Κι αν μπορούσες να γυρίσεις το χρόνο πίσω, θα άλλαζες όσα έγιναν ή όσα δεν είπες ποτέ; Υπάρχουν χωρισμοί που τελειώνουν μια σχέση αλλά δεν τελειώνουν τις σκέψεις μας. Μένουν πίσω τους αναπάντητα ερωτήματα, συζητήσεις που δεν έγιναν ποτέ και εκείνο το βασανιστικό «κι αν…». Κι αν είχα αντιδράσει διαφορετικά; Κι αν είχα μιλήσει περισσότερο; Κι αν διόρθωνα σε ό,τι έφταιξα; Κι αν είχα καταλάβει νωρίτερα ότι κάτι άλλαζε; Κάπως έτσι λοιπόν αφήνω το Όλα όσα θα σου πω αύριο της Elísabet Benavent να μας μιλήσει. Ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει τον έρωτα με το παιχνίδι του χρόνου και θέτει ένα ερώτημα που έχουμε πιθανότατα κάνει όλοι στον εαυτό μας, αν είχαμε την ευκαιρία να αλλάξουμε το παρελθόν, θα το κάναμε;
Η ιστορία έχει πρωταγωνίστρια την Μιράντα, μια γυναίκα που πίστευε πως είχε βρει την ευτυχία στο πρόσωπο του Τρίσταν. Όταν εκείνος αποφασίζει να τερματίσει τη σχέση τους από το πουθενά, εκείνη μένει με την απορία του γιατί. Πώς γίνεται κάτι που έμοιαζε τόσο συναισθηματικά πρωτόγνωρο κι όμορφο να φτάνει στο τέλος του; Σε ποιο σημείο χάθηκε η μεταξύ τους σύνδεση; Και, κυρίως, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί; Η ιστορία μας επιτρέπει να επιστρέψουμε μαζί της σε στιγμές της κοινής τους διαδρομής. Από τις όμορφες αναμνήσεις μέχρι εκείνες τις μικρές ρωγμές που, όσο συμβαίνουν, συχνά δεν αναγνωρίζουμε ως σημαντικές. Μα επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά. Το παρελθόν γίνεται ένας τόπος στον οποίο η Μιράντα αναζητά απαντήσεις, ελπίζοντας πως αν εντοπίσει το λάθος, ίσως καταφέρει να διορθώσει το αποτέλεσμα και σ’ ό,τι έφταιξε.
Κι εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον της ιστορίας. Επειδή, όταν κάτι τελειώνει, δεν αναζητούμε πάντα μόνο τον λόγο. Αναζητούμε και έναν τρόπο να πιστέψουμε ότι θα μπορούσαμε να είχαμε τον έλεγχο. Ότι υπήρχε μια διαφορετική διαδρομή που θα μας οδηγούσε σε ένα εξίσου διαφορετικό τέλος. Αυτό που μου άρεσε περισσότερο στο Όλα όσα θα σου πω αύριο είναι πως, μέσα από την ιστορία της Μιράντα, αναγνώρισα συμπεριφορές που συναντάμε οι περισσότεροι όταν μπαίνουμε σε μια σχέση (αλλά κι όταν βγαίνουμε απ’αυτή) μαζί με την ανάγκη να καταλάβουμε τι συμβαίνει όταν κάτι αλλάζει. Την τάση να επιστρέφουμε ξανά και ξανά σε συζητήσεις, στιγμές και αναμνήσεις, αναζητώντας μια εξήγηση που θα μας βοηθήσει να συμφιλιωθούμε με όσα συνέβησαν. Μερικές φορές προσπαθούμε τόσο πολύ να καταλάβουμε τι χάλασε, που ξεχνάμε να αναρωτηθούμε αν αυτό που ζούσαμε μας έκανε πραγματικά ευτυχισμένους. Κάποιες ιστορίες δεν μας αγγίζουν επειδή είναι εντελώς διαφορετικές από τη δική μας ζωή, αλλά ακριβώς επειδή μοιάζουν τόσο πολύ με αυτήν.
Όλα όσα θα σου πω αύριο
Ο τίτλος του βιβλίου μοιάζει να κρύβει μια ολόκληρη ζωή μέσα σε μία φράση. Όλες οι εξηγήσεις που αναβάλαμε, οι συγγνώμες που δεν ζητήσαμε, οι ανάγκες που δεν εκφράσαμε, τα συναισθήματα που κρατήσαμε μέσα μας περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή. Μόνο που το αύριο δεν είναι πάντα δεδομένο. Και δεν είναι βέβαιο ότι, όταν φτάσει, θα υπάρχει ακόμη ο ίδιος άνθρωπος απέναντί μας ή η ίδια ευκαιρία να μιλήσουμε. Τίποτε δεν είναι δεδομένο. Μετά την τελευταία σελίδα λοιπόν, η ιστορία αυτή παρέμεινε μέσα μου και πάντοτε θα με βάζει σε σκέψεις. Ακόμη κι όσος καιρός έχει περάσει που το έχω διαβάσει. Γιατί ποιος δεν έχει κάνει τέτοιες σκέψεις μετά το τέλος μιας σχέσης που ήθελε πολύ;
“Καθένας αναπλάθει τις αναμνήσεις του όπως επιθυμεί, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί να αλλάξει το παρελθόν. Η αλήθεια είναι μία. Και ό,τι έγινε, συνέβη για κάποιο λόγο” — Elísabet Benavent, Όλα όσα θα σου πω αύριο
Αναρωτιέμαι, ακόμη κι αν μας δινόταν η ευκαιρία να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, θα μπορούσαμε πραγματικά να αλλάξουμε το αποτέλεσμα; Γιατί κάποια πράγματα μοιάζουν γραμμένα να συμβούν, όχι απαραίτητα επειδή δεν υπήρχε άλλος δρόμος, αλλά επειδή, ακόμη και κάτω από διαφορετικές συνθήκες, μπορεί να καταλήγαμε στις ίδιες επιλογές. Είμαστε φτιαγμένοι από διαφορετικά υλικά. Σαν το ύφασμα της ψυχής μας, κάποιοι ως πιο “ανθεκτικοί” αντέχουν περισσότερο, κάποιοι ως πιο ευαίσθητοι, κάποιοι ανοίγονται εύκολα και κάποιοι άλλοι όχι. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να θέλεις να αγαπήσεις και στο να είσαι διατεθειμένος να το κάνεις. Γιατί η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα. Είναι και βούληση. Είναι η απόφαση να ανοιχθείς, να εξερευνήσεις τα όριά σου, να εκτεθείς, να προσπαθήσεις να καταλάβεις έναν άλλον άνθρωπο ακόμη κι όταν δεν σου είναι εύκολο. Είναι μόχθος, παραπάνω προσπάθεια και διάθεση να κάνεις ένα βήμα παραπάνω, όχι επειδή σου το ζητούν, αλλά επειδή θέλεις κι εσύ να είσαι εκεί. Και αν ούτε εμείς ούτε ο άνθρωπος που έχουμε απέναντί μας δεν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε αυτή την προσπάθεια, τότε ίσως το αποτέλεσμα να παραμείνει το ίδιο.
Κι ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό ερώτημα που μου άφησε αυτό το βιβλίο: Aν είχαμε μια δεύτερη ευκαιρία, θα επιλέγαμε πράγματι διαφορετικά ή θα αναζητούσαμε ξανά τον ίδιο άνθρωπο, θα αγαπούσαμε με τους ίδιους φόβους και θα κάναμε τα ίδια λάθη; Μια αντίστοιχη πρόταση ανάγνωσης για εσάς θα μπορούσε να είναι το Οι δύο ζωές της Λίντια Μπέρντ της Josie Silver. Το Όλα όσα θα σου πω αύριο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2024. Μπορείτε να το βρείτε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
