Το I Swear δεν είναι απλώς μια ταινία για το σύνδρομο Τουρέτ, αλλά για το τι σημαίνει να ζεις σε έναν κόσμο που σε παρεξηγεί και – παρ’ όλα αυτά – να επιμένεις να υπάρξεις μέσα του.
Το σύνδρομο Τουρέτ είναι μια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί ακούσιες κινήσεις ή ήχους, τα γνωστά «τικ»(ευχαριστώ chat). Σε κάποιες πιο σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να περιλαμβάνει και ακούσιο ξέσπασμα λέξεων — κάτι που ο κόσμος συχνά παρεξηγεί, γελοιοποιεί ή φοβάται. Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η δύναμη του I Swear: δεν χρησιμοποιεί το σύνδρομο του ήρωά του ούτε σαν φτηνό δραματικό τρικ ούτε σαν εύκολο αστείο. Αντίθετα, το μετατρέπει σε έναν καθρέφτη της ανθρώπινης αμηχανίας, της κοινωνικής σκληρότητας αλλά και της βαθιάς ανάγκης να αγαπηθείς όπως είσαι.
Η νέα ταινία του Kirk Jones, βασισμένη στην αληθινή ιστορία του John Davidson, κατορθώνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να σε κάνει να γελάς και να δακρύζεις σχεδόν ταυτόχρονα. Είναι από εκείνες τις ταινίες που σε πιάνουν απροετοίμαστο. Νομίζεις ότι θα δεις ένα βιογραφικό δράμα ,ενώ, αντιθέτως, βλέπεις κάτι πολύ πιο σύνθετο: μια ταινία που έχει χιούμορ, πόνο, ντροπή, τρυφερότητα και, τελικά, φως.
Λίγα λόγια για την υπόθεση
Το I Swear ακολουθεί τη ζωή του John Davidson, ενός νεαρού αγοριού στη Σκωτία που έχει σύνδρομο Τουρέτ σε μια εποχή, όπου ελάχιστοι καταλαβαίνουν τι πραγματικά σημαίνει αυτή η κατάσταση. Από το σχολείο μέχρι το σπίτι και αργότερα την ενήλικη ζωή, ο John βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με βλέμματα, φόβο, χλευασμό και κοινωνική απόρριψη. Οι ακούσιες εκρήξεις του, και τα λεκτικά ξεσπάσματα δεν εκφράζουν αυτό που νιώθει — είναι το ίδιο του το σώμα που τον προδίδει μπροστά στους άλλους. Η ταινία παρακολουθεί αυτή τη δύσκολη διαδρομή από την εφηβεία ως την ωριμότητα, μέχρι τη στιγμή που ο ήρωας αρχίζει να βρίσκει όχι απλώς αποδοχή, αλλά και σκοπό μέσα από την υπεράσπιση και ορατότητα της κατάστασής του.
Αυτό όμως που κάνει την ταινία να ξεχωρίζει είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τον John σαν «σύμβολο» ή σαν «μάθημα ζωής». Τον αντιμετωπίζει σαν άνθρωπο. Και αυτή η απόφαση αλλάζει τα πάντα.
Γελάς — και νιώθεις άβολα με αυτό
Το πιο τολμηρό και ίσως πιο ενδιαφέρον στοιχείο του I Swear είναι το χιούμορ του. Γιατί ναι, είναι μια ταινία που σε κάνει να γελάς, αλλα τατρόχρονα νιώθεις και τύψεις γιατι πρόκεται για κάτι που πονάει, και είναι ανθρώπινο.
Κι όμως, η ταινία δεν σε παγιδεύει σε ενοχή. Σε αναγκάζει να κοιτάξεις κατάματα αυτή την αμηχανία. Γιατί πολλές φορές δεν γελάς με τον ήρωα, αλλά με την ίδια την ακατάλληλη στιγμή, με την κοινωνική έκρηξη, με το πόσο αφόρητα άβολο μπορεί να γίνει το ανθρώπινο περιβάλλον, όταν δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί το διαφορετικό. Το I Swear είναι εξαιρετικά έξυπνο στο πώς χτίζει αυτή τη λεπτή ισορροπία: δεν γελοιοποιεί ποτέ τον John. Αντίθετα, αποκαλύπτει πόσο γελοίοι, μικροί ή αμήχανοι γίνονται οι άλλοι γύρω του.
Η καρδιά της ταινίας βρίσκεται στην ευαλωτότητα
Αν το χιούμορ είναι το πιο τολμηρό της στοιχείο, τότε η ευαλωτότητα είναι η ψυχή της. Ο Robert Aramayo κουβαλάει σχεδόν ολόκληρη την ταινία πάνω του με μια ερμηνεία γεμάτη νεύρο, ένταση, σωματικότητα και κυρίως αξιοπρέπεια. Δεν παίζει απλώς έναν άνθρωπο με Τουρέτ — παίζει έναν άνθρωπο που παλεύει να μη χαθεί μέσα σε αυτό που οι άλλοι νομίζουν ότι είναι.
Και εκεί το I Swear γίνεται πραγματικά συγκινητικό. Όχι στις μεγάλες, «οσκαρικές» σκηνές, αλλά στις μικρές. Η ταινία δεν ωραιοποιεί τη ζωή του ήρωα. Δεν λέει ότι όλα λύνονται εύκολα. Και ευτυχώς. Γιατί ακριβώς γι’ αυτό συγκινεί.
Ένα φως στο τούνελ
Κι όμως, μέσα σε όλη αυτή τη διαδρομή, το I Swear δεν σε αφήνει στο σκοτάδι. Αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο στοιχείο του, πως τελειώνει με μια ελπίδα.
Η ταινία δείχνει πως, ακόμα κι όταν η ζωή μοιάζει να σε έχει στιγματίσει από νωρίς, μπορεί να υπάρξει ένας άλλος δρόμος. Όχι ένας τέλειος δρόμος. Όχι ένας δρόμος χωρίς δυσκολίες. Αλλά ένας δρόμος όπου ο άνθρωπος δεν ορίζεται μόνο από το τραύμα ή την πάθησή του. Ο John, μέσα από τις πληγές του, βρίσκει τελικά μια φωνή — και μαζί της μια θέση στον κόσμο.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο δυνατό μήνυμα της ταινίας: ότι ακόμα και μέσα από το χάος, την παρεξήγηση και τον πόνο, μπορεί να υπάρξει χώρος για κατανόηση, αποδοχή και αγάπη. Ότι υπάρχει, τελικά, ένα φως στο τούνελ. Και κάποιες φορές, το να συνεχίζεις να προχωράς προς αυτό, είναι ήδη μια μορφή νίκης. Με λίγα λόγια, το I Swear είναι μια από εκείνες τις ταινίες που δεν σε χτυπούν με μελοδραματισμό, αλλά σε κερδίζουν σιγά-σιγά, ύπουλα, ανθρώπινα. Σε κάνουν να γελάσεις αμήχανα, να σφίξεις το στομάχι σου, να βουρκώσεις χωρίς να το καταλάβεις.
Δείτε το trailer της ταινίας εδώ:
