Τα συμπτώματά της μπορεί να τα διακρίνει κανείς από πολύ μικρή ηλικία, από τριών ετών κιόλας, και γίνονται ακόμη πιο εμφανή όταν το παιδί ξεκινά να πηγαίνει σχολείο. Η πλειοψηφία των διαγνώσεων πραγματοποιείται μεταξύ έξι και 12 ετών, σύμφωνα με στοιχεία του nhs.uk. Τα συμπτώματα συνήθως αυξάνουν με την πάροδο της ηλικίας, ωστόσο πολλοί ενήλικοι που έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ από την παιδική ηλικία συνεχίζουν να παρουσιάζουν δυσκολίες στην ενήλικη ζωή. Η ΔΕΠΥ μπορεί να συνυπάρχει και με άλλες ασθένειες όπως οι αγχώσεις διαταραχές, οι μαθησιακές δυσκολίες, οι συναισθηματικές διαταραχές. Η συχνότητα εμφάνισής της είναι περίπου στο 5-7% του μαθητικού πληθυσμού, ενώ η αναλογία περιστατικών ανά φύλο είναι 3 προς 1, με τα αγόρια να υπερτερούν.
Τί πραγματικά βοηθάει στη ΔΕΠΥ;
Η φαρμακευτική αγωγή για τα παιδιά και τους ενήλικες, καθώς και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία στους ενήλικες, παραμένουν οι πιο τεκμηριωμένες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις για τη ΔΕΠΥ.
Μία νέα εκτεταμένη μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο British Medical Journal (BMJ) φιλοδοξεί τώρα να προσφέρει μία σαφή ή ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με το όφελος και τις παρενέργειες των διαθέσιμων θεραπειών για τη ΔΕΠΥ σε παιδιά, σε εφήβους και σε ενήλικες. Η έρευνα βασίστηκε σε 221 μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών και εξέτασε τόσο τις φαρμακευτικές όσο και τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, με στόχο να διευκολύνει τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων στην καθημερινή κλινική πρακτική.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι ορισμένα φάρμακα, όπως οι αμφεταμίνες, η μεθυλφαινιδάτη, η ατομοξετίνη και η βιλοξαζίνη προσφέρουν σημαντική βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ, ιδιαίτερα σε παιδιά και σε εφήβους. Στους ενήλικες, η ατομοξετίνη και η μεθυλφαινιδάτη εμφανίζουν μέτρια αποτελέσματα.
Παράλληλα, η ανοχή στα φάρμακα ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, με τη μεθυλφαινιδάτη να φαίνεται πιο καλά ανεκτή στη νεαρή ηλικία.
Όσον αφορά τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως η γονική εκπαίδευση, η γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία, η ενσυνειδητότητα, η σωματική δραστηριότητα και ο βελονισμός, τα αποτελέσματα κρίνονται ενθαρρυντικά. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία που υποστηρίζουν την χρήση τους είναι περιορισμένα και χαμηλής ποιότητας. Αυτό οφείλεται κυρίως στον μικρό αριθμό συμμετοχών (μικρό δείγμα) και στον αυξημένο κίνδυνο μεροληψίας των μελετών.
Οι περιορισμοί αυτοί αφορούν ιδιαίτερα τις έρευνες που αξιολόγησαν τη γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία σε παιδιά και σε εφήβους, καθώς και τις μελέτες για τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της ενσυνειδητότητας στους ενήλικες, αν και η ενσυνειδητότητα αποτέλεσε τη μοναδική παρέμβαση που έδειξε μεγάλα και διατηρήσιμα οφέλη σε εκτεταμένη παρακολούθηση.
Το μέλλον
Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φάρμακο για την αρτηριακή πίεση δίνει ελπίδες στα άτομα με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ), σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας, που δημοσιεύεται στο Neuropsychopharmacology.gr. Πρόκειται για τη φαρμακευτική ουσία αμλοδιπίνη, η οποία φαίνεται ότι μειώνει αποτελεσματικά την υπερκινητικότητα και την παρορμητικότητα, καθιστώντας πιθανή τη χρήση της ως εναλλακτικής θεραπείας για τη διαταραχή αυτή, που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Βιβλιογραφία
Γκιουζέλης, Ι., Κωνσταντοπούλου, Φ. (2022). ΔΕΠΥ: Συμπτώματα, αίτια και θεραπεία. Doctoranytime.
Καλημέρης, Σ. (2025). ΔΕΠΥ/Τι είναι, Συμπτώματα, Τύποι, Αντιμετώπιση σε Ενήλικες. Ψυχική υγεία/Ψυχιατρική/Ψυχοθεραπεία.
Μελά, Ρ. (2025). Νέα μελέτη για τη ΔΕΠΥ: Το φάρμακο κατά της υπέρτασης που μπορεί να την αντιμετωπίσει. Το ποντίκι.
Μιχοπούλου, Β. (2026). Η μεγαλύτερη μελέτη για τη ΔΕΠΥ αποκαλύπτει τι πραγματικά λειτουργεί. newsroom@dnews.gr.
Τζαμαλή, Α., Σπυρόπουλος, Τ. (2020). Σχέδιο Ερευνητικής Πρότασης για τους τρόπους αντιμετώπισης της ΔΕΠΥ από τους Εκπαιδευτικούς της Παράλληλης Στήριξης. Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης.
