Στη ρουτίνα της καθημερινότητας οι σκέψεις που κάνουμε καθημερινά είναι αμέτρητες. Πολλές φορές το μυαλό «μιλάει» ασταμάτητα. Όχι απαραίτητα με αρνητικές σκέψεις, αλλά η μία σκέψη θα ακολουθήσει την άλλη προκαλώντας σύγχυση. Πλένουμε τα πιάτα με τη σκέψη για το πως θα είναι η αυριανή μέρα, οδηγούμε προς τη δουλειά και μετράμε πόσα έξοδα έχει ο μήνας ή τι πρέπει να αγοράσουμε από το σούπερ μάρκετ.
Όλες αυτές οι σκέψεις είναι φυσιολογικές όταν η καθημερινότητα τρέχει με γρήγορους ρυθμούς. Όμως, κάτι τέτοιο μας κάνει να χάνουμε κάτι πολύ σημαντικό: το πραγματικό νόημα της παρούσας στιγμής. Όταν χάνουμε τον εαυτό μας σε διάφορες σκέψεις, κάνουμε μηχανικά τις καθημερινές μας εργασίες. Για παράδειγμα, θα φάμε χωρίς να καταλαβαίνουμε τι τρώμε, θα περπατήσουμε χωρίς να βλέπουμε τα φώτα του δρόμου καθόλη τη διάρκεια της διαδρομής. Η μηχανική, λοιπόν, αυτή διαδικασία δεν μας επιτρέπει να ζήσουμε στο παρόν. Αντίθετα, μας «ταξιδεύει» στο μέλλον ή στο παρελθόν, αλλά όχι την θετική έννοια του ταξιδιού. Περισσότερο, θα έλεγε κανείς, μας εγκλωβίζει σε αυτά που έγιναν ή θα γίνουν, όχι σε αυτά που συμβαίνουν τώρα.
Ο ρόλος της ενσυνειδητότητας
Υπάρχει ένας όρος που θέλει το άτομο να έχει πλήρη συνείδηση στις τωρινές του πράξεις, να έχει ενσυναίσθηση και αντίληψη για το που είναι και τι κάνει χωρίς κάποια αντίδραση ή παραπάνω σκέψη. Αυτός ο όρος ονομάζεται «ενσυνειδητότητα» ή αλλιώς «mindfulness» και εισήχθη στον Δυτικό κόσμο από τον γιατρό Jon Kaba-Zin με σκοπό να βοηθήσει τους ανθρώπους να βελτιώσουν τη ζωή τους.
Η πρακτική αυτή δεν στηρίζει την ακύρωση του παρελθόντος ή του μέλλοντος, δηλαδή δεν μας ζητά να μη κάνουμε σκέψεις για το παρελθόν ή το μέλλον. Έχει σχέση με την ικανότητα του ατόμου να παρατηρεί αυτό που νιώθει τώρα, αυτό που βλέπει τώρα, αυτό που αισθάνεται τώρα. Έτσι, σταματάμε τον φαύλο κύκλο της αναπαραγωγής των αρνητικών σκέψεων που δεν έχουν σύνδεση με τη πραγματικότητα.
MBCT και ενσυνειδητότητα
Σύμφωνα με την Γνωσιακή Θεραπεία που εντάσσει το mindfulness στη πρακτική του, υπάρχουν συγκεκριμένα οφέλη τη ψυχική υγεία του ατόμου. Μπορούν να μειωθούν σημαντικά τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, καθώς και να τονιστεί η σύνδεση ανάμεσα στις αρνητικές σκέψεις και την επιδείνωση αυτών. Οι σκέψεις αυτές μπορεί να σας δυσκολέψουν να δείτε το νόημα για να ζείτε και να σας θέτει μη ρεαλιστικούς (και πολλές φορές) υψηλούς στόχους για τον εαυτό σας.
Ο ψυχολόγος Dr Francia Day αναφέρει ότι η καλλιέργεια της ικανότητας να παρατηρούμε τις σκέψεις μας χωρίς απαραίτητα να αντιδρούμε άμεσα σε αυτές, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βιώνουμε μια εμπειρία. Δηλαδή, μας κάνει όχι να είμαστε θύματα των εμπειριών μας, αλλά να αποκτούμε μεγαλύτερη εσωτερική δύναμη και αυτοπεποίθηση.
Το πιο ήσυχο μυαλό δεν είναι αυτό που δεν έχει κανένα θόρυβο. Εξάλλου, αυτό θα ήταν αδύνατο. Είναι αυτό που όσοι θόρυβοι και να υπάρχουν, δεν το αγγίζουν, δεν του αλλάζουν τους μικρούς καθημερινούς στόχους. Σε κάθε άνθρωπο οι σκέψεις είναι ασταμάτητες, χωρίς να το θέλουμε πολλές φορές. Είναι σημαντικό να εξασκηθούμε στην ικανότητα να αφήνουμε αυτές τις σκέψεις ελεύθερες χωρίς να γίνουν θύελλα. Απλά να υπάρχουν μαζί μας. Αυτό είναι το ελεύθερο μυαλό.
Πηγές
Βάρβογλη, Λ. (2019). Mindfulness, ΒΡΕΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ, ΒΡΕΣ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ ΣΟΥ, εκδ. mamaya, σελ. 30-31
Guy-Evans, O. (2025), What Is Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)?, Αναρτήθηκε από: https://www.simplypsychology.org/mindfulness-based-cognitive-therapy.html, (τελευταία πρόσβαση 15/02/2026)
