Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ενός θαλάσσιου οικοσυστήματος με το οποίο υπάρχει μια σχέση αμοιβαίας εξάρτησης. Όλοι οι ζωντανoί οργανισμoί που εντοπίζoνται σε υφάλους χρειάζoνται άμεσα τα κοράλλια για την επιβίωση τους , και το αντίστροφο. Ο αποχρωματισμός των κοραλλιογενών υφάλων αποτελεί μείζων περιβαλλοντικό ζήτημα με επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα και την παγκόσμια οικονομία.
Τι είναι τα κοράλλια
Τα κοράλλια είναι ζωική υδρόβιοι αποικιακή οργανισμοί που κατατάσσονται στην ομάδα των ανθόζωων. Συγκεκριμένα ένα κοράλλι απαρτίζεται από χιλιάδες μεμονωμένα μικρά ασπόνδυλα ζώα που λέγονται πολύποδες και κατατάσσονται στην ομάδα ζώων Cnidaria . Πολλοί εκατομμύρια πολύποδες όταν προσκολληθούν σε ένα θαλάσσιο βράχο μαζί σχηματίζουν έναν ενιαίο οργανισμό , το κοράλλι. Αυτό συμβαίνει διότι όλοι οι πολύποδες είναι γενετικά πανομοιότυποι μεταξύ τους έχουν δηλαδή ίδιοι γενετικό υλικό (DNA).
Τα κοράλλια που δημιουργούνται διαφέρουν μεταξύ τους και χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τα μαλακά κοράλλια, τα πετρώδη κοράλλια και τα κοράλλια βαθέων υδάτων. Τα μαλακά κοράλλια τα συναντάμε συνήθως σε σπηλιές κυρίως στην περιοχή του ισημερινού έως τον Νότιο Πόλο. Έχουν ξυλώδη σκελετό με αποτέλεσμα να μοιάζουν με κλαδιά και πολύχρωμους κορμούς δέντρων. Ενώ αντίθετα τα σκληρά αποτελούνται από ασβεστόλιθο σκελετό και μοιάζουν με βράχους. Από αυτά τα 3 μόνο τα πετρώδη κοράλλια σχηματίζουν υφάλους που συναντιούνται σε τροπικά κλίματα και σε ρηχά νερά. Υπάρχουν περίπου 800 είδη σκληρών κοραλλιών.
Μεγάλος Κοραλλιογενείς Ύφαλος Αυστραλίας
Στη Βορειοανατολική πλευρά της Αυστραλίας βρίσκεται ο μεγαλύτερος κοραλλιογενής ύφαλος της Γης. Αποτελεί ένα σημαντικό μέρος του θαλάσσιου οικοσυστήματος που πρωτοεμφανίστηκε περίπου πριν 200 – 300 εκατομμύρια χρόνια. Εκεί απαντώνται 400 είδη κοραλλιών, 1.500 είδη ψαριών καθώς και φιλοξενείται η Μεγάλη Πράσινη Χελώνα που κινδυνεύει από εξαφάνιση. Συνολικά απαρτίζεται από 2.900 ξεχωριστούς υφάλους και 940 νησιά. Έχει μήκος 2.600 χιλιόμετρα και καταλαμβάνει μια θαλάσσια περιοχή έκτασης 344.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το 1981 ο Οργανισμός της UNESCO τον κατέταξε ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
Ο μεγάλος κοραλλιογενείς ύφαλος της Αυστραλίας αποτελεί το μοναδικό ζωντανό οργανισμό ο οποίος μπορεί να γίνει ορατός από το διάστημα.
Γιατί οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι σημαντικοί για το θαλάσσιο οικοσύστημα;
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος λόγω της μεγάλης πολυμορφίας τους. Για αυτό άλλωστε χαρακτηρίζονται και ως “τα τροπικά δάση της θάλασσας “. Εκεί φιλοξενείτε ένα μεγάλο μέρος της θαλάσσιας ζωής. Σχεδόν το 25% της θαλάσσιας ζωής είναι άμεσα εξαρτημένο από τους κοραλλιογενείς υφάλους αφού εκεί βρίσκουν τροφή και προστασία. Ταυτόχρονα αποτελεί και τόπο αναπαραγωγής και ανάπτυξης οργανισμών όπως οι θαλάσσιες χελώνες, τα πουλιά και πολλά από τα θηλαστικά της θάλασσας. Ακόμα και οι ύφαλοι των βαθιών νερών φιλοξενούν την ελάχιστη ζωή που επιβιώνει σε εκείνα τα βάθη. Χιλιάδες άνθρωποι στηρίζονται στην οικονομία και τις θέσεις εργασίας που προσφέρουν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι πάνω στους οποίους βασίζονται πολλές τοπικές κοινωνίες για ψάρεμα ,ψυχαγωγία και έρευνα για εύρεση φαρμάκων. Στους ιστούς των κοραλλιών φιλοξενούνται επίσης και οι ζωοξανθέλες που σε ρηχά νερά μπορούν και φωτοσυνθέτουν !
Φωτοσυνθέτουν τα κοράλλια;
Οι ζωοξανθελες είναι φωτοσυνθετικά φύκια, που ζουν συμβιωτικά στους ιστούς των κοραλλιών και μπορούν να φωτοσυνθέτουν. Αυτή η μορφή συμβίωσης των πολυπόδων των κοραλλιών με τις ζωοξανθελες είναι αποτέλεσμα εκατομμυρίων χρόνων εξέλιξης . Οι ζωοξανθελες μέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης παράγουν υδατάνθρακες που χρειάζεται το κοραλλί για να τραφεί και οξυγόνο για την διαβίωση του . Σε αντάλλαγμα το κοραλλί παρέχει στις ζωοξανθελες ένα προστατευμένο περιβάλλον και μέρος των απαραίτητων ενώσεων και την φωτοσύνθεση του. Έτσι έχει αναπτυχθεί μια αμοιβαία σχέση. Τα κοράλλια συμπεριφέρονται στο περιβάλλον τους ως φυτά λόγω της φωτοσύνθεσης που λαμβάνει χώρα πάνω τους.
Οι φωτοσύνθεση των υδάτινων οργανισμών δεν διαφέρει από αυτή την φυτών της ξηράς και περιλαμβάνει τα ίδια μόρια και τις ίδιες χημικές διαδικασίες. Τα υδρόβια φυτά δυσκολεύονται να συγκρατήσουν μόρια CO2 που υπάρχει κάτω από το νερό και απελευθερώνεται από την αναπνοή των ψαριών και την αποσύνθεση της οργανικής ύλης. Αυτό συμβαίνει διότι το CO2 διέρχεται πιο αργά στο νερό από ότι στον αέρα. Οι πολύποδες των κοραλλιών παράγουν CO2 και νερό μέσω της κυτταρικής αναπνοής. Οι ζωοξανθέλες χρησιμοποιούν το νερό, το διοξείδιο του άνθρακα και το φως του ήλιου για να φωτοσυνθέτουν και να παρέχουν το κοράλλι γλυκόζη και γλυκερίνη. Το κοραλλί με τη σειρά του, θα τα χρησιμοποιήσει για να παράξει λίπη, υδατάνθρακες και έτσι ανθρακικό ασβέστιο και την ανάπτυξη του. Οι ζωοξανθέλες χρειάζονται καθαρό νερό ώστε να φτάσει το φως στα ρηχά νερά. . Οι ζωοξανθελες είναι υπεύθυνες για το χρώμα των κοραλλιογενών υφάλων.
Που οφείλεται ο αποχρωματισμός των κοραλλιογενών υφάλων:
Οι ζωοξανθέλες ανάλογα με το είδος προσθέτουν στο κοράλλι το χαρακτηριστικό του χρώμα μέσω φωτοσυνθετικών χρωστικών ουσιών. Κατά κανόνα όσο πιο φωτεινό είναι ένα κοράλλι τόσο μεγαλύτερη είναι η φωτοσύνθεση. Όταν οι ζωοξανθελες απουσιάζουν από τα κοράλλια, αυτά δεν έχουν χρώμα οπότε έχουν υποστεί λεύκανση. Σε περίπτωση που το κοραλλιογενές ζώο βρεθεί σε κατάσταση στρες, διώχνει τις ζωοξανθέλες του. Κύρια αιτία που συμβαίνει αυτό είναι η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας ακόμα και 1 ή 2 °C με τον παγκόσμιο ωκεανό να αυξάνει την θερμοκρασία του κατά 1.3°C από 1800. Επίσης παράγοντας λεύκανσης είναι η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) και η οξιβενζολη. Η οξιβενζολη ή BP-3μια ουσία που βρίσκεται σε περίπου 35.000 είδη αντιηλιακών και άλλων προϊόν δέρματος και εισέρχεται στο περιβάλλον μέσω της κολύμβησης και των λυμάτων. Η BP-3 είναι μια καρκινογόνα ουσία για τους κοραλλιογενείς υφάλους.
Με την απουσία ζωοξάνθελων τα κοράλλια αν και επιβιώνουν δεν μπορούν πλέον να φωτοσυνθέτουν. Αυτό φέρει ως αποτέλεσμα να ανεβαίνουν τα ποσοστά CO2 στον ωκεανό. Οι ωκεανοί απορροφούν σχεδόν το μισό του CO2 που παράγει ο άνθρωπος. Με το διοξείδιο του άνθρακα να αυξάνεται στο νερό γίνεται περισσότερο όξινο και αυτό οδηγεί σε περεταίρω λεύκανση των κοραλλιών.
Είναι ο αποχρωματισμό αναστρέψιμο φαινόμενο;
Παρά την απουσία ζωοξάνθελων τα κοράλλια αν και φαίνονται νεκρά μπορούν να επιβιώσουν σε ζεστό νερό. Οι πολύποδες των κοραλλιών υφίσταται συρρίκνωση και υποχωρούν προς τον σκελετό κάνοντας έτσι το κοράλλι να μοιάζει νεκρό μέχρι οι θερμοκρασίες να αποκατασταθούν. Η μέθοδος αυτή δίνει μια τελευταία ευκαιρία ανάκαμψης και ανοικοδόμησης των υφάλων. Αν όμως η τιμή της θερμοκρασίας των ωκεανών συνεχίζει να ανεβαίνει τότε αυτό δεν θα είναι αρκετό. Το ότι υπάρχουν περιθώρια ανάκαμψης δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι κοραλλιογενείς ύφαλοι κινδυνεύουν!
Οι ατομικές ενέργειες του καθενός μπορούν ακόμα και σε μικρό βαθμό να συνεισφέρουν στην προσπάθεια βελτίωσης και επαναφοράς των κοραλλιογενών υφάλων στην φυσιολογική τους κατάσταση. Η αποφυγή αντηλιακών και προϊόντων BP-3, η συνεχής ενημέρωση – ευαισθητοποίηση και ο σεβασμός στο πλανήτη και στη φύση μπορεί να φαίνονται μικρά, έχουν όμως μεγάλη σημασία!
Βιβλιογραφία
- http://What Are Corals? Corals Tutorial – National Ocean Service
- http://What is coral bleaching? – National Ocean Service
- http://Types of Coral Reef Formations
- http://Climate Change and Coral
