Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (εφεξής ΔΕΠΥ) και η αναγνωστική δυσκολία εμφανίζονται συνήθως μαζί λόγω των κοινών γενετικών παραγόντων κινδύνου. Ωστόσο, ποια είναι η διαχρονική σχέση της ΔΕΠΥ με την ανάγνωση;
Το παρόν άρθρο, με τίτλο Η διαχρονική σχέση της ΔΕΠΥ με την ανάγνωση, θα παρουσιάσει τα ερυήματα μίας πρόσφατης έρευνας που εξέτασε τη σχέση μεταξύ των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ και της ανάγνωσης σε παιδιά ηλικίας 7-12 ετών.
Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (εφεξής ΔΕΠΥ) είναι μια συχνή νευροαναπτυξιακή διαταραχή που περιγράφεται στα διαγνωστικά συστήματα ταξινόμησης (ICD-10 και DSM-5). Η ΔΕΠΥ χαρακτηρίζεται από δυσκολίες σε δύο τομείς: την έλλειψη προσοχής και την υπερκινητικότητα-παρορμητικότητα.
Η έρευνα
Η Greven και οι συνεργάτες της (2011) αξιολόγησαν τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ και τις δεξιότητες ανάγνωσης σε ένα δείγμα του γενικού πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου περίπου 7,000 ζευγών διδύμων.
Οι αξιολογήσεις των γονέων για τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ και οι αξιολογήσεις των εκπαιδευτικών για την ανάγνωση ελήφθησαν σε δύο ηλικίες:
- στη μέση παιδική ηλικία (ηλικίες 7-8 ετών) &
- στην πρώιμη εφηβεία (ηλικίες 11-12 ετών).
Αποτελέσματα
Οι ερευνητές βρήκαν ότι:
- Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ και η ανάγνωση προέβλεπαν σημαντικά το ένα το άλλο με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ ήταν ένας σημαντικά ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για την ανάγνωση από ό,τι το αντίστροφο.
- Τα συμπτώματα απροσεξίας και υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας της ΔΕΠΥ συνέβαλαν και τα δύο στην πρόβλεψη της ανάγνωσης, αλλά η απροσεξία ήταν ένας σημαντικά ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας.
- Επιπλέον, τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ και η ανάγνωση ήταν σε μεγάλο βαθμό κληρονομικά και η συσχέτισή τους αποδόθηκε κυρίως σε κοινές γενετικές επιρροές.
- Παρά την αξιοσημείωτη γενετική καινοτομία για κάθε χαρακτηριστικό, οι γενετικοί παράγοντες που εμπλέκονται στη συσχέτιση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ και της ανάγνωσης με την πάροδο του χρόνου ήταν ιδιαίτερα σταθεροί.
Συμπεράσματα
Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ μπορεί να θέτουν τα παιδιά σε αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα ανάγνωσης και αντίστροφα. Επιπλέον, οι γενετικοί μηχανισμοί που επιμένουν στον χρόνο, φαίνεται να είναι σημαντικοί στη συσχέτιση των συμπτωμάτων ΔΕΠΥ και της ανάγνωσης με την πάροδο του χρόνου.
Βιβλιογραφία
Greven, C. U., Rijsdijk, F. V., Asherson, P., & Plomin, R. (2012). A longitudinal twin study on the association between ADHD symptoms and reading. Journal of child psychology and psychiatry, and allied disciplines, 53(3), 234–242. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2011.02445.x



