Στην ελληνική μυθολογία υπάρχουν ήρωες οι οποίοι πέτυχαν μία σειρά από κατορθώματα που έκαναν ξακουστούς σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα πρόσωπα συνήθως μετά από κάποια ή κάποιες δοκιμασίες εκπλήρωναν τον στόχο τους και το τέλος τους ήταν αίσιο. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι διακρίθηκαν μεν στο πεδίο της μάχης και απέκτησαν δόξα και φήμη, αλλά δεν κατάφεραν να δαμάσουν τον εαυτό τους και αναπόφευκτα ήρθε η τιμωρία για τις πράξεις τους. Ένας απ’ αυτούς ήταν και ο Βελλεροφόντης. Ο Βελλεροφόντης, όπως θα διαπιστωθεί παρακάτω, ενσαρκώνει τον άνθρωπο ο οποίος προσπαθεί να ξεπεράσει τα όριά του και να πετύχει την υπέρβαση, αλλά στο τέλος ηττάται από το ίδιο του το είναι διότι τον κυριεύει η αλαζονεία.
Βελλεροφόντης: Από πρίγκιπας, φυγάς
Ο Βελλεροφόντης, σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, καταγόταν από την Κόρινθο και ήταν υιός του τότε βασιλιά της, του Γλαύκου, ο οποίος είχε συγγένεια με τον Σίσυφο, τον γνωστό θνητό για τις μηχανορραφίες του. Μητέρα του ήταν πιθανόν η Ευρυμέδη ή η Ευρυνόμη, κόρη του βασιλιά των Μεγάρων Νίσου. Ωστόσο, κάποιοι άλλοι συγγραφείς αναφέρουν ως πατέρα του ήρωα τον Ποσειδώνα, προκειμένου να του δώσουν μία θεϊκή καταγωγή για να τον ξεχωρίσουν από τους υπόλοιπους θνητούς. Όποιοι και να ήταν οι γονείς του, η ιστορία του Βελλεροφόντη ξεκινάει μ’ έναν φόνο. Ίσως να έγινε κατά λάθος αλλά ήταν μια αποτρόπαια πράξη. Ο συγκεκριμένος άνδρας, όπως μας διηγούνται οι αρχαίοι συγγραφείς, κάποια στιγμή σκότωσε τον τύραννο της Κορίνθου, τον Δηλιάδη, ο οποίος τύχαινε να ήταν και αδελφός του ή κατ’ άλλους αυτός ονομαζόταν Πειρήνης ή Αλκιμένης. Εντούτοις, η πιο ασφαλής και πειστική ονομασία του αδελφού του φαίνεται να ήταν ο Βέλλερος, όπως υποδηλώνει η ετυμολογία του ονόματος του εν λόγω ήρωα, δηλαδή «ο φονιάς του Βέλλερου».
Στη συνέχεια, ο Βελλεροφόντης εξορίστηκε από την πατρίδα του και ζήτησε καταφύγιο και φιλοξενία στο παλάτι του βασιλιά Προίτου στην Τίρυνθα, προκειμένου να εξαγνιστεί για το έγκλημά του. Ο Προίτος, κατανοώντας τη σοβαρότητα της κατάστασης, ανταποκρίθηκε στην παράκληση του Βελλεροφόντη και τον υποδέχθηκε φιλικά. Παρόλ’ αυτά, η φιλοξενία αυτή δεν επρόκειτο να εξελιχθεί ομαλά. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, κι ενώ όλοι οι παρευρισκόμενοι στο πρωινό γλέντι είχαν αποσυρθεί στην κλίνη τους, η σύζυγος του Προίτου, η βασίλισσα Σθενέβοια (ή σύμφωνα με τον Όμηρο, Άντεια), ερωτεύτηκε τον νεαρό φιλοξενούμενό της και μην μπορώντας να κρύψει το πάθος της γι’ αυτόν, του ζήτησε μία νύχτα μαζί του, κρυφά από τον σύζυγό της. Ο Βελλεροφόντης, όμως, αρνήθηκε την πρόταση της Σθενέβοιας, διότι δεν μπορούσε να προδώσει τη φιλοξενία του κυρίου του, αν και η βασίλισσα ήταν πανέμορφη. Τότε η τελευταία θύμωσε και αποφάσισε να τον εκδικηθεί. Την επόμενη ημέρα, αποκάλυψε στον άνδρα της πως δήθεν ο νεαρός φιλοξενούμενός του επιχείρησε να την βιάσει. Ο ήρωας , μη έχοντας αποδείξεις να αντικρούσει τις κατηγορίες της, υπέκυψε σ’ αυτές. Τότε ο Προίτος, πέφτοντας στην παγίδα της γυναίκας του, εκνευρίστηκε και αποφάσισε να εξοντώσει τον Βελλεροφόντη. Όμως, δεν μπορούσε να το πράξει αυτό μόνος του, διότι θα καταπατούσε τον θεσμό της φιλοξενίας και θα εξόργιζε τον προστάτη της, τον Δία. Επομένως, για να σώσει το βασίλειό του και να τιμωρήσει συγχρόνως τον νεαρό, αποφάσισε να τον στείλει στον πεθερό ή αδελφό του, τον βασιλιά της Λυκίας Ιοβάτη μ’ ένα απόρρητο μήνυμα. Το μήνυμα αυτό έπρεπε να διαβαστεί μόνο από τον Ιοβάτη. Έτσι, ο Βελλεροφόντης ανήμπορος να αποδείξει την αλήθεια, ξεκίνησε ένα νέο ταξίδι παίρνοντας μαζί του το μήνυμα αλλά μη γνωρίζοντας τι τον περιμένει πραγματικά.
Η γέννηση ενός θρύλου
Ο Βελλεροφόντης, κατά την διάρκεια του ταξιδιού του προς την Λυκία, κάποια στιγμή σταμάτησε σ’ ένα σημείο έξω από την Κόρινθο, στην Πειρήνη, προκειμένου να ξεκουραστεί και την επόμενη ημέρα να συνεχίσει. Όταν κοιμόταν, είδε στο όνειρό του να του παρουσιάζεται η θεά Αθηνά και να του υποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να περατώσει την αποστολή του. Η θεά της σοφίας, ως προστάτιδα όλων των ημίθεων ηρώων, γνώριζε τη μοίρα τους και ήθελε να τους κατευθύνει προς τον σωστό δρόμο. Γνώριζε συγκεκριμένα τι έκρυβε αυτό το μήνυμα και έδωσε στον Βελλεροφόντη την εξής συμβουλή: όταν θα ξυπνούσε, θα έβρισκε τον Πήγασο να πίνει νερό σε μια πηγή της προαναφερθείσας τοποθεσίας καθώς κι ένα χρυσό χαλινάρι δίπλα του. Με αυτό θα μπορούσε να εξημερώσει το πλάσμα και να φτάσουν μαζί στη Λυκία. Έτσι κι έγινε. Ο Βελλεροφόντης ακολούθησε πιστά τις οδηγίες της Αθηνάς και σύντομα θα έφτανε στον προορισμό του.
Όταν έφτασε, ο Ιοβάτης τον καλωσόρισε, όπως και ο γαμπρός του, σύμφωνα με το έθιμο της φιλοξενίας, και μετά του ζήτησε να δει το μήνυμα το οποίο είχε φέρει μαζί του. Πράγματι, ο Βελλεροφόντης του έδωσε το μήνυμα και όταν το διάβασε σάστισε με το περιεχόμενό του. Ο φιλοξενούμενός του έπρεπε να εξοντωθεί πάση θυσία! Ο βασιλιάς της Λυκίας, μη γνωρίζοντας κι αυτός την αλήθεια, πίστεψε στο περιεχόμενο του μηνύματος και αποφάσισε να τιμωρήσει τον νεαρό για το έγκλημά του. Όμως, ούτε αυτός είχε την δύναμη να τον σκοτώσει γιατί θα τον έφερνε αντιμέτωπο με τον Δία. Έτσι σκέφτηκε να το πράξει αυτό με έμμεσο τρόπο. Τον έστειλε σε μία επικίνδυνη αποστολή όντας βέβαιος ότι δεν θα γυρνούσε ζωντανός. Αυτή η αποστολή ήταν να σκοτώσει ένα φοβερό και τρομερό τέρας, τέκνο του Τυφώνα και της Έχιδνας: τη Χίμαιρα. Η Χίμαιρα κατοικούσε σε κάποια σπηλιά, έξω από την Λυκία, και ήταν μια μείξη λιονταριού, κατσίκας και φιδιού. Φόνευε με την πύρινη ανάσα της οποιονδήποτε τολμούσε να περάσει απ’ αυτή την σπηλιά. Ο Βελλεροφόντης, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του τις συμβουλές της Αθηνάς καθώς και τον Πήγασο, αποδέχτηκε την πρόκληση και ξεκίνησε για την σπηλιά. Όταν βρήκε το τέρας, αυτό άρχισε να του επιτίθεται με τη φωτιά αλλά ο νεαρός δεν έπεσε στην παγίδα. Άρχισε να της ρίχνει βέλη με το τόξο του και αυτή πληγώθηκε βαθιά μα δε σκοτώθηκε. Έτσι, της έδωσε το τελειωτικό χτύπημα με το να βάλει ένα κομμάτι μολύβδου στο δόρυ του και να το ρίξει μέσα στο στόμα της. Έτσι, την τελευταία φορά κατά την οποία η Χίμαιρα προσπάθησε να τον βλάψει, κατάπιε τον μόλυβδο και πνίγηκε μέσα στις ίδιες της τις φλόγες. Ο Βελλεροφόντης εξήλθε νικητής απ’ αυτήν την δοκιμασία και επέστρεψε θριαμβευτικά μέσα στο παλάτι. Ένας θρύλος μόλις είχε γεννηθεί.
Όταν τον ξαναείδε ο Ιοβάτης, δεν το πίστευε στα μάτια του. Πώς κατόρθωσε αυτός ο νεαρός να σκοτώσει ένα τόσο δυνατό τέρας; Παρόλ’ αυτά δεν πτοήθηκε και τον έστειλε σε νέα αποστολή: να πολεμήσει και να σκοτώσει τους άγριους και πολεμοχαρείς Σόλυμους, μια φυλή η οποία κατοικούσε στη σημερινή Μ. Ασία. Για άλλη μια φορά, ο ήρωας με τη βοήθεια του Πήγασου, πέταξε στη χώρα των Σολύμων και τους εξολόθρευσε όλους έναν προς έναν. Η επόμενη δοκιμασία ήταν να εκστρατεύσει εναντίον των Αμαζόνων αλλά κι εκεί αναδείχθηκε νικητής. Τότε ο Ιοβάτης, εξαγριωμένος από τις συνεχείς επιτυχίες του Βελλεροφόντη, έστειλε τη βασιλική φρουρά εναντίον του, αλλά η κατάσταση δεν άλλαζε με τίποτα. Ο Βελλεροφόντης, ενοχλημένος από τις συνεχείς δοκιμασίες, του ζήτησε τον λόγο γιατί το πράττει αυτό και ο Λύκιος βασιλιάς, αφού πρώτα πείστηκε ότι αυτός ο νέος δεν ήταν κάποιος τυχαίος αλλά υιός θεού, του αποκάλυψε την αλήθεια. Τότε ο ήρωας του εξήγησε τη δική του εκδοχή και ο τελευταίος πίστεψε ότι κάποιο λάθος θα έκανε ο Προίτος. Έτσι, για να τον ανταμείψει για τα κατορθώματά του, του έδωσε για γυναίκα την κόρη του, την Φιλονόη ή Αντίκλεια κατ’ άλλους συγγραφείς, καθώς και το μισό βασίλειό του. Με την γυναίκα του, ο Βελλεροφόντης απέκτησε τρία παιδιά: τον Ίσανδρο, τον Ιππόλοχο και την Λαοδάμεια, τη μητέρα του ομηρικού Σαρπηδόνα.
Βελλεροφόντης: Το τέλος του ήρωα
Για το τέλος αυτού του ήρωα, οι μυθογράφοι παραθέτουν τις εξής εκδοχές: λόγω των κατορθωμάτων του, ο Βελλεροφόντης κυριεύτηκε από αλαζονεία και κάποια στιγμή θέλησε να ανέβει στον Όλυμπο προκειμένου να εξισωθεί με του θεούς. Ωστόσο, ο Δίας ο οποίος κρατούσε την ισορροπία μεταξύ θνητών-αθανάτων, έστειλε μια αλογόμυγα να ενοχλήσει τον Πήγασο. Η αλογόμυγα τσίμπησε τον Πήγασο στο πόδι και ο ήρωας έπεσε και σκοτώθηκε. Άλλη εκδοχή αναφέρει πως προσγειώθηκε ομαλά στην Κιλικία, η οποία ταυτίζεται με τη σημερινή νότια επικράτεια της Τουρκίας και ίδρυσε την Ταρσό, βασιλεύοντας εκεί μέχρι το τέλος της ζωής του. Μια τρίτη εκδοχή υποστηρίζει πως έμεινε ανάπηρος μετά την πτώση του και περιπλανιόταν σ’ όλο τον κόσμο μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο άλλοτε ανίκητος ημίθεος νικήθηκε από κάτι πολύ πιο δυνατό: τον ίδιο του τον εαυτό!
Ο Βελλεροφόντης δεν ήταν ένας απλός πολεμιστής. Ο μύθος του συμβολίζει το μέτρο το οποίο οφείλει να τηρεί ο άνθρωπος ανάμεσα στην υπέρβαση και την έπαρση. Η ανθρωπότητα μπορεί να ξεπεράσει τις δυνατότητές της και να πετύχει πολλά και σπουδαία πράγματα, αλλά συγχρόνως δεν πρέπει να παραλείπει να θέτει ένα όριο στις πράξεις της διότι αν το υπερβεί, αυτό θα έχει συνέπειες για το μέλλον.
Πηγές
Cartwright, M. (2020). Bellerophon. Ανακτήθηκε από: https://www.worldhistory.org/Bellerophon/ (τελευταία πρόσβαση: 15/8/2026).
Grimal, P. ( 1991). Το λεξικό της ελληνικής και ρωμαϊκής μυθολογίας. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
Καλυκάκη, Δ. (2022). Ο Βελλεροφόντης και η αντιμετώπιση της Χίμαιρας. Ανακτήθηκε από: https://www.offlinepost.gr/2022/04/03/o-vellerofontis-kai-i-antimetopisi-tis-ximairas/ (τελευταία πρόσβαση: 15/8/2026).
Nais, A. (2025). Βελλεροφόντης: Ο ήρωας που νίκησε την Χίμαιρα και έπεσε από την ύβρη. Ανακτήθηκε από: https://mythoi.org/vellerefontis/ (τελευταία πρόσβαση: 15/8/2026).
