Κουδαρίτικα: η γλώσσα των μαστόρων
Τα κουδαρίτικα είναι η μυστική γλώσσα των μαστόρων της Ηπείρου και της Μακεδονίας. Στη γλώσσα των οικοδόμων «κούδα» σημαίνει πέτρα και κούδαρης είναι ο κτίστης. Η λέξη ενδέχεται να προέρχεται…
Προτάσεις
Λαοί χωρίς σύνορα: αυτόχθονες πληθυσμοί
Οι αυτόχθονες πληθυσμοί αποτελούν τους μειονοτικούς πληθυσμούς ενός κράτους που προϋπήρχαν πριν τον κυρίαρχο πληθυσμό και διατηρούν μέχρι και σήμερα το δικό τους γλωσσικό ιδίωμα, ήθη και έθιμα. Παγκοσμίως υπάρχουν…
Η διγλωσσία ως ικανότητα του ατόμου και τα οφέλη της
Η διγλωσσία, δηλαδή η ικανότητα ενός ατόμου να χρησιμοποιεί δύο γλώσσες σε διαφορετικές καταστάσεις και κάθε φορά να αλλάζει αυτόματα, χωρίς δυσκολίες, το γλωσσικό κώδικα (aksaar et al.), αφορά, σήμερα,…
Γλωσσικές μειονότητες στην Ελλάδα: Έλληνες αλλόγλωσσοι
Αν συγκρίνει κανείς την Ελλάδα με γειτονικές της χώρες, θα διαπιστώσει πως δεν υπάρχουν μεγάλες αριθμητικά μειονότητες. Η μόνη επίσημα αναγνωρισμένη μειονότητα στην Ελλάδα είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Δ.…
Ζητήματα νεοελληνικής διαλεκτολογίας: Η κρητική διάλεκτος
Η νέα ελληνική γλώσσα, όπως και η αρχαία, χωρίζεται σε ένα μεγάλο σύμπλεγμα διαλέκτων που ιστορικά προέρχονται από διαφορετικά μέρη του ελλαδικού και όχι μόνο χώρου. Οι κάτοικοι της βόρειας…
To «Kuro Siwo» (Μαύρο κύμα) του Νίκου Καββαδία
Ο ποιητής, ο ναυτικός, ο ταξιδευτής Νίκος Καββαδίας άφησε το στίγμα του στη νεοελληνική γραμματεία ανεξίτηλο, όσο κοινότυπο κι αν ακούγεται αυτό. Άργησε να εκτιμηθεί και αντιμετωπίστηκε ουκ ολίγες φορές…
Ανιχνεύοντας τις αρχαίες γλώσσες των Βαλκανίων
Σήμερα, στον κόσμο ομιλούνται περίπου 6.000 γλώσσες. Αυτό από μόνο του καταδεικνύει την γλωσσική ποικιλομορφία και κατά συνέπεια τον πολιτισμικό πλουραλισμό που επικρατεί σε κάθε μήκος και πλάτος της γης.…
Εγκέφαλος και γλώσσα: Μία αμφίδρομη σχέση
Το πιο σημαντικό και πιο περίπλοκο όργανο στο ανθρώπινο σώμα είναι φυσικά – σύμφωνα με πολλές μελέτες – ο εγκέφαλος. Είναι το όργανο με τις περισσότερες γνωστικές λειτουργίες που είναι…
Λατινογενείς γλώσσες που ίσως δεν έχετε ακουστά
Ισπανικά; Γαλλικά; Ιταλικά; Όλοι τα ξέρουμε. Ρουμάνικα και πορτογαλικά; Επίσης. Ακόμα και τα καταλανικά, όσοι ξέρουμε από Βαρκελώνη, τα έχουμε ακουστά. Είναι οι γνωστές σε όλους λατινογενείς γλώσσες. Το ξέρατε…
Αρχαία ελληνικά: Απομυθοποιώντας και εκτιμώντας τα
Σε όλες τις περιόδους της ιστορίας μας, τα αρχαία ελληνικά έχουν ιδιαίτερη θέση στη συνείδηση του Έλληνα. Και πώς να μην έχουν; Όλος ο αρχαίος πολιτισμός, πολιτιστική κληρονομιά που έτυχε…
Όταν ο γλωσσοπλάστης Τόλκιν έδωσε φωνή σε Ξωτικά, Νάνους, Έντ, Όργκ
Ο Τζον Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν (J. R. R. Tolkien) είναι ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς στο χώρο της μυθοπλασίας. Ακόμη και σε όσους δεν αρέσει το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος, ένα…
Κοινωνική θέση και γλώσσα: Το παράδειγμα των ιαπωνικών
Σε κάθε γλώσσα, η δείξη είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αναφοράς σε αντικείμενα. Μπορείς να αναφερθείς σε κάτι, χρησιμοποιώντας το όνομά του (π.χ. ο Μάνος) ή χρησιμοποιώντας μία οριστική περιγραφή…
Κελτικές γλώσσες: η μαγεμένη φωνή μιας χαμένης Ευρώπης
Αν είσαι γλωσσόφιλος, τότε οι κελτικές γλώσσες είναι μια ιδιαίτερα θλιβερή ιστορία. Όσο πιο πίσω κοιτάει κανείς, τόσο πιο πολλή έκταση είχαν· τόσο περισσότερους ομιλητές είχαν. Σήμερα μιλιούνται στα περιθώρια…
Τονικές γλώσσες: η μουσικότητα στην ομιλία
Έχετε ακούσει ποτέ να μιλάνε κινέζικα; Είναι σαν να τραγουδάνε τις συλλαβές αντί να τις μιλάνε. Τα κινέζικα όμως δεν είναι μόνα τους σ’ αυτό το φαινόμενο. Ίσα ίσα, είναι…
Πώς η καθαρεύουσα εμπλούτισε τα νέα ελληνικά
Η καθαρεύουσα έχει πεθάνει. Είναι μέρος του παρελθόντος. Είναι ένα αποτυχημένο πείραμα πάνω στην ελληνική γλώσσα που απορρίφθηκε και ξεπεράστηκε. Αυτή είναι η γενική αντιμετώπισή μας προς την καθαρεύουσα στις…
Tribalingual: η start up που διασώζει τις υπό εξαφάνιση γλώσσες
Η Tribalingual είναι μια start-up εταιρεία, στόχος της οποίας αποτελεί η διάσωση των υπό εξαφάνιση γλωσσών. Απαρτίζεται από ανθρώπους διαφορετικών καταβολών και εργασιακού υποβάθρου, οι οποίοι όμως μοιράζονται το…
Νοηματική Γλώσσα : οι απαρχές της γλώσσα των νοημάτων
Η νοηματική γλώσσα δεν είναι απλά η γλώσσα των κωφών. Είναι η γλώσσα των χεριών και των εκφράσεων. Είναι η γλώσσα των συναισθημάτων. Η νοηματική γλώσσα είναι οπτικο-κινησιακή γλώσσα, βασίζεται δηλαδή…
Η γλώσσα των Ρομά: «λόγια από κάθε λαό κλέβουν και στα δικά τους τα ταιριάζουν»
Οι Ρομά αποτελούν νομαδικό λαό που προέρχεται, σύμφωνα με θεωρήσεις, από την Β. Ινδία, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί η φυλετική ομάδα από την οποία προέρχονται. Αυτό που ξεχωρίζει τους Ρομά…
Διάλεκτος Griko: Τα ελληνικά της Κάτω Ιταλίας
Αρκετά χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα, στη νότια Ιταλία, στη γνωστή Magna Grecia ή αλλιώς ελληνιστί Μεγάλη Ελλάδα, ομιλείται μια ποικιλία της ελληνικής, τα κατωιταλιώτικα ή αλλιώς τα Griko. Οι…
Η αναγκαιότητα της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών
Την ώρα που σε διάφορες γωνιές του πλανήτη εκπαιδευτικοί και μη προσπαθούν να «διατηρήσουν» το μάθημα των αρχαίων ελληνικών στα εκπαιδευτικά τους συστήματα, στη χώρα μας οι κλασικές σπουδές και…
Γλωσσικός Σεξισμός: Όταν η γλώσσα κάνει διακρίσεις
Υπάρχουν στο καθημερινό μας γλωσσικό ρεπερτόριο, λέξεις και φράσεις που χρησιμοποιούμε όλοι ασυναίσθητα. Αν δώσουμε, όμως, λίγη περισσότερη προσοχή θα διαπιστώσουμε πως και η ίδια μας η γλώσσα ακόμα –…
Κalash: Oι Έλληνες των Ιμαλαΐων
H Kalash αποτελεί φυλή του ορεινού Πακιστάν και μέρους του Αφγανιστάν. Ο πληθυσμός της ανέρχεται περίπου στις 5.000. Παραδόξως, διαφέρει από τις γειτονικές φυλές, τόσο εθνολογικά, όσο και κοινωνιολογικά, αφού…
Βλάχικη Γλώσσα: Mία γλώσσα- ένας πολιτισμός με ιστορία
Ενώ η πιο κοινή σημασία της λέξης «Βλάχος», στη νεοελληνική γλώσσα, είναι συνυφασμένη με αυτή του κτηνοτρόφου, του ανθρώπου του βουνού, και κατ΄επέκταση του αγροίκου, η πραγματική σημασία της λέξης…
Η θηλυκή και αρσενική γλώσσα του σώματος
Τα σιωπηλά μηνύματα που μεταδίδονται μέσω των σωματικών κινήσεων, του τόνου της φωνής, της έντασης της φωνής, κ.α. από ένα άτομο σε ένα άλλο, ορίζουν αυτό που σήμερα αποκαλούμε γλώσσα…
Γλώσσα και Διάλεκτος: Πόσο διαφέρουν τελικά;
Όταν ακούμε τους όρους γλώσσα και διάλεκτος έχουμε πάνω κάτω στο μυαλό μας αφ’ ενός πως γλώσσα είναι η επίσημη γλώσσα ενός κράτους και αφ’ ετέρου πως διάλεκτος είναι η…