Η καταπολέμηση του υπερτουρισμού φαίνεται πως απασχολεί όλο και περισσότερες χώρες ή και μεμονωμένες πόλεις του κόσμου. Η ύπαρξη των τουριστών αποτελούσε πλεονέκτημα για ένα μέρος, αλλά πια επηρεάζει και δυσκολεύει τη ζωή των κατοίκων σε πολλούς τομείς. Μάλιστα υπάρχουν πόλεις, νησιά και μνημεία που έχουν στραφεί κατά του υπερτουρισμού και προσπαθούν να λάβουν τα μέτρα τους για τη μείωσή του.
Υπερτουρισμός: αιτίες και προβλήματα
Η εμφάνιση των αεροπορικών εταιριών χαμηλού κόστους είναι ίσως ο πρώτος λόγος μαζικής αύξησης του τουρισμού, που έκανε εφικτά τα ταξίδια για τον περισσότερο κόσμο. Οι περιορισμένες αεροπορικές επιλογές του παρελθόντος έκαναν τα ταξίδια να μοιάζουν με πολυτέλεια. Επιπλέον, η παγκόσμια επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλε περαιτέρω στην όξυνση του προβλήματος. Οι χρήστες του Instagram και του TikTok παρουσιάζουν βίντεο με τους προορισμούς που επισκέπτονται και έτσι μπορεί να γίνει «viral» ακόμα και ένα απομακρυσμένο χωριό. Τέλος, η εξάπλωση των Airbnb έχει διαταράξει σημαντικά την ισορροπία σε πολλούς δημοφιλείς προορισμούς, και έχει δημιουργήσει πληθώρα «τουριστικών κατοικιών». Όλα τα παραπάνω ευθύνονται για τον υπερτουρισμό που έχει ως αποτέλεσμα να γεννιούνται προβλήματα σε κάθε τόπο. Όπως είναι φυσικό, ο υπερτουρισμός έχει προκαλέσει αύξηση του κόστους ζωής. Πολλά διαμερίσματα που έχουν μετατραπεί σε Airbnb δεν είναι πλέον διαθέσιμα προς ενοικίαση, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να δυσκολεύονται να βρουν κατοικία εξαιτίας της μειωμένης προσφοράς αλλά και της συνεχούς αύξησης ενοικίων. Επιπλέον, οι δρόμοι και τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι μόνιμα γεμάτα και υπάρχει παντού μια ασφυκτική εικόνα που κάνει δύσκολη την καθημερινότητα των ντόπιων. Πόλεις, χωριά και μνημειακοί χώροι πλημμυρισμένοι με τόσο κόσμο, που χάνουν την αυθεντικότητά τους. Κανένα μέρος δεν έχει πια χαρακτήρα όταν προσαρμόζεται στις ανάγκες του τουρισμού και μετατρέπεται σε χώρο εξυπηρέτησης. Και το ερώτημα είναι: Μπορεί τελικά να εκτιμήσει κανείς ένα μέρος γεμάτο με τουρίστες;
Καταπολέμηση του υπερτουρισμού: Βαρκελώνη
Η Βαρκελώνη είναι ίσως η πρώτη πόλη που αντέδρασε και επέβαλλε μέτρα για την καταπολέμηση του υπερτουρισμού.
«Φτάσαμε στο τέλος του δρόμου. Η Βαρκελώνη δεν μπορεί να φιλοξενήσει άλλους επισκέπτες»
– Χοσέ Αντόνιο Ντοναΐρ, επίτροπος Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης της Βαρκελώνης
Μόνο το 2025 η Βαρκελώνη δέχτηκε 26 εκατομμύρια επισκέπτες. Οι κάτοικοι της πόλης βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον συνωστισμό, την αύξηση των ενοικίων, αλλά και την μετατροπή των γειτονιών τους, σε τουριστικά αξιοθέατα. Η πόλη αποφάσισε να βρει λύσεις. Έτσι, στόχος είναι να δοθούν κίνητρα στους ιδιοκτήτες Airbnb, ώστε να καταργηθούν τουλάχιστον 10.000 έως το 2028. Επιπλέον ο δήμος θα προσπαθήσει να ξανακάνει την αγορά La Boqueria, μέρος μόνο για τους κατοίκους της πόλης και να περιορίσει τον τουριστικό της ρόλο. Τέλος, η Βαρκελώνη θα περιορίσει την επίσκεψη των κρουαζιερόπλοιων από επτά σε πέντε, και θα διπλασιάσει τον ειδικό φόρο των επιβατών κρουαζιέρας, στα 8 ευρώ. Για όσους επισκέπτονται την πόλη αυθημερόν, θα υπάρχουν υψηλές χρεώσεις στάθμευσης και περιορισμοί στο ιστορικό κέντρο.
Βενετία: τουριστικό τέλος
Η Βενετία ήδη από το 2024 έχει επιβάλει τουριστικό τέλος για όσους επισκέπτονται αυθημερόν την πόλη. Το μέτρο ξεκίνησε για συγκεκριμένες μέρες υψηλής τουριστικής κίνησης με αντίτιμο 5 ευρώ, ενώ φέτος καλύπτει συνολικά 60 μέρες μέσα στον χρόνο. Ο δήμαρχος της πόλης, Σιμόνε Βεντουρίνι, εξετάζει την αύξησή του στα 30 έως 50 ευρώ. Είναι ένα μέτρο για την καταπολέμηση του υπερτουρισμού και τη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ κατοίκων και τουριστών. Θεωρεί ότι θα συμβάλλει στην μείωση του υπερτουρισμού σε περιόδους αιχμής, αλλά παράλληλα θα βοηθήσει οικονομικά την πόλη.
Μάτσου Πίτσου
Για να επισκεφθεί κανείς το Μάτσου Πίτσου στο Περού χρειάζεται να ταξιδέψει με τρένο και με λεωφορείο και φαίνεται πως δεν θα γλιτώσει τις ατελείωτες ουρές και τον συνωστισμό. Η ανακήρυξή του το 2007 ενός από τα Νέα Επτά Θαύματα του Κόσμου αύξησε ακόμα περισσότερο την τουριστική κίνηση, αλλά δεν έγιναν ποτέ οι κατάλληλες προσαρμογές στον χώρο. Έτσι, ένα παγκόσμιο ίδρυμα πολιτιστικής κληρονομιάς που εργάζεται για την βελτίωση των συνθηκών σε διάσημους αρχαιολογικούς χώρους, προσφέρθηκε να συνεργαστεί με τις αρχές στο Περού. Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια εξέλιξη και περιμένουν τον νέο πρόεδρο της χώρας (ο οποίος θα ανακοινωθεί σύντομα) για να εξεταστεί το ζήτημα.
Ντουμπρόβνικ κατά υπερτουρισμού
Το Ντουμπρόβνικ αποτελεί τουριστικό προορισμό εδώ και χρόνια και πολλές κινηματογραφικές παραγωγές το έχουν επιλέξει για γυρίσματα. Το «μαργαριτάρι της Αδριατικής» όπως είναι γνωστό, φαίνεται πως επιβάλλει τα πιο σκληρά μέτρα από όλους για την καταπολέμηση του υπερτουρισμού, καθώς για κάθε μόνιμο κάτοικο αντιστοιχούσαν 27 επισκέπτες. Από το 2017 η πόλη δέχεται μόνο δύο κρουαζιερόπλοια τη μέρα, με μέγιστη διάρκεια παραμονής οκτώ ωρών. Επίσης, υπάρχουν κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης για την ροή των επισκεπτών, ενώ έχει οριστεί ο μέγιστος αριθμός τους εντός των τειχών της πόλης σε 11.200.
Ρώμη και Φοντάνα ντι Τρέβι
Η Ρώμη την άνοιξη έμοιαζε περισσότερο με εφιάλτη, παρά με έναν ειδυλλιακό προορισμό. Ουρές σε μνημεία, σιντριβάνια και πλακόστρωτα στενά της πόλης, δημιουργούσαν μια όχι τόσο καλή κατάσταση. Εδώ και λίγους μήνες έχει εφαρμοστεί ένα μέτρο κατά του υπερτουρισμού. Το τέλος των δύο ευρώ για όποιον θέλει να προσεγγίσει και να ρίξει το κέρμα του στη Φοντάνα ντι Τρέβι. Επίσης υπάρχει εισιτήριο και για την είσοδο στο Πάνθεον, που παλαιότερα ήταν δωρεάν. Είναι άραγε αυτά τα μέτρα αρκετά για την καταπολέμηση του υπερτουρισμού; Και πώς μπορεί κανείς να απολαύσει τις διακοπές του όταν ακόμα και μια απλή βόλτα μοιάζει με δοκιμασία;
Πηγές άρθρου:
Capocchi A., Vallone C., Pierotti M., Amaduzzi A.(2019). Overtourism: A Literature Review to Assess Implications and Future Perspectives. Ανακτήθηκε από mdpi.com. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
Η Βενετία εξετάζει τουριστικό τέλος εισόδου έως 50 ευρώ για να περιορίσει τον υπερτουρισμό(2026). Ανακτήθηκε από lifo.gr. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
Η Βαρκελώνη βάζει «φρένο» στον υπερτουρισμό – Τέλος στα Airbnb και ακριβότερες κρουαζιέρες(2026). Ανακτήθηκε από fortunegreece.com. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
Starling M. (2026). Μάτσου Πίτσου και υπερτουρισμός: το ταξιδιωτικό «όνειρο» γίνεται «εφιάλτης» για επισκέπτες. Ανακτήθηκε από euronews.com. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
Και το Ντουμπρόβνικ στη μάχη κατά του υπερτουρισμού(2025). Ανακτήθηκε από protagon.gr. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
Φοντάνα ντι Τρέβι: 2 ευρώ για να ρίξεις νόμισμα – Το νέο τέλος κατά του υπερτουρισμού στη Ρώμη (2026). Ανακτήθηκε από tovima.gr. (τελευταία πρόσβαση 24/06/2026)
