Έχετε αναρωτηθεί πως όταν ακούμε μια ιστορία επιτυχίας θεωρούμε αυτόματα πως αν ακολουθήσουμε τα ίδια βήματα θα πετύχουμε ;
Είτε αυτό έχει να κάνει με ένα καλαίσθητο σώμα, την οικονομική μας ευημερία είτε με καλούς βαθμούς σε σχολείο/πανεπιστήμιο. Σήμερα θα δούμε πως η απάντηση δεν είναι όσο απλή φαίνεται κι πως ένα αεροπλάνο μας έδωσε τη λύση.
Β Παγκόσμιος Πόλεμος
Βρισκόμαστε στα μέσα του Β Παγκοσμίου πολέμου, όπου η Ιαπωνική Αυτοκρατορία επεκτείνεται σε πολλά νησιά του Ειρηνικού Ωκεανού εμποδίζοντας με αυτό το τρόπο τις συμμαχικές δυνάμεις των ΗΠΑ να κατακτήσουν τις γύρω περιοχές. Ως αποτέλεσμα πολλά βομβαρδιστικά αεροπλάνα καταρρίπτονταν από τα εχθρικά πυρά.
Για να μειώσουν τόσο τις απώλειες όσο κι τα συνολικά κόστη ο Αμερικάνικος στρατός αποφάσισε να ενισχύσει τη θωράκιση τους. Παρατηρώντας τα αεροπλάνα τα οποία επέστρεφαν από τις αποστολές,κατέγραφαν τα σημεία τα οποία είχαν τις περισσότερες τρύπες από σφαίρες ή από θραύσματα: στα φτερά, στην άτρακτο κι στο πηδάλιο.
Η πρώτη αυθόρμητη (κι εκ πρώτης όψεως σωστή) σκέψη της ηγεσίας ήταν να τοποθετηθεί ένα επιπλέον στρώμα από ατσάλι στα σημεία με τις τρύπες για επιπλέον προστασία.
Ο κρυφός μαθηματικός ήρωας
Τότε ήταν που ο μαθηματικός Abraham Wald, της στατιστική ομάδας SRG επισήμανε το λάθος στη σκέψη τους. Συγκεκριμένα πρότεινε να ενισχύσουν τα κομμάτια τα οποία δεν έχουν τρύπες. Ο λογισμός του, αν και επαναστατικός αποδείχθηκε ιδιοφυής.
Τα αεροπλάνα που εξετάστηκαν ήταν εκείνα τα οποία κατάφεραν και γύρισαν. Αν ένα αεροπλάνο δέχεται σφαίρες σε ένα από τα τρία προαναφερθέντα σημεία τότε τα σημεία αυτά δεν ειναι θανατηφόρα για να μπορέσει το αεροπλάνο να επιστρέψει στη βάση του. Τα αεροπλάνα που χτυπήθηκαν στα υπόλοιπα σημεία (όπως ο κινητήρας ή το πιλοτήριο) κατέρρευσαν και δεν επέστρεψαν ποτέ για να καταμετρηθούν.
Πως όμως αυτό συνδέεται με τη καθημερινή μας ζωή;
Όταν ακούμε διάφορες καταστάσεις επιτυχίας βλέπουμε μόνο τα “αεροπλάνα που κατάφεραν και γύρισαν πίσω’. Ακούμε για έναν άνθρωπο ο οποίος παράτησε το πανεπιστήμιο κι έβγαλε πολλά χρήματα αλλά αγνοούμε τους χιλιάδες που ακολούθησαν την ίδια πορεία κι απέτυχαν. Ακούμε για ένα πετυχημένο αθλητή κι ξεχνάμε όσους δεν κατάφεραν να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο.
Κατά ένα γενικό κανόνα δε βλέπουμε τις αμέτρητες μεταβλητές (τύχη, συγκυρίες, υποστηρικτικό περιβάλλον) που δεν αναφέρονται στις συνεντεύξεις επιτυχίας.
Όταν βασίζουμε τις αποφάσεις μας μόνο στα παραδείγματα επιτυχίας, αγνοώντας τα δεδομένα των όσων απέτυχαν, πέφτουμε στην παγίδα της εσφαλμένης αντίληψης.
Βιβλιογραφία
1) https://en.wikipedia.org/wiki/Survivorship_bias
2) https://brilliant.org/wiki/survivorship-bias/
