Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη
ΚοινωνίαΠολιτισμός

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη: Τι ισχύει;

Δημοσιεύτηκε Χρόνος ανάγνωσης 7 λεπτά

Πόσες φορές έχουμε ακούσει στην τηλεόραση ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για αυξήσεις των μισθών, αλλά στην πράξη βλέπουμε να μη μπορούμε να αγοράσουμε τα πράγματα που θέλουμε και εν τέλει, να είμαστε οικονομικά το ίδιο με πριν ή και χειρότερα; Αυτό συνέβη κυρίως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες στα χρόνια της κρίσης, που αφορούσε το κόστος ζωής, κατά τα έτη 2022-2023, όταν οι τιμές των προϊόντων και γενικά των εξόδων ανέβαιναν πολύ πιο γρήγορα από τους μισθούς των εργαζομένων. Γι’ αυτό και οι οικονομολόγοι μιλούν ουσιαστικά για τον πραγματικό μισθό, δηλαδή για την αμοιβή, αφού ληφθεί υπ’όψιν η επίδραση του πληθωρισμού. Η έκθεση του ΟΟΣΑ για την απασχόληση, το Employment Outlook 2026, που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο, μας δείχνει ότι οι πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη δεν κινήθηκαν παντού με τον ίδιο τρόπο: σε κάποιες αυξήθηκαν ενώ σε άλλες μειώθηκαν. Έτσι, σε ορισμένες χώρες οι εργαζόμενοι αγοράζουν σήμερα περισσότερα από ό,τι πριν από πέντε χρόνια, ενώ σε άλλες ακόμη μετρούν απώλειες. Ποιες είναι λοιπόν οι χώρες που βγήκαν κερδισμένες από αυτή την πενταετία;

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη: η πενταετία που άφησε πίσω της σημάδια

Ο ΟΟΣΑ εξέτασε συνολικά 27 ευρωπαϊκές χώρες, όχι όμως όλα τα μέλη της ΕΕ, και συνέκρινε τους πραγματικούς μισθούς του πρώτου τριμήνου του 2026 με εκείνους του πρώτου τριμήνου του 2021. Σε εννέα από αυτές οι πραγματικοί μισθοί υποχώρησαν συνολικά μέσα στην πενταετία, ενώ στην Ευρωζώνη, ως σύνολο, η πτώση έφτασε το 1,8%. Ο επιμελητής της έκθεσης, Αντρέα Μπασανίνι, εξήγησε στο Euronews ότι οι μισθοί εξακολουθούσαν να επηρεάζονται από την κρίση κόστους ζωής του 2022-2023 ακόμη και στις αρχές του 2026. Η ακρίβεια εκείνων των χρόνων, με άλλα λόγια, δεν έχει ακόμη απορροφηθεί από τις τσέπες των εργαζομένων. Η εικόνα, όμως, γίνεται πιο ενδιαφέρουσα δίπλα στα στοιχεία που αφορούν την επαγγελματική απασχόληση. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι εργαζόμενοι στις χώρες-μέλη του έφτασαν τα 670 εκατομμύρια τον Μάιο του 2026, δηλαδή περίπου 26% περισσότεροι από το 2001, και η ανεργία βρισκόταν στο 4,9%. Παρ’ όλα αυτά, σε περίπου ένα τρίτο των χωρών του Οργανισμού οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν χαμηλότεροι από ό,τι πριν από πέντε χρόνια. Έτσι, γίνεται κατανοητό ότι, αν και υπήρξαν περισσότερες θέσεις εργασίας, δεν σήμαιναν παράλληλα και μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη.

Από την Άγκυρα έως το Βίλνιους: οι χώρες που κέρδισαν έδαφος

Αν πάρουμε μία μία τις χώρες όπου είδαν τεράστια διαφορά στους μισθούς τους, σίγουρα η Τουρκία ξεχωρίζει με μεγάλη διαφορά. Οι πραγματικοί μισθοί εκεί αυξήθηκαν κατά 78,6% μέσα σε αυτή την πενταετία, παρότι ο πληθωρισμός άγγιζε το 32% στα μέσα του 2026. Το Euronews σημειώνει, ωστόσο, ότι ένα μέρος αυτής της ανόδου οφείλεται και στο πολύ χαμηλό σημείο από το οποίο ξεκινούσαν οι μισθοί κατά το 2021. Ακολουθούν η Ουγγαρία με 29,8% και η Πολωνία με 16,5%. Η Λιθουανία, με 14,8%, κατέγραψε τη μεγαλύτερη άνοδο μέσα στην ευρωζώνη. Πιο πίσω βρίσκονται η Λετονία (7,4%), η Σλοβενία (6,6%) και η Πορτογαλία (5,6%).

Από τα παραπάνω, λοιπόν, γίνεται σαφές ότι σε αυτή την πενταετία οι πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη ανέβηκαν κυρίως στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη. Η εικόνα όμως δεν είναι ενιαία, αφού η Τσεχία και η Σλοβακία κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Επιπλέον, σε άλλες χώρες της Ευρώπης τα κέρδη ήταν πιο συγκρατημένα. Το Λουξεμβούργο, για παράδειγμα, είδε άνοδο 4,1% και το Ηνωμένο Βασίλειο 3,6%. Στη Γερμανία η αύξηση περιορίστηκε μόνο στο 0,9%, η Γαλλία και η Εσθονία έμειναν στο 0,1%, ενώ στο Βέλγιο οι πραγματικοί μισθοί δεν άλλαξαν καθόλου.

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη
Οι μισθοί που ίσχυαν στην Ευρώπη το 2021 – Πηγή Εικόνας: thessalikos.gr

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη: οι χώρες που έμειναν πίσω

Στην άλλη άκρη της λίστας βρίσκεται η Ιταλία, όπου οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν κατά 6,1% μέσα στην πενταετία. Ακολουθούν η Τσεχία με απώλειες 5,8% και η Σουηδία με 4,8%. Η Δανία (-2,1%) και η Ισπανία (-2%) κλείνουν την ομάδα με τις μεγαλύτερες απώλειες. Μικρότερη πτώση, από 0,7% έως 1,4%, κατέγραψαν η Σλοβακία, η Φινλανδία, η Ιρλανδία και η Ελβετία. Αν προσέξει κανείς τα ονόματα των χωρών, θα δει ότι δίπλα στην Ιταλία και την Ισπανία βρίσκονται και χώρες της Σκανδιναβίας αλλά και της Κεντρικής Ευρώπης. Η απώλεια, λοιπόν, αγοραστικής δύναμης δεν έμεινε υπόθεση μόνο του ευρωπαϊκού Νότου αλλά κινήθηκε και στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη.

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη και η ελληνική περίπτωση

Πού βρίσκεται, όμως, μέσα σε όλα αυτά η Ελλάδα; Η Ελλάδα, τουλάχιστον στα χαρτιά, βρίσκεται στην πλευρά των κερδισμένων, με άνοδο των πραγματικών μισθών κατά 4,7% από το 2021 έως το 2026. Μέσα στην Ευρωζώνη, όμως, έμεινε πίσω από τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Σλοβενία και την Πορτογαλία. Παράλληλα, η πιο πρόσφατη εικόνα είναι κι αυτή λιγότερο ενθαρρυντική για τη χώρα. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, όπως μεταφέρει το alfavita.gr, το 2025 οι μισθοί στην Ελλάδα ανέβηκαν μόλις 0,1% πάνω από τον πληθωρισμό, και το ίδιο αναμένεται και για το 2026. Στην Ευρώπη, ωστόσο, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 1,8% το 2025 και εκτιμάται στο 0,2% για το 2026. Πώς συνδέεται τώρα όλο αυτό με το 4,7% του ΟΟΣΑ; Το 4,7% είναι το συνολικό κέρδος μιας πενταετίας, από το 2021 έως το 2026. Το 0,1% αφορά μόνο το 2025: με λίγα λόγια, μέσα σε αυτή τη χρονιά, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα σχεδόν δεν κέρδισαν καθόλου αγοραστική δύναμη, ειδικά αν συγκριθεί με άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Τέλος, το ίδιο δημοσίευμα σημειώνει ότι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα λαμβάνουν λιγότερο από το 70% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κατώτατος μισθός και η ανάσα του 2026

Για τους χαμηλόμισθους, το 2026 ξεκίνησε με νέες και καλύτερες προοπτικές. Σύμφωνα με το Eurofound, οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα περισσότερα κράτη μέλη άλλαξαν τον εθνικό κατώτατο μισθό από την 1η Ιανουαρίου του 2026. Οι αυξήσεις, μάλιστα, ξεπέρασαν αισθητά την άνοδο των τιμών, όπως ακριβώς είχε συμβεί και την προηγούμενη χρονιά. Από όλα τα κράτη μέλη, τις μεγαλύτερες αυξήσεις, ανάμεσα στον Ιανουάριο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026, είχαν οι χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Πρώτη ήρθε η Σλοβενία με 16%, και ακολούθησαν η Βουλγαρία, η Σλοβακία, η Λιθουανία και η Ουγγαρία. Έτσι, σύμφωνα με το Eurofound, από τη μία, πολλοί εργαζόμενοι το 2026 οι οποίοι παίρνουν τον κατώτατο μισθό, είδαν να αυξάνεται η αγοραστική τους δύναμη. Από την άλλη, σε ορισμένα κράτη της ΕΕ η πρόοδος προς τους στόχους που είχαν τεθεί ήταν πιο αργή, έτσι ώστε εκεί να μην υπάρχουν τα ανάλογα αποτελέσματα. Στο επίπεδο του κατώτατου μισθού, λοιπόν, οι πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη έδειξαν στις αρχές του 2026 θετική τάση στα περισσότερα κράτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σλοβακία, που είδε τους πραγματικούς μισθούς της να μειώνονται στην πενταετία, βρίσκεται ταυτόχρονα ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού.

κατώτατοι μισθοί στην Ευρώπη 2026
Ο κατώτατος μισθός σε χώρες της Ευρώπης τον Ιανουάριο του 2026 – Πηγή Εικόνας: balla.com.cy

Πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη: τι δείχνουν οι προβλέψεις

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για το πρώτο τρίμηνο του 2026 αποτυπώνουν την κατάσταση πριν από τη νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας. Η άνοδος αυτή ακολούθησε τις επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και την απάντηση της Τεχεράνης. Ο Οργανισμός προειδοποιεί ήδη ότι η φετινή ενεργειακή κρίση θα πιέσει ξανά τους μισθούς των εργαζομένων. Οι προβλέψεις του για πέντε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως τις παρουσίασε το Euronews τον Οκτώβριο, δείχνουν πτώση των πραγματικών μισθών σε Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο από το πρώτο τρίμηνο του 2026 έως το πρώτο τρίμηνο του 2027. Η Ιταλία, μάλιστα, αναμένεται να υποχωρήσει κατά 1,9% στο τρίτο τρίμηνο του 2026. Στην Ισπανία η πτώση θα είναι μικρότερη αλλά πιο επίμονη, με τους μισθούς να μένουν 0,7% χαμηλότερα σε όλο το 2027. Από την άλλη, η Γαλλία θα φτάσει στο χαμηλότερο σημείο νωρίτερα, με πτώση 0,5% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, και θα επιστρέψει στα αρχικά επίπεδα στο δεύτερο τρίμηνο του 2027. Η Γερμανία, όμως, αποτελεί την εξαίρεση, καθώς με μικρή αλλά σταθερή άνοδο έφτασε το 0,1% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 και υπολογίζεται ότι θα φτάσει 0,5% έως το τέλος της χρονιάς. Για την Ευρωζώνη συνολικά, ο ΟΟΣΑ περιμένει πτώση 0,4% στα μέσα του 2026, επιστροφή στα επίπεδα των αρχών του έτους ως το πρώτο τρίμηνο του 2027 και άνοδο 0,7% ως το τέλος του 2027. Η επόμενη έκθεση του ΟΟΣΑ θα είναι κι αυτή που θα δείξει αν οι χώρες που κέρδισαν έδαφος την τελευταία πενταετία κατάφεραν να το κρατήσουν και μέσα στη νέα ενεργειακή κρίση.

Πηγές

Μακρής, Ν. (2026). Πληθωρισμός: Στον πάτο της Ευρώπης οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα. Alfavita. Ανακτήθηκε από: www.alfavita.gr (τελευταία πρόσβαση 16/11/2026)

Κατώτατος μισθός. (2026). Eurofound. Ανακτήθηκε από: www.eurofound.europa.eu (τελευταία πρόσβαση 16/11/2026)

Yanatma, S. (2026). Real wages are still below 2021 levels in a third of European countries analysed. Euronews. Ανακτήθηκε από: www.euronews.com (τελευταία πρόσβαση 16/11/2026)

Yanatma, S. (2026). Real wages set to fall in major European economies except Germany. Euronews. Ανακτήθηκε από: www.euronews.com (τελευταία πρόσβαση 16/11/2026)

OECD job markets remain strong but real wages are lagging. (2026). OECD. Ανακτήθηκε από: www.oecd.org (τελευταία πρόσβαση 16/11/2026)