Πολλά παιδιά μικρής ηλικίας βιώνουν έντονο άγχος στη καθημερινότητα τους. Οι λόγοι για τους οποίους ένα παιδί νιώθει άγχος είναι πολλαπλοί και συχνά δύσκολα αναγνωρίσιμοι από τους γονείς. Υπάρχουν, όμως, κάποια συμπτώματα τα οποία όταν γίνουν αντιληπτά, δεν θα πρέπει να αγνοηθούν. Θα χωρίσουμε τα συμπτώματα αυτά στο παρόν άρθρο σε τρεις κατηγορίες: συναισθηματικά, σωματικά και συμπεριφορικά.
Ο συναισθηματικός κόσμος
Τα συναισθηματικά συμπτώματα μερικές φορές δεν είναι αντιληπτά από τους γονείς. Ένα παιδί που βιώνει άγχος είναι συχνά πιο ευάλωτο σε μία κατάσταση. Θα νιώσει πιο έντονη απογοήτευση ή θα θυμώσει πολύ γρήγορα όταν χάσει σε ένα παιχνίδι. Ακόμα και στις πιο απλές και καθημερινές καταστάσεις, αυτό είναι πιο ευερέθιστο. Επίσης, συχνά παρατηρούμε δυσκολία συγκέντρωσης σε μαθήματα, συζητήσεις ή σε ένα παιχνίδι που θέλει προσοχή. Οι σκέψεις του παιδιού που το φοβίζουν (άρα του προκαλούν άγχος) είναι διαρκώς παρούσες. Επομένως, δεν υπάρχουν περιθώρια συγκέντρωσης σε κάποια άλλη πνευματική δραστηριότητα.
Ακόμη ένα σύμπτωμα είναι ο τρόπος που θέλει να παίζει. Ένα αγχωμένο παιδί θα το δείτε τα επιλέγει παιχνίδια τα οποία έχουν κανόνες. Γιατί αυτό; Γιατί με αυτόν τον τρόπο νιώθει πως έχει τον έλεγχο του παιχνιδιού, άρα δεν μπορεί να γίνει κάτι απρόβλεπτο που θα του προκαλέσει άγχος. Η ανάγκη αυτή πηγάζει από την επιθυμία του να ελέγχει τις σκέψεις που το αγχώνουν. Όταν αυτό δεν το πετυχαίνει, θέλει να έχει τον έλεγχο μέσω των παιχνιδιών.
Το σώμα και η φωνή του
Τα συμπτώματα του άγχους στο σώμα είναι αρκετά φανερά όταν το παιδί δεν εκφράζει τις σκέψεις του λεκτικά. Ένα αγχωμένο παιδί θα νιώσει κούραση πιο γρήγορα μετά από κάποια απλή δραστηριότητα. Αυτό έχει σύνδεση και με την διατάραξη του ύπνου του. Δεν θα κοιμάται επαρκώς, αφού οι σκέψεις του για ένα επερχόμενο γεγονός ή φανταστικό σενάριο θα το φοβίζουν. Επίσης, αλλαγές υπάρχουν και στη διατροφή. Συχνά, βλέπουμε δυο άκρα. Είτε το παιδί δεν θα έχει όρεξη να φάει είτε θα τρώει πάρα πολύ. Ως φυσικό επακόλουθο αυτών των συμπτωμάτων, η υγεία του παιδιού επιβαρύνεται. Παρουσιάζει πονοκεφάλους, συχνές μολύνσεις, πόνους στο στομάχι, ζαλάδες, κλπ χωρίς να υπάρχει σαφή ιατρική πάθηση.
Όταν το άγχος μεταμορφώνει τη συμπεριφορά
Όπως ενδεχομένως να έχετε καταλάβει, το άγχος δεν παίρνει μορφή σε όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί κάποιο παιδί να έχει ένα από αυτά τα συμπτώματα ή πολλά από αυτά μαζί. Τα έντονα συμπτώματα είναι αυτά που συνήθως χτυπούν το καμπανάκι της προσοχής. Αυτά δηλαδή που το παιδί μέχρι τώρα δεν τα είχε ή δεν τα έκανε. Έτσι συμβαίνει και με τα συμπτώματα του άγχους στη συμπεριφορά. Ένα παιδί μπορεί να είναι πολύ κινητικό ή να μένει ασυνήθιστα ήσυχο και απόμακρο από δραστηριότητες που κάποτε απολάμβανε. Μπορεί επίσης να λέει ψέματα, να αποφεύγει μέρη που τα συνδέει με τον φόβο του, να είναι επιθετικό ή μοναχικό. Ίσως παρατηρήσετε ακόμη ότι επιδιώκει διαρκώς τη προσοχή του γονέα ή δασκάλου, γιατί έτσι λαμβάνει την επιβεβαίωση από αυτόν για να ηρεμήσει την ανησυχία του.
Το άγχος στα μικρά παιδιά είναι μέρος της πραγματικότητας, για αυτό και δεν θα πρέπει να το αγνοούμε. Με τη κατάλληλη υποστήριξη, την αγάπη και την υπομονή ένα παιδί θα ανακουφιστεί σταδιακά από τις σκέψεις που το φοβίζουν. Όταν το άγχος επιμένει και δυσκολεύει τη καθημερινότητα του, η βοήθεια από έναν ειδικό δεν είναι αδυναμία, αλλά ένδειξη φροντίδας. Κάθε παιδί αξίζει να νιώθει ότι το ακούν, το αγαπούν και το υποστηρίζουν.
Πηγές
Αϊβουζίδη, Μ. (2012), Το στρες που βιώνουν τα παιδιά, ΓΟΝΙΣ, Αναρτήθηκε από: https://www.gonis.org.gr/arthra/to-stres-pou-biwnoun-ta-paidia_554, (τελευταία πρόσβαση 04/01/2026)
Τι συμπτώματα έχει η αγχώδης διαταραχή σε παιδιά;, ClicktoTherapy, Αναρτήθηκε από: https://clicktotherapy.gr/blog/simptomata-agxodis-diataraxi-se-paidia/ , (τελευταία πρόσβαση 04/01/2026)
