Καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του ανθρώπινου γένους υπάρχει μια αρραγής φιλία μεταξύ του ανθρώπων και των αλόγων. Η σχέση τους πέρασε από πολλές και διαφορετικές συνθήκες όπως πόλεμοι, εργασία, μεταφορές αλλά ποτέ δεν χάθηκε αυτή η άμεση επαφή τους. Ίσως λιγάκι τις τελευταίες δεκαετίες να έχει αλλάξει η σχέση αυτή αλλά τα άλογα βρίσκονται και πάλι εδώ να μας προσφέρουν τη βοήθεια τους. Αυτή τη φορά με την ιπποθεραπεία.
Ιστορία της ιπποθεραπείας
Η ιστορία της ιπποθεραπείας μας τραβάει πίσω στα τελειώματα του Ά Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε οι Άγγλοι στρατιώτες ανέβαζαν πάνω στα άλογα τους τραυματισμένους συναδέλφους τους προκειμένου να τους μεταφέρουν στο νοσοκομείο της Οξφόρδης. Παρατήρησαν λοιπόν ότι ο τρόπος αυτός πέρα από την ευκολία μεταφοράς προσέδιδε στους στρατιώτες και ταχύτερη αποκατάσταση.
Στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1952 στο Ελσίνκι μια Δανέζα αθλήτρια επονομαζόμενη Lis Hartel κατάφερε να κατακτήσει το χάλκινο μετάλλιο στην ιππασία με το αξιοσημείωτο να είναι ότι η αθλήτρια αυτή έπασχε από πολιομυελίτιδα, έχοντας παράλυση και στα δύο της πόδια. Αυτό ήταν και το πρώτο έναυσμα για την ιπποθεραπεία. Το 1969 δημιουργήθηκαν οι πρώτοι οργανωμένοι σύλλογοι ιπποθεραπείας στην Αμερική και στην Αγγλία. Στην Ελλάδα οι πρώτες προσπάθειες ξεκίνησαν το 1983, με το 2009 να είναι η χρονιά ορόσημο όπου δημιουργήθηκε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιπποθεραπευτών και Εκπαιδευτών Θεραπευτικής Ιππασίας (ΠΑ.Σ.Ι.Ε.Θ.Ι.).
Η ιπποθεραπεία με λίγα λόγια
Η ιπποθεραπεία είναι μια εναλλακτική μορφή θεραπείας που χρησιμοποιεί ως θεραπευτικό μέσο το άλογο και πραγματοποιείται σε εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο. Η θεραπεία αποκατάστασης δεν αλλάζει τις βασικές πτυχές της καθώς και πάλι οι θεραπευτές θα τηρούν τις προϋποθέσεις όπως αξιολόγηση του ασθενούς, το πρωτόκολλο θεραπείας ,και τους στόχους θεραπείας. Το μόνο που διαφέρει είναι ότι η θεραπεία αυτή τη φορά δε πραγματοποιείται σε μια αίθουσα.
Πολύ σημαντικό είναι και η επιλογή του κατάλληλου θεραπευτή ιππασίας. Ο θεραπευτής πρέπει να είναι εξειδικευμένος επιστήμονας (φυσικοθεραπευτής, εργοθεραπευτής, λογοθεραπευτής, ψυχολόγος), όχι κάποιος εθελοντής ή άτομα που ασχολούνται με την ιππασία ως χόμπι. Οι θεραπευτές επίσης πρέπει να είναι πιστοποιημένοι από τον ΠΑ.Σ.Ι.Ε.Θ.Ι., ο οποίος αποτελείται από 30 εκπαιδευτές και 51 πιστοποιημένους θεραπευτές σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία.
Σημαντικός αποτρεπτικός παράγοντας συνήθως είναι το κόστος που πιστεύουμε θα έχει μια τέτοια θεραπεία όπως η ιπποθεραπεία. Το κόστος της όμως στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλό αν αναλογιστεί κανείς ότι κατά τη διάρκεια της θεραπείας παρευρίσκονται συνήθως 2 με 3 θεραπευτές. Το κόστος ανέρχεται όσο και σε μια κλασική συνεδρία γύρω στα 30 με 40 ευρώ ανάλογα το θεραπευτή που θα επιλέξουμε, ενώ την ίδια στιγμή στις Η.Π.Α. κυμαίνεται από 60 έως και 160 δολάρια η συνεδρία.
Που ενδείκνυται η ιπποθεραπεία
Η ιπποθεραπεία αντιμετωπίζει μια μεγάλη γκάμα παθήσεων. Χρησιμοποιείται και σε πιο συχνές παθήσεις που αφορούν μεγάλο κομμάτι του ενήλικου πληθυσμού όπως είναι οι ημιπληγίες, οι μυασθένειες ή ακόμη και η Σκλήρυνση κατά πλάκας. Πιο σημαντικό ρόλο όμως έχει στα παιδιά με ειδικές ανάγκες που χρήζουν ειδικής αγωγής. Η ιπποθεραπεία λοιπόν έχει δείξει εξαιρετικά αποτελέσματα σε παιδιά που πάσχουν από εγκεφαλική παράλυση, από αυτισμό, ΔΕΠ-Υ, Νοητική υστέρηση, ενώ προσφέρει αμέριστη βοήθεια σε παιδιά με σύνδρομα Down, Asperger και Rett.
Αποτελέσματα της θεραπείας
Οι θετικές επιδράσεις της ιπποθεραπείας είναι πάρα πολλές και καθώς αναπτύσσεται το συγκεκριμένο κομμάτι της αποκατάστασης ανακαλύπτουμε συνεχώς καινούργιες. Ξεκινώντας από την ψυχολογική και γνωστική υποστήριξη που προσφέρει στο παιδί με ειδικές ανάγκες αναφέρεται ότι αναπτύσσεται η αυτοπεποίθηση του παιδιού. Τα παιδιά με έντονο το πρόβλημα της κοινωνικοποίησης όπως αυτά που πάσχουν από Αυτισμό ή ΔΕΠ-Υ γίνονται ολοένα και πιο κοινωνικά μέσω της επαφής τους με το άλογο ενώ παρατηρείται σημαντική αλλαγή συμπεριφοράς τόσο στο συγγενικό τους περιβάλλον όσο και στον κοινωνικό τους περίγυρο. Επιπλέον παιδιά με έλλειψη συγκέντρωσης ή μαθησιακές δυσκολίες δείχνουν σημαντικά σημάδια βελτίωσης μετά τις πρώτες συνεδρίες ιπποθεραπείας.
Ένα άλλο κομμάτι της αποκατάστασης που οι γονείς των παιδιών με ειδικές ανάγκες καθώς και τα ίδια τα παιδιά θα έχουν σημαντικά αποτελέσματα θα είναι στις σωματικές διορθώσεις. Τα παιδιά δεν ιππεύουν απλά τα άλογα μαζί με τη βοήθεια πάντα του θεραπευτή τους αλλά πραγματοποιούν κι ένα πλούσιο ασκησιολόγιο κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους πάνω στο άλογο. Θα πετύχουμε λοιπόν μια ομαλοποίηση τόνου των μυών όπως και βελτίωση ισορροπίας και ελέγχου κεφαλής, κορμού και λεκάνης. Σταδιακά θα αρχίσουν να αναχαιτίζονται τα παθολογικά πρότυπα κίνησης, καθώς θα υπάρχει προώθηση των σωστών από τον θεραπευτή βελτιώνοντας έτσι και τη στάση του σώματος του παιδιού. Το παιδί επίσης αναπτύσσει προστατευτικές αντιδράσεις, κάτι που δεν υπάρχει σε πολλά παιδιά. Παρατηρείται βελτίωση στη κινητικότητα των αρθρώσεων ειδικά του ισχίου. Τέλος, έχουμε ακόμη βελτίωση της βάδισης καθώς το βάδισμα του αλόγου μοιάζει πολύ με αυτό του ανθρώπου έτσι τα παιδιά “αντικαθιστούν” τα πόδια τους με αυτά του αλόγου.
Η ηλικία που μπορεί ένα παιδί να συμμετέχει σε συνεδρίες ιπποθεραπείας ξεκινάει από το πρώτο έτος της ζωής του, καθώς ο θεραπευτής επιλέγει το λεγόμενο back riding (θεραπευτής και παιδί πάνω στο άλογο) δημιουργώντας συνθήκες απόλυτα ασφαλείς για το μικρό παιδί.
