Το παρόν άρθρο, με τίτλο Στερεότυπο φύλου: Πως επιδρά στις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών; θα παρουσιάσει μια πρόσφατη μελέτη των Lilas Gurgand, Hugo Peyre, Xavier Thierry και Franck Ramus η οποία δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Learning and Instruction και αποκαλύπτει ότι οι εκπαιδευτικοί τείνουν να υπερεκτιμούν τις διαφορές μεταξύ των φύλων στις ακαδημαϊκές ικανότητες.
Οι εκπαιδευτικοί συχνά αξιολογούν την ικανότητα των μαθητών/μαθητριών με βάση το φύλο και τη συμπεριφορά στην τάξη και όχι καθαρά βάσει των ακαδημαϊκών τους δεξιοτήτων. Τα κορίτσια συχνά θεωρούνται ότι είναι άριστα στη γλώσσα και ότι έχουν χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά. Ωστόσο, επειδή τα κορίτσια συνήθως έχουν καλύτερη συμπεριφορά από τα αγόρια, ο έλεγχος της συμπεριφοράς αποκαλύπτει ότι στην πραγματικότητα, οι εκπαιδευτικοί ευνοούν έμμεσα τα αγόρια.
Η έρευνα
Η έρευνα δείχνει ότι τα κορίτσια θεωρούνται ότι έχουν υψηλές επιδόσεις στη γλώσσα και χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά, ανεξάρτητα από τα πραγματικά επίπεδα επίδοσής τους. Η έρευνα ενέλυσε 23,349 παρατηρήσεις από 7,276 μαθητές/μαθήτριες που αξιολογήθηκαν στην προσχολική ηλικία, δστην πρώτη τάξη και στην τέταρτη τάξη. Η μελέτη αξιολόγησε δύο μαθήματα: τα μαθηματικά και το γλωσσικό μάθημα (Γαλλικά).
Ερευνητικές υποθέσεις
Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι τη αντίληψη των εκπαιδευτικών για την ικανότητα των μαθητών τους επηρεάζεται από το φύλο του μαθητή/της μαθήτριας. Έτσι, προέβλεψαν ότι οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τα κορίτσια ως καλύτερα από τα αγόρια στις γλωσσικές δεξιότητες, αλλά χειρότερα στα μαθηματικά.
Οι ερευνητές υπέθεσαν επίσης ότι οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν υπόψη, πέραν των ικανοτήτων των μαθητών, τη συμπεριφορά τους, όταν αξιολογούν το επίπεδο των μαθητών τους. Έτσι, ως εκ του ότι τα ορίτσια συνήθως έχουν καλύτερη συμπεριφορά σε σύγκριση με τα αγόρια, προέβλεψαν ότι ο έλεγχος της συμπεριφοράς των μαθητών μπορεί να τροποποιήσει την επίδραση του φύλου στις εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών. Η προκατατάληψη των εκπαιδευτικών θα τους οδηγήσει σε μια ευνοϊκότερη αξιολόγηση του επιπέδου των αγοριών ή των κοριτσιών;
Στην περίπτωση που οι εκπαιδευτικοί ευνοήσουν τα αγόρια, αυτό θα σήμαινε ότι η εκτίμηση των εκπαιδευτικών για την ακαδημαϊκή ικανότητα είναι προκατειλημμένη από τη συμπεριφορά των μαθητών, οδηγώντας σε υποεκτίμηση του επιπέδου των αγοριών. Αν, αντίθετα, η προκατάληψη των εκπαιδευτικών ευνοήσει τα κορίτσια, αυτό θα σήμαινε ότι οι εκπαιδευτικοί υπεραντισταθμίζουν την κακή συμπεριφορά των αγοριών στην εκτίμησή τους για την ακαδημαϊκή ικανότητα, οδηγώντας σε υποεκτίμηση του επιπέδου των κοριτσιών.
Ευρήματα
Βρέθηκε ότι:
- Τα κορίτσια έτειναν να ξεπερνούν τα αγόρια στη γλωσσική επίδοση στην προσχολική ηλικία, στην πρώτη δημοτικού και στην τέταρτη δημοτικού.
- Τα κορίτσια έτειναν επίσης να ξεπερνούν τα αγόρια στα μαθηματικά στην προσχολική ηλικία.
Σε σχέση με τις ερευνητικές υποθέσεις, η έρευνα υπογραμμίζει τρεις βασικούς τρόπους με τους οποίους οι προκαταλήψεις για το φύλο και τη συμπεριφορά διαμορφώνουν τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τους μαθητές τους.
- Οι εκπαιδευτικοί συχνά αναμένουν ασυνείδητα ότι τα αγόρια θα διαπρέψουν στα μαθηματικά, ενώ θεωρούν τα κορίτσια ως καλύτερα στην ανάγνωση και τη γραφή. Αυτό μπορεί να κάνει τους εκπαιδευτικούς να υποτιμούν τις μαθηματικές δεξιότητες των κοριτσιών και να παρέχουν λιγότερη ενθάρρυνση στις θετικές επιστήμες στα κορίτσια.
- Οι μαθητές οι οποίοι είναι ήρεμοι, συγκεντρωμένοι και κοινωνικά ικανοί συχνά θεωρούνται πιο ικανοί. Όταν οι εκπαιδευτικοί επικεντρώνονται σε αυτή τη θετική συμπεριφορά, συχνά αναδύεται μια σαφής προκατάληψη για το φύλο υπέρ της ακαδημαϊκής ικανότητας των αγοριών τόσο στη γλώσσα όσο και στα μαθηματικά.
- Η βαθμολόγηση υπό προκατάληψη και οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις μακροπρόθεσμες πορείες των μαθητών. Αυτές οι προκαταλήψεις επηρεάζουν την εγγραφή των μαθητών σε προχωρημένα μαθήματα μαθηματικών και την πιθανότητα να επιλέξουν επιστημονικές κατευθύνσεις στο λύκειο.
Βιβλιογραφία
Gurgand, L., Peyre, H., Thierry, X. & Ramus, F. (2026). Gender and behavior biases in teachers’ perceived academic level of students. Learning and Instruction, 104, 102391. doi: 10.1016/j.learninstruc.2026.102391
