Με το πέρασμα του χρόνου, οι ταινίες τρόμου άρχισαν να στηρίζονται αποκλειστικά και μόνο στα jump scares και δικαιολογημένα, εφόσον αυτό αποτελεί το εισιτήριο προκειμένου να γίνουν εμπορικές. Ωστόσο, μια καλή ταινία τρόμου δε χρειάζεται να είναι γεμάτη jump scares για να προκαλέσει το δέος του θεατή. Αρκεί να διαθέτει μία δυνατή ιστορία, συνοδευόμενη από μια ζοφερή ατμόσφαιρα. Παρακάτω προτείνονται πέντε κλασικές ταινίες τρόμου που, αν και κάποιες περιέχουν jump scares, δίνουν έμφαση κυρίως στην ατμόσφαιρά τους.
- «Les diaboliques» (1955), του Henri-Georges Clouzot
Η ταινία διαδραματίζεται σε ένα οικοτροφείο αγοριών στη Γαλλία, όπου η φιλάσθενη σύζυγος και η δυναμική ερωμένη του σαδιστή διευθυντή οργανώνουν ένα σχέδιο ώστε να τον ξεφορτωθούν. Ενώ το σχέδιο στέφεται με επιτυχία, το πτώμα εξαφανίζεται μυστηριωδώς. Προοδευτικά, αλλόκοτες καταστάσεις κάνουν την εμφάνισή τους και οι δυο γυναίκες νιώθουν πως χάνουν το μυαλό τους. Το σενάριο θυμίζει έργα της Αγκάθα Κρίστι και βρίθει από plot-twists που αφήνουν άναυδο το θεατή, ενώ η φιλμ-νουάρ ατμόσφαιρα καθηλώνει. Οι «Διαβολογυναίκες» αποτέλεσαν μια μεγάλη επιτυχία την χρονιά που προβλήθηκαν και φημολογείται πως ο ίδιος ο Χίτσκοκ, επηρεασμένος από αυτήν την ταινία, δημιούργησε πέντε χρόνια μετά το «Ψυχώ» θέλοντας να ανταγωνιστεί τον Clouzot και να πάρει πίσω τον τίτλο του «μετρ του σασπένς».
- «The Innocents» (1961), του Jack Clayton
Η ταινία είναι βασισμένη σε μία νουβέλα του Henry James, «Το στρίψιμο της βίδας». Στη Βικτωριανή Αγγλία, μία γκουβερνάντα χωρίς εμπειρία αναλαμβάνει την επίβλεψη δύο ορφανών παιδιών σε ένα απομονωμένο πύργο. Σταδιακά, αρχίζει να υποπτεύεται ότι κάτι ύποπτο συμβαίνει και οδηγείται στη πεποίθηση ότι το σπίτι είναι στοιχειωμένο. Ο θεατής δε, μπορεί να ταλανίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας με το ερώτημα: υπάρχουν όντως σκοτεινές δυνάμεις σε αυτήν την κατοικία ή είναι όλα αποκύημα της φαντασίας της; Η ταινία πλαισιώνεται από μαγευτικά πλάνα και γοτθική ατμόσφαιρα, ενώ το σενάριο προσδίδει ψυχαναλυτικές διαστάσεις στη συμπεριφορά των χαρακτήρων. Ο Τρυφώ θεωρούσε πως το «The Innocents» ήταν η καλύτερη Βρετανική ταινία αφότου ο Χίτσκοκ πήγε στην Αμερική.
- «Suspiria» (1977), του Dario Argento
Η Suzy, μία Αμερικανίδα μαθήτρια μπαλέτου ταξιδεύει προς τη Γερμανία προκειμένου να παρακολουθήσει μία ακαδημία χορού. Εκεί, ύποπτα γεγονότα, εξαφανίσεις και περίεργοι θάνατοι μαθητριών αρχίζουν να συμβαίνουν και σταδιακά ανακαλύπτει πως το μέρος αυτό είναι κάτι παραπάνω από μία συνηθισμένη σχολή χορού. Το «Suspiria» αποτελεί μία από τις καλύτερες ταινίες giallo που έχουν γυριστεί. Έχει λάβει διθυραμβικά σχόλια από κοινό και κριτικούς, ιδιαίτερα για τα οπτικά, στυλιστικά και ηχητικά εφέ του. O Argento συνθέτει μία επιβλητική ατμόσφαιρα, την οποία συνιστούν το χρώμα, ζωηρό και παραστατικό και η μουσική, άκρως ανατριχιαστική. Σε κάθε σκηνή κυριαρχεί το χρώμα, το οποίο ο Argento το χρησιμοποιεί με τρόπους που μόνο το υποσυνείδητο του θεατή μπορεί να επεξεργαστεί. Η ταινία αποτελεί πρώτο μέρος της τριλογίας του σκηνοθέτη «Three Mothers» με τα άλλα δύο μέρη να είναι το «Inferno» (1980) και το «La terza madre» (2007).
- «The Wicker Man» (1973), του Robin Hardy
Ένας αστυνομικός, ο Neil Howie, λαμβάνει μία επιστολή όπου αναφέρεται η εξαφάνιση ενός κοριτσιού από το απομονωμένο νησί Summerisle. Ο Howie μεταβαίνει σε αυτό το μέρος με σκοπό να ερευνήσει τις συνθήκες υπό τις οποίες συντελέστηκε η εξαφάνιση, στην πορεία όμως διαπιστώνει πως κάτι πολύ περίεργο συμβαίνει: όλοι τον διαβεβαιώνουν πως δεν υπήρξε ποτέ κοπέλα με τέτοιο όνομα. Έχει χαρακτηριστεί ως ο «Citizen Kane» των ταινιών τρόμου. Το 2004 το περιοδικό Total Film το κατέταξε ως την έκτη καλύτερη Βρετανική ταινία που έχει γυριστεί ποτέ. Επίσης, το 2006 γυρίστηκε ένα αμερικανικό ριμέικ με τον Nicolas Cage, αλλά θεωρείται αρκετά αποτυχημένο.
- «The Shining» (1980), του Stanley Kubrick
Βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Stephen King, μας παρουσιάζει μία οικογένεια που μετακομίζουν στο Overlook Hotel, ένα απομονωμένο ξενοδοχείο στο Κολοράντο, όπου ο πατέρας έχει προσληφθεί ως επιστάτης. Εκεί, ανακαλύπτουμε την τηλεπαθητική ικανότητα του παιδιού και παρακολουθούμε τις παραισθήσεις του πατέρα, που φτάνει σε σημείο να θέλει να σκοτώσει την οικογένειά του. Συγκεκριμένες στιγμιότυπα αποτελούν κορυφαίες και αλησμόνητες σκηνές στην ιστορία του σινεμά και έχουν εισαχθεί στην ποπ κουλτούρα. Η ταινία είναι σκοτεινή και κλειστοφοβική. Ο Κιούμπρικ ξεδιπλώνει τη μαεστρία του και δημιουργεί μία ατμόσφαιρα απόλυτου ψυχολογικού τρόμου. Το «The Shining» είναι μία πολυσυζητημένη ταινία που στην πορεία των χρόνων έχει γίνει αντικείμενο πολλών συζητήσεων, λαμβάνοντας πλήθος θετικών κριτικών, αλλά και διαφορετικών ερμηνειών, μιας και βρίθει συμβολισμών. Το 2012 γυρίστηκε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «Room 237», το οποίο επιχειρεί να δώσει άλλες διαστάσεις στους συμβολισμούς και στα νοήματα της ταινίας, ανάγοντάς τα σε ιστορικά γεγονότα.
