Χολολιθίαση (λίθοι στην χοληδόχο κύστη) ή όπως λέγεται στην καθομιλουμένη πέτρες στη χολή είναι ένα συχνό νόσημα που άλλους τους προβληματίζει και άλλους τους αφήνει παγερά αδιάφορους, αναλόγως πολλές φορές των επιπλοκών που εμφανίζονται.
Τι είναι;
Η χοληδόχος κύστη είναι ένα κοίλο όργανο σχήματος αχλαδιού που βρίσκεται κάτω από το ήπαρ και εκεί αποθηκεύεται η χολή, που προέρχεται από το ήπαρ, προσωρινά έως ότου εκκριθεί μέσω του φύματος του Vater στο δωδεκαδάκτυλο ώστε να συμβάλει στην πέψη και συνεπώς στην θρέψη του ανθρώπινου οργανισμού. Λόγω της σύστασης της χολής δεν είναι σπάνιο να δημιουργηθεί ίζημα (λάσπη/άμμο) ή ακόμα και λίθοι (πέτρες) τα οποία όμως τις περισσότερες φορές ταξιδεύουν στο έντερο και δε δημιουργούν πρόβλημα στην χοληδόχο κύστη. Όταν άλλες φορές η αποχέτευσή τους δεν επιτυγχάνεται οδηγούν στη λεγόμενη χολολιθίαση.
Η χολή αποτελείται κατά κύριο λόγο από χολικά οξέα και χοληστερόλη. Συνήθως η αναλογία τους είναι τέτοια έτσι ώστε να διατηρείται η χοληστερόλη σε ρευστή μορφή. Μερικές φορές όμως, πχ όταν τρώμε λιπαρά γεύματα, υπάρχει περίσσεια χοληστερόλης η οποία δημιουργεί κρυστάλλους, κάνοντας έτσι την αρχή για την χολολιθίαση.
Προδιαθεσικοί Παράγοντες – Αίτια
Σημαντικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:
- Το γυναικείο φύλο.
- Το οικογενειακό ιατρικό ιστορικό ή και χώρα προέλευσης (π.χ. ινδιάνικη φυλή Πίμα).
- Η ηλικία.
- Η εγκυμοσύνη (συνήθως πολλαπλές εγκυμοσύνες).
- Η παχυσαρκία αλλά και η ταχεία απώλεια βάρους.
- Η λήψη ορισμένων φαρμάκων (κυρίως αντισυλληπτικά, αντιλιπιδαιμικά, σωματοστατίνες)
- Η διατροφή, κυρίως πλούσια σε λιπαρά και χοληστερόλη.
- Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως είναι η νόσος του Crohn.
- Χρόνια αναιμία (αιμολυτική), ηπατική κίρρωση / ίκτερος.
- Μεταβολικά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, υπερλιπιδαιμία.
- κ.ά
Συμπτώματα
Η χολολιθίαση είναι συνήθως ασυμπτωματική και γίνεται αντιληπτή από τις επιπλοκές της που θα τις δούμε παρακάτω. Οι ασθενείς μερικές φορές παραπονούνται για δυσφορία (δυσπεψία, φούσκωμα, καούρα), ναυτία, ανορεξία και τάση για εμετό.
Επιπλοκές
Πιθανές επιπλοκές τις χολολιθίασης αποτελούν:
- Κολικός χοληφόρων
- Χολοκυστίτιδα
- Χοληδοχολιθίαση
- Αποφρακτικός Ίκτερος
- Χολαγγειίτιδα
- Παγκρεατίτιδα
- Ειλεός εκ χολολίθου
- Πορσελανοειδής χοληδόχος κύστη
- Ύδρωμα ή βλεννοκήλη της χοληδόχου κύστης
- Ρήξη χοληδόχου κύστης
Αντιμετώπιση
Άπαξ και γίνει η διάγνωση (συνηθέστερα τυχαία αλλά και λόγω των επιπλοκών) τίθεται το θέμα της αντιμετώπισης. Όταν δεν προκαλούνται συμπτώματα δίνεται σύσταση για σωστή διατροφή και πιθανό επανέλεγχο στο μέλλον. Επί συμπτωμάτων ή επιπλοκών η τακτική αλλάζει και γίνεται πιο “επιθετική”. Αναλόγως της κάθε περίπτωσης μπορεί να γίνει επέμβαση λαπαροσκοπική ή ανοιχτή. Ο χρόνος δε ποικίλλει αναλόγως της επιπλοκής πχ σε περίπτωση φλεγμονής μπορεί να απαιτηθεί να περάσει ένα διάστημα από το επεισόδιο πχ χολοκυστίτιδας που δεν είχε αντιμετωπισθεί άμεσα.
Χωρίς χολή ζεις;
Χωρίς χοληδόχο κύστη δεν σημαίνει χωρίς χολή. Όταν αφαιρείται η χοληδόχος κύστη, κόβεται μόνο ο πόρος αποχέτευσής της στο δωδεκαδάκτυλο. Κατά συνέπεια τα συστατικά της χολής συνεχίζουν να ρέουν από το ήπαρ με τη μόνη διαφορά ότι δεν αποθηκεύονται πρώτα στη χολή για κάποιο χρονικό διάστημα. Συνεπώς ζεις κανονικά και χωρίς χοληδόχο κύστη.
