Ήταν το μακρινό 1903 όταν η Έμελιν Πανκχερστ ίδρυσε στο Μάντσεστερ την “Κοινωνική και πολιτική οργάνωση των γυναικών” (Women’s social and political unio). Το κίνημα είχε ως στόχο να αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου και οι γυναίκες οι οποίες έως εκείνη την περίοδο ήταν αποκλεισμένες από αυτό. Ποια σχέση όμως είχαν οι σουφραζέτες και το κόκκινο χρώμα; Οι υποστηρίκτριές του έγιναν αργότερα γνωστές με το όνομα σουφραζέτες και συνέδεσαν τη δράση τους με το επαναστατικό- για εκείνη την εποχή- κόκκινο χρώμα στο κραγιόν με το οποίο έβαφαν τα χείλη τους.
Σουφραζέτες και κόκκινο χρώμα: η προέλευση του ονόματος “σουφραζέτες”
Το κίνημα απέκτησε το όνομα “σουφραζέτες” από ένα υποτιμητικό σχόλιο της εφημερίδας Daily Mail το 1906, η οποία χρησιμοποίησε τον όρο “soufragist” που δηλώνει τον υποστηρικτή του δικαιώματος ψήφου και προέρχεται από το γαλλικό “souffrage”. Βέβαια, ο όρος είναι γενικότερος και δεν δηλώνει μόνο το δικαίωμα ψήφου των γυναικών αλλά όλων των ανθρώπων, είτε πρόκειται για άνδρες ή γυναίκες.
Η ιστορία του κινήματος και η δράση του
‘Ηδη από το 1870 η Πάνκχερστ με τον σύζυγό της, διακεκριμένο δικηγόρο και υπέρμαχο της γυναικείας χειραφέτησης, φαίνεται να δραστηριοποιούνται στα πολιτικά δρώμενα και μάλιστα ο ίδιος ο Πανκχερστ είχε ετοιμάσει ένα νομοσχέδιο σχετικό με την ψήφο των γυναικών, το οποίο όμως τελικά απορρίφθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Το 1898 ο Πάνχερστ πεθαίνει και έτσι η Έμελιν ιδρύει μόνη της την “Κοινωνική και πολιτική Ένωση των γυναικών”. Το κίνημα ταυτίστηκε όσο οποιοδήποτε άλλο με τους αγώνες για την απόκτηση δικαιώματος ψήφου των γυναικών και έμεινε στην ιστορία για τη δράση και τη μαχητικότητα των μελών του. Κύριο σύνθημά τους ήταν το “Ψήφος για τις γυναίκες” το οποίο έγραφαν παντού, ενώ το 1907 άρχισαν να εκδίδουν και την εφημερίδα “Soufragette”.Οι σουφραζέτες είναι μάχιμες ακτιβίστριες, έρχονται σε αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, φτάνουν στο σημείο να σπάνε τζάμια, να επιδίδονται σε επιθέσεις εναντίον των πολιτικών, μέχρι και να κάνουν απεργία πείνας προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους. Σε άλλη φάση αλυσοδένονται στο παλάτι του Μπάκινγκχαμ, καθώς η βασίλισσα Βικτωρία ήταν αντίθετη με τα αιτήματά τους. Η ίδια η Πάνκχερστ είχε συλληφθεί πάνω από έξι φορές. Αποκορύφωμα της δράσης τους ήταν ο θάνατος της σουφραζέτας Emily Wilding Davison, η οποία στην προσπάθειά της να τραβήξει των προσοχή της κοινής γνώμης εισέβαλε στην πίστα των ιπποδρομιών την ώρα που τα άλογα έτρεχαν. Η σύγκρουση με το άλογο του βασιλιά Γεωργίου Ε’ ήταν σφοδρή και η ίδια κατέληξε έπειτα από σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.
Tο κόκκινο χρώμα
Το 1912 χιλιάδες υποστηρίκτριες του κινήματος των Σουφραζετών διαδήλωσαν μπροστά από το σαλόνι της Αρντεν στη Νέα Υόρκη. Η ίδια η Ελίζαμπεθ Αρντεν επίσης υποστηρίκτρια του δικαιώματος ψήφου των γυναικών, μοίρασε σωληνάρια με κόκκινο χρώμα κραγιόν στις διαδηλώτριες
Το κόκκινο χρώμα στο κραγιόν είχε αρχικά συνδεθεί με γυναίκες αμφίβολης ηθικής, εταίρες, αγενείς ακόμα και αιρετικές, ενώ κατά τον Μεσαίωνα τα κόκκινα χείλη συμβόλιζαν τη συναναστροφή με τον διάβολο. Στην αρχαία Ελλάδα και στην Αίγυπτο το κόκκινο κραγιόν χρησιμοποιούσε η ελίτ, ενώ καθόλη τη διάρκεια της ιστορίας το χρώμα αυτό υπήρξε ένα εξαιρετικά ισχυρό πολιτιστικό όπλο.
Για τις σουφραζέτες, ωστόσο, το κόκκινο χρώμα στο κραγιόν αποτέλεσε σύμβολο επανάστασης, σύμβολο δύναμης και διαμαρτυρίας. Το φορούσαν σε πολλές διαδηλώσεις τους, ως σύμβολο αντίστασης και ήταν για εκείνες η δήλωση της αλλαγής που ήθελαν για τον κόσμο και που με τη δύναμη και αποφασιστικότητά τους κατάφεραν να επιφέρουν. Για εκείνες το κόκκινο αντιπροσώπευε όχι μόνο τη δύναμη αλλά και τη θηλυκότητά τους, ενώ η ίδια η Πανκχερστ έβαφε τα χείλη της κόκκινα στις διαδηλώσεις!
Από το κίνημα εμπνεύστηκαν και πολλοί σχεδιαστές μόδας οι οποίοι υποστήριζαν την αλλαγή που πρέσβευαν οι σουφραζέτες. Παράδειγμα η Λουίζα Πιερ, σχεδιάστρια μόδας της εποχής, αλλά και ο Σαρλ Φρεντερικ Γιούνκερ, επίσης γνωστός στον χώρο της μόδας, δημιούργησαν σύνολα που επέτρεπαν στις γυναίκες να κινούνται ελεύθερα και να είναι αυτόνομες, ενώ το κόκκινο ήταν το χρώμα που ξεχώριζε στις συλλογές τους.
Τον Φεβρουάριο του 1918 εκχωρήθηκε το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες άνω των 30 ετών, ενώ τον Νοέμβριο του ίδιου έτους πέρασε στη Βουλή η νομοθετική πράξη περί εκλεξιμότητας των γυναικών, δίνοντας έτσι το δικαίωμα και στις γυναίκες να εκλέγονται σε βουλευτικά αξιώματα. Δέκα χρόνια αργότερα, δικαίωμα ψήφου απέκτησαν όλες οι γυναίκες άνω των 21 ετών και έτσι εξισώθηκε οριστικά το δικαίωμα ψήφου μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Το κίνημα των σουφραζετών είχε επιφέρει τη μεγάλη αλλαγή και είχε επιτύχει το ακατόρθωτο : πάνω από 8 εκατομμύρια γυναίκες σε όλον τον κόσμο απέκτησαν δικαίωμα ψήφου, ενώ το κόκκινο έγινε σύμβολο επανάστασης και ανατροπής από εκείνη την εποχή μέχρι σήμερα!
Πηγές:
Αλεβίζου, Ε. (2024). Σουφραζέτες. In.gr. Ανακτήθηκε από: https://www.in.gr/2024/08/03/life/woman/endynamosi-sagini-proklisi-ekseliksi-tou-kokkinou-kragion/#goog_rewarded ( τελευταία πρόσβαση : 10/11/2026)
Καβατζικλής, Δ. (2024). Η ιστορία του κινήματος των Σουφραζετών, των σημαντικότερων γυναικών του 20ου αιώνα. Ανακτήθηκε από : https://mikropragmata.lifo.gr/aksechasta/i-istoria-tou-kinimatos-ton-soufrazeton-ton-simantikoteron-gynaikon-tou-20ou-aiona/ ( τελευταία πρόσβαση:10/11/2026)
Τσατσάνη, Γ. (2022). Το φεμινιστικό κίνημα για την ψήφο: οι σουφραζέτες. Ανακτήθηκε από https://dimosiografia.com/to-feministiko-kinima-gia-tin-psifo-oi-soufrazetes/ (τελευταία πρόσβαση 10/11/2026)
