Συχνά οι γονείς δυσκολεύονται να θέσουν όρια στα παιδιά, είτε γιατί πιστεύουν ότι θα χαρακτηριστούν “κακοί” γονείς και θα τα στεναχωρήσουν, είτε γιατί νιώθουν ότι περιορίζουν την ελευθερία τους βάζοντας τους συνεχώς περιορισμούς.
Ωστόσο, τα όρια είναι πολύ σημαντικά για τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών αλλά και για την ομαλή ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη και η εκπαίδευση αυτών είναι ωφέλιμο να ξεκινήσει από μικρή ηλικία.
Αντίθετα, όταν δε βάζουμε όρια, τα παιδιά συνήθως έχουν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, προβλήματα συμπεριφοράς, δυσκολεύονται να υπακούσουν σε κανόνες αλλά και να ελέγξουν τις παρορμήσεις τους.
Γιατί τα όρια είναι τόσο σημαντικά;
Αρχικά, προφέρουν καθοδήγηση και βοηθούν τα παιδιά να καταλάβουν ποιες είναι οι προσδοκίες των γονιών, τι αναμένουν δηλαδή οι γονείς από εκείνα.
Έπειτα, δημιουργούν το αίσθημα ασφάλειας. Τα παιδιά δεν μπορούν να κατανοήσουν από μόνα τους ποιες συμπεριφορές είναι επιτρεπτές και ποιες όχι και πολλές φορές δοκιμάζουν τα όρια των γονιών για να δουν μέχρι που μπορούν να φτάσουν. Γι’ αυτό, οι γονείς χρειάζεται να θεσπίσουν ένα πρόγραμμα κανόνων το οποίο φυσικά θα πρέπει να τηρεί όλη η οικογένεια.
Προετοιμάζουν το παιδί για το μέλλον. Εάν τα παιδιά δεν κατανοήσουν από μικρά ότι στη ζωή υπάρχουν κανόνες, ότι δεν μπορούν να κάνουν πάντα αυτό που θέλουν και ότι δεν είναι όλα επιτρεπτά, θα δυσκολευτούν περισσότερο να προσαρμοστούν μετέπειτα στην κοινωνία ως ενήλικες και να διαχειριστούν απογοητεύσεις και ματαιώσεις.
Βοηθούν να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους και να αποκτήσουν αξίες και βασικούς κανόνες συμπεριφοράς.
Πώς θέτουμε τα όρια;
Θέτουμε στα παιδιά όρια ανάλογα με το ηλικιακό τους στάδιο και το χαρακτήρα τους.
Εξηγούμε στα παιδιά τους λόγους για τους οποίους κάτι δεν είναι αποδεκτό με σαφή και σταθερό τόνο φωνής και χωρίς φωνές, προσαρμόζοντας το λόγο μας στο γλωσσικό επίπεδο ανάπτυξης τους.
Προσπαθούμε να είμαστε πρότυπα γιατί τα παιδιά μιμούνται συμπεριφορές επομένως εάν εμείς οι ίδιοι δε βάζουμε όρια στον εαυτό μας πώς περιμένουμε μετά να βάλουν εκείνα;
Αποφεύγουμε τη λέξη τιμωρία καθώς έχει αρνητικό χαρακτήρα και εφαρμόζουμε τη “μέθοδο των λογικών συνεπειών” που σημαίνει ότι για κάθε παραβίαση ενός κανόνα υπάρχει και η αντίστοιχη συνέπεια. Έτσι το παιδί θα ξέρει τι να αναμένει κάθε φορά.
Δε θέτουμε αυστηρά όρια ούτε είμαστε άκαμπτοι γιατί τότε ίσως φέρουμε αντίθετα αποτελέσματα.
Προσπαθούμε σαν γονείς να έχουμε κοινή γραμμή απέναντι στη θέσπιση των ορίων ώστε να μην περνάμε διπλά μηνύματα.
Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε οικογένεια έχει το δικό της πλαίσιο κανόνων και αξιών σύμφωνα με τα πιστεύω και τις ανάγκες της.
Τέλος, δεν περιμένουμε από τα παιδιά να τηρούν απόλυτα τα όρια! Θα χρειαστεί να τα επαναλάβουμε πολλές φορές γι’ αυτό ας οπλιστούμε με υπομονή!
