Θυμάμαι χαρακτηριστικά το περσινό μου καλοκαίρι. Καθόμουν σε μια όμορφη, ερημική παραλία κοντά στην Ποτίδαια της Χαλκιδικής. Ο ήλιος έπεφτε, τα κύματα έσκαγαν ρυθμικά στην αμμουδιά και το σκηνικό ήταν κυριολεκτικά βγαλμένο από καρτ ποστάλ. Κι όμως, εγώ δεν έβλεπα τη θάλασσα. Επί είκοσι λεπτά προσπαθούσα να βρω το σωστό φίλτρο για ένα Story, να πετύχω το τέλειο caption και, μόλις το ανέβασα, άρχισα το μανιώδες refresh για να δω ποιος πάτησε καρδούλα.
Κάπου ανάμεσα στο εκατοστό refresh και σε μια ξαφνική κράμπα στον αντίχειρα, κοίταξα δίπλα μου. Το βιβλίο που είχα αγοράσει με τόση λαχτάρα ήταν κλειστό, θαμμένο κάτω από μια στρώση άμμου. Εκείνο το απόγευμα ένιωσα μια βαθιά ειρωνεία: είχαν φτάσει επιτέλους οι διακοπές που ονειρευόμουν 9 μήνες, και είχα οδηγήσει τόσα χιλιόμετρα για να «ξεφύγω», αλλά το μυαλό μου ήταν ακόμα “εγκλωβισμένο”.
Εκείνο το βράδυ πήρα την απόφαση. Δεν έσβησα τους λογαριασμούς μου, ούτε πέταξα το κινητό στη θάλασσα–ας είμαστε ρεαλιστές. Απλώς μετακίνησα το εικονίδιο του Instagram σε έναν κρυφό φάκελο στην τελευταία σελίδα του μενού, έκλεισα τις ειδοποιήσεις και έβαλα ένα στοίχημα με τον εαυτό μου: για τις επόμενες επτά ημέρες, η μοναδική μου διέξοδος στη διασκέδαση θα ήταν το χαρτί.
Τις πρώτες ώρες, το στερητικό σύνδρομο ήταν σχεδόν κωμικό. Το χέρι μου πήγαινε αυτόματα στην τσέπη κάθε φορά που υπήρχε μια στιγμή «νεκρού χρόνου» –στην αναμονή για τον καφέ, στην ψαροταβέρνα μέχρι να έρθουν τα ορεκτικά. Αντί όμως για το γνωστό σκρολάρισμα, άνοιγα το βιβλίο μου.
Και τότε συνέβη το θαύμα. Ο εγκέφαλός μου, που είχε συνηθίσει να καταναλώνει πληροφορίες σε μορφή βίντεο των 15 δευτερολέπτων, άρχισε σιγά-σιγά να ηρεμεί. Η συγκέντρωσή μου επέστρεψε. Το πρώτο βιβλίο που διάβασα ήταν ένα αστυνομικό θρίλερ γεμάτο ανατροπές, το «κατάπια» μέσα σε δύο ημέρες. Ήταν τα «Παγωμένα πέλματα» του Βαγγέλη Μπέκα. Καθώς ο ήλιος έκαιγε στη Χαλκιδική, εγώ βυθιζόμουν στην ομίχλη της Θεσσαλονίκης και στις εσωτερικές αντιφάσεις του Αστυνόμου Απτόσογλου. Παρακολουθούσα μια καταγγελία ρουτίνας για οικογενειακή βία να μετατρέπεται σε μια σκοτεινή δίνη οργανωμένου εγκλήματος… Όταν δεν έχεις τη δυνατότητα να τσεκάρεις τι κάνει ένας γνωστός σου, η πλοκή του βιβλίου γίνεται η δική σου πραγματικότητα.
Αμέσως, μόλις ολοκλήρωσα το πρώτο βιβλίο ξεκίνησα το δεύτερο –ένα ιστορικό μυθιστόρημα που τον χειμώνα θα μου φαινόταν «βουνό».
Ήταν το «Άγιος και Δαίμονας» του Θοδωρή Παπαθεοδώρου. Ο χρόνος κυλούσε αργά, μα οι σελίδες έφευγαν σαν νερό. Ταξίδεψα στην Κωνσταντινούπολη των αρχών του 19ου αιώνα, ακολουθώντας τον Τζανή Κομνά και τον ανυπότακτο Ανθία. Η Χαλκιδική εξαφανίστηκε· στη θέση της εμφανίστηκαν τα πολύβουα παζάρια, τα χαρέμια και οι φανταχτερές νύχτες του Ραμαζανιού. Όμως, δίπλα στη ζωηρόχρωμη ζωγραφιά, ξεπήδαγε η σκληρή πραγματικότητα: η Επανάσταση του 1821 ειδωμένη από το κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι σφαγές των χριστιανών, τα σκλαβοπάζαρα και τα βασανιστήρια.
Το τρίτο βιβλίο, το «Ηράνθεμο» της Φανής Πανταζή, το ξεκίνησα την τελευταία ημέρα πριν την επιστροφή και το ολοκλήρωσα στη Θεσσαλονίκη. Αναφέρεται στη Βαλένθια του 1492. Τη χρονιά που οι Εβραίοι εκδιώκονταν από την Ισπανία και ο Κολόμβος άνοιγε πανιά για την Αμερική, εγώ παρακολουθούσα τη Σαρίτα, τον Αλφόνσο, τον Πάμπλο και τη Μαρισόλ να παλεύουν με τη μισαλλοδοξία και το σκοταδισμό της Ιεράς Εξέτασης. Σε μια εποχή που ο έρωτάς τους ήταν θανάσιμο αμάρτημα και η νομοθεσία αμείλικτη, οι νύχτες τους μύριζαν ηράνθεμο –αυτό το μαγικό νυχτολούλουδο.
Αυτή η εβδομάδα ψηφιακής αποτοξίνωσης (Digital Detox) μου θύμισε πώς ήταν να είσαι παιδί το καλοκαίρι. Τότε που οι μέρες ήταν τεράστιες και το μυαλό μας δεν ήταν διασπασμένο σε χίλια κομμάτια. Διαβάζοντας τρία βιβλία σε μία εβδομάδα.. και κάτι, δεν κέρδισα απλώς γνώσεις ή ψυχαγωγία· κέρδισα πίσω την προσοχή μου.
Αν ετοιμάζεις κι εσύ τη βαλίτσα σου για διακοπές, σου έχω μια πρόκληση: κάνε log out για λίγο. Άφησε το Instagram να περιμένει. Οι φωτογραφίες σου δεν πρόκειται να χαθούν, αλλά οι στιγμές απόλυτης ηρεμίας με ένα βιβλίο στο χέρι, με τη μυρωδιά του πεύκου και της αρμύρας, είναι αυτές που θα σου μείνουν αξέχαστες
