιακωβινισμού, η λεγόμενη «Εποχή της Τρομοκρατίας» στο Παρίσι κατά την περίοδο 1793 – 1794. Στην επικείμενη περίοδο οι Ιακωβίνοι χαρακτηρίζονται από μια απολυταρχική διάθεση, η οποία εκφραζόταν από την «Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας». Η Επιτροπή βρισκόταν στα χέρια της ηγεσίας του Ροβεσπιέρου, του Σαιν Ζυστ και του Κουτόν.
Σύμφωνα με τον Ροβεσπιέρο, ο τρόμος όφειλε να υπάρχει για να συνοδεύσει την αρετή. Ως αρετή ορίστηκε η αποδοχή (από τους πολίτες ) του ιακωβινικού δόγματος, το οποίο βασιζόταν στον εκφοβισμό και την τρομοκρατία. Ο Ροβεσπιέρος υποστήριζε επίσης πως το δίπολο αρετή – τρόμος είναι μία φυσική αναγκαιότητα.
Γενικά η ιδεολογία των Ιακωβίνων βασιζόταν στο ότι ο λαός δεν μπορεί να εκπροσωπείται από τον εαυτό του, γιατί οδηγείται στην οχλοκρατία. Παράλληλα υποστηρίχθηκε ότι τα συμφέροντα της βούλησης του συνόλου, η οποία βασίζεται στην αλήθεια, πρέπει να διασφαλίζονται.
Φυσικά από την Ιστορία της Γαλλικής Επανάστασης δεν λείπει και το τέλος της «Λέσχης των Ιακωβίνων». Το τέλος επέρχεται στις 28 Ιουλίου του 1794 με τις εκτελέσεις των Σαιν Ζυστ και Μαξιμιλιανού Ροβεσπιέρου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την καταδίκη της Λέσχης των Ιακωβίνων, ενώ όσοι εναπόμειναν και γλύτωσαν του φρικτού τέλους της καταδίκης πέρασαν στην παρανομία.
Πηγή
Χατζημανώλης, Θεοχάρης. (2019). Η Ιακωβινική Ιδεολογία κατά τη Γαλλική Επανάσταη (1793 – 1794). Ανακτήθηκε από https://www.offlinepost.gr/2019/08/21/%CE%B7-%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%89%CE%B2%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9/. (τελευταία πρόσβαση 9/12/2024)
