Και εδώ έχουμε το βιβλίο που ήθελα καιρό να παρουσιάσω στη στήλη «Μετά την τελευταία σελίδα», ίσως επειδή ήξερα πως δεν θα μπορούσα να μιλήσω γι’ αυτό, χωρίς να μιλήσω έστω λίγο, και για τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Υπάρχουν βιβλία που διαβάζεις μονορούφι και βιβλία που σε αναγκάζουν να τα κλείσεις για λίγο. Να πάρεις μια ανάσα, να κοιτάξεις αλλού, να προσπαθήσεις να βάλεις σε μια σειρά όσα μόλις διάβασες. Με αυτό το βιβλίο το έκανα πολλές φορές. Υπήρχαν στιγμές που το άφησα στην άκρη, το πέταξα στη γωνία του καναπέ, όχι επειδή δεν ήθελα να συνεχίσω, αλλά επειδή η Rooney κατάφερνε να μιλήσει τόσο αληθινά για τον σύγχρονο κόσμο, που κάποιες φορές δυσκολευόμουν να αντέξω την ωμή αλήθεια όσων περιέγραφε. Το Όμορφε κόσμε, πού είσαι της Sally Rooney είναι το αγαπημένο μου βιβλίο από εκείνη και, χωρίς δεύτερη σκέψη, το καλύτερο βιβλίο που διάβασα μέσα στο 2026.
Όμορφε κόσμε, πού είσαι
Το 2021, η Ιρλανδή συγγραφέας κυκλοφορεί το τρίτο μυθιστόρημά της, και μας συστήνει τέσσερις ανθρώπους που προσπαθούν να καταλάβουν πού βρίσκονται στη ζωή τους και τι ακριβώς αναζητούν από αυτήν. Η Alice είναι μια επιτυχημένη συγγραφέας που, έπειτα από μια ψυχική κρίση, μετακομίζει σε μια μικρή παραθαλάσσια πόλη της Ιρλανδίας. Εκεί, μέσω μιας εφαρμογής γνωριμιών γνωρίζει τον Felix, ο οποίος εργάζεται σε μια αποθήκη και φαίνεται να προέρχεται από έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο από τον δικό της. Η Eileen, η καλύτερή της φίλη, ζει στο Δουβλίνο και εργάζεται σε ένα λογοτεχνικό περιοδικό, προσπαθώντας να διαχειριστεί τον χωρισμό της και τις απογοητεύσεις της προσωπικής της ζωής. Στο πλευρό της βρίσκεται ο Simon, ένας παιδικός φίλος με τον οποίο τη συνδέει μια μακρόχρονη, περίπλοκη σχέση, που δεν έχει ξεκάθαρο ορισμό.
Οι ζωές των τεσσάρων διασταυρώνονται μέσα από σχέσεις που άλλοτε μοιάζουν να τους προσφέρουν ασφάλεια, άλλοτε τοξικότητα και άλλοτε να τους φέρνουν αντιμέτωπους με τις μεγαλύτερες ανασφάλειες τους. Η Alice και η Eileen, παρότι βρίσκονται μακριά η μία από την άλλη, διατηρούν την επικοινωνία τους μέσα από emails, εκεί μιλούν για τον έρωτα, το σεξ, τη φιλία, την οικογένεια, τη λογοτεχνία, την πολιτική, τις κοινωνικές ανισότητες και την κατάσταση του σύγχρονου κόσμου. Οι συζητήσεις τους ξεπερνούν συχνά τα προσωπικά τους βιώματα και αγγίζουν μεγάλα ερωτήματα για την εποχή στην οποία ζουν. Παρακολουθούμε τέσσερις ανθρώπους που αναζητούν τη σύνδεση, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούν να συμφιλιωθούν με τον εαυτό τους, τις ανασφάλειες τους, τις επιθυμίες τους και την αβεβαιότητα του μέλλοντος. Κάπου ανάμεσα στις προσωπικές τους συζητήσεις και στις μεγάλες σκέψεις τους για την κοινωνία του σήμερα, γεννιέται το ερώτημα που διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο: Πώς μπορούμε να αγαπάμε, να νοιαζόμαστε και να δημιουργούμε κάτι ουσιαστικό, όταν ο κόσμος γύρω μας μοιάζει όλο και πιο δύσκολο να κατανοηθεί;
Μπορεί απλώς να είμαστε πλασμένοι να αγαπάμε και να ανησυχούμε για τους ανθρώπους που γνωρίζουμε – ακόμα κι όταν πολύ πιο σημαντικά πράγματα απαιτούν την προσοχή μας. Κι αν αυτό σημαίνει ότι η ανθρωπότητα θα χαθεί, δεν είναι αυτός, από μια άποψη, ο ωραίος τρόπος να χαθείς; Μπορείς να φανταστείς ομορφότερο τρόπο από αυτόν; – να ανησυχούμε για το σεξ και τις φιλίες μας την ώρα που θα έπρεπε να αναδιανέμουμε τον παγκόσμιο πλούτο και να μεταβαίνουμε συλλογικά σε ένα βιώσιμο οικονομικό μοντέλο; Να χαθούμε από την υπερβολική αγάπη, το υπερβολικό ενδιαφέρον που δείξαμε μεταξύ μας; Εμένα με γοητεύει αυτό στην ανθρωπότητα – είναι, μάλιστα, ο βασικός λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι μπορεί και να επιβιώσουμε: το γεγονός ότι παθαίνουμε τέτοια πλάκα ο ένας με τον άλλον. — Sally Rooney, Όμορφε Κόσμε Που Είσαι
Η γραφή της Rooney για μια ακόμη φορά με αναστάτωσε με κάθε δυνατό τρόπο. Καταφέρνει, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, να κάνει το συνηθισμένο να μοιάζει σχεδόν αβάσταχτα αληθινό. Δεν χρειάζεται να γράψει μεγάλες δραματικές σκηνές ή μεγάλα λόγια. Η ένταση βρίσκεται συχνά σε όσα οι χαρακτήρες της δεν λένε, στις συζητήσεις που μένουν μισές, στις σκέψεις που αντιφάσκουν με τις πράξεις τους, στην ωμή πραγματικότητα και αλήθεια καθώς και στην απόσταση ανάμεσα σε αυτό που αισθάνονται και σε αυτό που τελικά επιτρέπουν στον εαυτό τους να εκφράσει. Αυτή η λιτή, άμεση γραφή αποκτά μια ιδιαίτερη δύναμη.
Εναλλάσσοντας την καθημερινότητα των χαρακτήρων της με τα μεγάλα σε έκταση emails της Alice και της Eileen, η αφήγηση ανοίγεται σε ζητήματα πολύ μεγαλύτερα από τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Η λογοτεχνία, η ομορφιά, η πολιτική, η ανισότητα και η παρακμή του σύγχρονου κόσμου γίνονται μέρος της ίδιας συζήτησης με τον έρωτα, τη σεξουαλική επιθυμία, τη φιλία και την ανάγκη για συντροφικότητα. Κάποιες στιγμές, οι σκέψεις των δυο γυναικών μοιάζουν να προσπαθούν να βάλουν σε τάξη έναν κόσμο που δεν βγάζει πια ιδιαίτερο νόημα ενώ άλλες φορές, μοιάζουν με μια έμμεση λύση ώστε να αποφύγουν όσα δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν στην προσωπική τους ζωή. Οι χαρακτήρες της μπορούν να μιλούν και να αναλύουν τα μεγαλύτερα προβλήματα της ανθρωπότητας, αλλά να δυσκολεύονται να πουν σε έναν άνθρωπο ότι τον χρειάζονται και ό,τι νιώθουν γι’ αυτόν. Τους αφήνει να είναι πάνω απ’ όλα… άνθρωποι. Και σίγουρα δεν είναι μυθιστόρημα της Sally Rooney αν δεν νιώθεις αντιπάθεια για τους ανθρώπους αυτούς κατά καιρούς, καθώς εξελίσσεται η ιστορία.
Συνεπώς όλα βρίσκονται στο τραπέζι. Παρόλο που στις αλληλεπιδράσεις τους κυριαρχεί συχνά η έλλειψη σωστής επικοινωνίας (άλλωστε δεν θα ήταν μυθιστόρημα της Sally Rooney αν δεν συνέβαινε αυτό) συνολικά το Όμορφε κόσμε, πού είσαι είναι ένα… πραγματικά όμορφο έργο τέχνης. Θα τολμούσα να πω ότι είναι, ίσως, το καλύτερο βιβλίο της Sally Rooney για μένα μέχρι σήμερα. Είναι από τα βιβλία όπου θα ήθελα να μπορούσα να το σβήσω από τη μνήμη μου, ώστε να μπορέσω να το διαβάσω ξανά από την αρχή, σαν να ήταν η πρώτη φορά, για να νιώσω όλα αυτά τα συναισθήματα ξανά για πρώτη φορά. Ανυπομονώ τόσο πολύ να διαβάσω κάτι νέο από εκείνη! Θέλω να συνεχίσει να γράφει βιβλία, γιατί απλά δεν τη χορταίνω!
Το Όμορφε κόσμε, πού είσαι έγινε μπεστ σέλερ των New York Times. Κέρδισε το 2021 διακρίσεις στην κατηγορία Best Fiction των Goodreads Choice Awards και καλύτερου μυθιστορήματος των Irish Book Awards. Σας το προτείνω να το διαβάσετε ανεπιφύλαχτα. Αντιστοίχως με αυτό, αξίζει να προσθέσετε στη λίστα σας το Intermezzo και το Συζητήσεις με Φίλους εξίσου της Sally Rooney. Κυκλοφορούν και τα τέσσερα μυθιστορήματα της στα ελληνικά, μαζί με τους Κανονικούς Ανθρώπους, από τις εκδόσεις Πατάκη.
