Υπάρχουν βιβλία που μιλούν για τον έρωτα σαν να είναι κάτι μεγάλο, σχεδόν κινηματογραφικό. Με μεγάλες δηλώσεις, μεγάλες χειρονομίες, ανθρώπους που ξέρουν ακριβώς τι θέλουν και, κυρίως, ξέρουν πώς να το πουν. Και μετά υπάρχουν και οι Κανονικοί Άνθρωποι τη Sally Rooney. H Rooney δεν γράφει για τον έρωτα όπως θα θέλαμε να είναι, γράφει για τον έρωτα του σήμερα, πιο ωμά και ρεαλιστικά από τον καθένα. Γράφει για τον έρωτα όπως είναι όταν τον ζουν δύο άνθρωποι που ακόμη προσπαθούν να καταλάβουν τον εαυτό τους. Με όσα λέγονται και με ακόμη περισσότερα που μένουν ανείπωτα. Με την ανάγκη για εγγύτητα και τον φόβο που αυτή προκαλεί. Ίσως γι’ αυτό οι Κανονικοί Άνθρωποι έχουν κάτι τόσο οικείο. Κάπου ανάμεσα στις σελίδες τους, αναγνωρίζεις ανθρώπους που έχεις γνωρίσει, σχέσεις που έχεις ζήσει, καταστάσεις και συναισθήματα που έχεις βιώσει ή εκδοχές του εαυτού σου που θα προτιμούσες να είχες αφήσει πίσω. Και κάπως έτσι, μετά την τελευταία σελίδα, αναρωτιέσαι πόσα πράγματα θα μπορούσαν να είχαν γίνει διαφορετικά, αν οι άνθρωποι ήξεραν λίγο καλύτερα πώς να αγαπούν, να συνδέονται και λίγο περισσότερο πώς να επικοινωνούν.
To 2018 η Ιρλανδή συγγραφέας Sally Rooney κυκλοφορεί το δεύτερο της μυθιστόρημα και μας παρουσιάζει δύο νέους, την Marianne και τον Connell οι οποίοι γνωρίζονται στο σχολείο, σε μια μικρή πόλη της Ιρλανδίας. Εκείνη είναι μοναχική και απόμακρη, εκείνος δημοφιλής και αγαπητός. Φαινομενικά δεν έχουν πολλά κοινά. Κι όμως, ανάμεσά τους δημιουργείται μια σχέση που δύσκολα χωράει σε μία μόνο λέξη. Από το σχολείο μέχρι τα φοιτητικά τους χρόνια στο Δουβλίνο, οι ζωές τους συνεχίζουν να διασταυρώνονται. Έρχονται κοντά, απομακρύνονται, ερωτεύονται, πληγώνουν ο ένας τον άλλον και ξαναβρίσκονται. Το παράξενο είναι πως, ενώ φαίνεται να μην μπορούν να είναι πραγματικά μαζί, δεν φεύγουν πραγματικά ο ένας από τη ζωή του άλλου. Μεγαλώνουν και προσπαθούν να καταλάβουν όχι μόνο ο ένας τον άλλον, αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό.
Γιατί μου άρεσε τόσο; Δεν διάβασα μια ιστορία αγάπης και σκέφτηκα «μακάρι να μου συμβεί κι εμένα αυτό». Διάβασα μια ιστορία αγάπης και αναρωτήθηκα πόσες φορές οι άνθρωποι χάνουν κάτι όμορφο επειδή φοβούνται. Πόσες φορές απομακρυνόμαστε για να προστατευτούμε και τελικά καταλήγουμε ακριβώς εκεί που φοβόμασταν: μόνοι. Ίσως γι’ αυτό μου άρεσαν τόσο οι Κανονικοί Άνθρωποι. Γιατί δεν μιλούν για έναν έρωτα που είναι εύκολος. Μιλούν για έναν έρωτα που είναι αναγνωρίσιμος και τόσο οικείος για όλους εμάς τη σημερινή εποχή. Μιλάμε για μια ιστορία αγάπης αλλά όχι για ένα τόσο ρομαντικό μυθιστόρημα.
Συναντάμε ένα κείμενο οδυνηρά αληθινό, το οποίο αποδίδει την ένταση και το συναίσθημα κάθε σκηνής μεταφέροντας όλο το βάρος του συναισθήματος και της αλήθειας μιας και ταυτίζονται οι περισσότεροι από τους νέους σήμερα. Η Rooney γράφει απλά, με έναν τρόπο πολύ καθημερινό. Και ακριβώς επειδή είναι καθημερινός, γίνεται μερικές φορές πολύ επώδυνος. Η γραφή της είναι λιτή, άμεση και σχεδόν απογυμνωμένη. Δεν χρειάζεται μεγάλες περιγραφές ούτε εντυπωσιακές φράσεις για να δημιουργήσει συναίσθημα. Αφήνει μεγάλο μέρος της έντασης να βρίσκεται στους διαλόγους, στις σιωπές, στις σκέψεις που δεν λέγονται και στις μικρές κινήσεις των χαρακτήρων. Η σχέση τους είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλίου. Δεν είναι απλώς δύο άνθρωποι που αγαπιούνται. Είναι δύο άνθρωποι που κουβαλούν τις δικές τους ανασφάλειες και προσπαθούν να αγαπήσουν ο ένας τον άλλον ενώ ταυτόχρονα παλεύουν με την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Η Marianne αναζητά συνεχώς την επιβεβαίωση ότι αξίζει να αγαπηθεί, ενώ από την άλλη ο Connell δυσκολεύεται να εκφράσει όσα αισθάνεται και συχνά κλείνεται στον εαυτό του, και απομακρύνεται.
Η Marianne είχε την αίσθηση πως η πραγματική ζωή της συνέβαινε κάπου πολύ μακριά, χωρίς εκείνη, και δεν ήξερε αν θα μάθαινε ποτέ που βρισκόταν για να συμμετάσχει σε αυτήν. ―
Το Κανονικοί Άνθρωποι με έκανε να σκεφτώ πόσες φορές οι άνθρωποι απομακρυνόμαστε όχι επειδή δεν αγαπάμε, αλλά επειδή φοβόμαστε. Πόσες σχέσεις χάνονται όχι επειδή έπαψε να υπάρχει αγάπη, αλλά επειδή δύο άνθρωποι δεν κατάφεραν να συναντηθούν στο ίδιο σημείο την ίδια στιγμή αλλά αντ’ αυτού κατάφερε ο φόβος, τα ανεπούλωτα τραύματα, και η δειλία να τους χωρίσει. Θα το πρότεινα σε όποιον θέλει να διαβάσει μια ιστορία αγάπης η οποία δεν είναι πραγματικά μια “ιστορία αγάπης”. Σε όποιον αγαπά τους χαρακτήρες που κάνουν λάθη, τις περίπλοκες σχέσεις και εκείνες τις ιστορίες όπου ένα βλέμμα ή μια σιωπή μπορεί να πει περισσότερα από μια ολόκληρη σελίδα. Αν σας άρεσαν οι Κανονικοί Άνθρωποι, τότε σίγουρα θα πρέπει να διαβάσετε το Όμορφε Κόσμε, Που Είσαι (το αγαπημένο μου από την Rooney) το Συζητήσεις Με Φίλους της ίδιας, όπως και το Everything I Know About Love της Dolly Alderton (θα μιλήσω για όλα αυτά σε επόμενα “επεισόδια”).
Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ στις Ηνωμένες Πολιτείες,μέσα στους πρώτους τέσσερις μήνες της κυκλοφορίας του. Έχει καταταχθεί στα καλύτερα βιβλία της τελευταίας δεκαετίας. Τον Απρίλιο του 2020 έκανε πρεμιέρα η τηλεοπτική σειρά με τον ομώνυμο τίτλο βασισμένη στο μυθιστόρημα η οποία απέσπασε πολύ καλές κριτικές. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους εμφανίζονται η Daisy Edgar-Jones ως Marianne και ο Paul Mescal ως Connell.
