Ζώντας στον σύγχρονο κόσμο, απολαμβάνουμε τα οφέλη της τεχνολογίας, των επιστημονικών ανακαλύψεων και της πανεύκολης επικοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, αυτή η εποχή προόδου έχει σαν αποτέλεσμα ένα υψηλό επίπεδο άγχους και μιας ευρέως διαδεδομένης χαμηλού επιπέδου κατάθλιψης. Υπάρχουν έξι χαρακτηριστικά της σύγχρονης εποχής που συμβάλλουν σε αυτή την ψυχολογική διαταραχή. Ο εντοπισμός και η αντιμετώπισή τους μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για την εξεύρεση μιας θεραπείας.
Το πρώτο χαρακτηριστικό που συμβάλλει στην ψυχολογική δυσφορία είναι η αξιοκρατία. Η ιδέα ότι ο καθένας μπορεί να τα καταφέρει, αν έχει το ταλέντο και την ενέργεια ακούγεται απελευθερωτική, αλλά ρίχνει επίσης το φταίξιμο στο άτομο για οποιαδήποτε αποτυχία. Εκείνοι που βρίσκονται στην κορυφή θεωρούνται άξιοι της επιτυχίας τους, ενώ εκείνοι που βρίσκονται στον πάτο θεωρούνται άξιοι της αποτυχίας τους. Πρέπει να αναπτύξουμε μια ισχυρή πίστη στην τύχη και την τραγωδία. Η τύχη αναγνωρίζει ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ταλέντο και την προσπάθεια, ενώ η τραγωδία αναγνωρίζει ότι οι καλοί άνθρωποι είναι πιθανό να αποτύχουν και αξίζουν συμπόνια και όχι περιφρόνηση.
Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ο ατομικισμός, ο οποίος κηρύττει ότι τα ατομικά επιτεύγματα είναι το παν και ότι το να είσαι συνηθισμένος είναι κατάρα. Το αποτέλεσμα είναι ότι στατιστικά μιλώντας, οι περισσότεροι από εμάς θα καταλήξουμε να συνδεθούμε με το συνηθισμένο, οπότε θα θεωρούμε τον εαυτό μας αποτυχημένο. Θα πρέπει να αγκαλιάσουμε την καλή καθημερινή ζωή και να εκτιμήσουμε τις απολαύσεις και τον ήσυχο ηρωισμό της καθημερινής ζωής.
Το τρίτο χαρακτηριστικό που συμβάλλει στην ψυχολογική δυσφορία είναι η εκκοσμίκευση, όπου οι κοινωνίες δεν πιστεύουν πλέον σε τίποτα που να είναι μεγαλύτερο ή πέρα από τον εαυτό τους. Χωρίς κάποιες πηγές που να τις θεωρούμε μεγαλύτερες από εμάς και ανώτερες από την ανθρωπότητα, καταλήγουμε να νιώθουμε ότι οι θρίαμβοι και οι ατυχίες μας είναι το Α και το Ω της ύπαρξής μας. Θα πρέπει να χρησιμοποιούμε τακτικά τέτοιου είδους πηγές όπως η μουσική, τα αστέρια ή η θάλασσα για να μειώσουμε τη βαρύτητα από τις προσωπικές μας στεναχώριες.
Το τέταρτο χαρακτηριστικό είναι ο ρομαντισμός, ο οποίος μας λέει ότι υπάρχει ένα πολύ ιδιαίτερο άτομο εκεί έξω που μπορεί να μας κάνει απόλυτα ευτυχισμένους. Αλλά οι περισσότεροι από εμάς καταλήγουμε να συμβιβαζόμαστε με μέτριες υποφερτές σχέσεις με κάποιον που είναι καλός σε κάποια πράγματα και δύσκολος σε άλλα. Η θεραπεία είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν πάει κάτι στραβά σε μία σχέση η οποία δεν είναι τέλεια. Απλώς μας ενθάρρυναν να πιστέψουμε σε ένα απίθανο όνειρο. Αντ ‘αυτού, θα πρέπει να οικοδομήσουμε τις φιλοδοξίες μας γύρω από τη φιλία και την κατανόηση των ατελών ανθρώπινων σχέσεων.
Το πέμπτο χαρακτηριστικό που συμβάλλει στην ψυχολογική δυσφορία είναι τα μέσα ενημέρωσης. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης συνήθως κατευθύνουν την προσοχή μας σε πράγματα που μας φοβίζουν, μας ανησυχούν, μας πανικοβάλλουν και μας εξοργίζουν, ενώ μας αρνούνται κάθε ευκαιρία για αποτελεσματική προσωπική δράση. Η θεραπεία για αυτό είναι ειδήσεις που επικεντρώνονται στην παρουσίαση λύσεων αντί να προκαλούν οργή. Θα πρέπει να προσπαθούμε να διαβάζουμε ειδήσεις που να επικεντρώνονται περισσότερο στη δική μας ζωή και στις άμεσες εμπειρίες μας.
Το έκτο χαρακτηριστικό που συμβάλλει στην ψυχολογική δυσφορία είναι η τελειομανία. Οι σύγχρονες κοινωνίες τονίζουν ότι είναι μέσα στις αρμοδιότητές μας να είμαστε βαθιά ικανοποιημένοι, λογικοί και ολοκληρωμένοι, επειδή πάντα υπάρχουν και χειρότερα. Όταν αναπόφευκτα κάποιες φορές δεν αισθανόμαστε ικανοποιημένοι έχει ως αποτέλεσμα να καταλήγουμε να απεχθανόμαστε τον εαυτό μας, να αισθανόμαστε αδύναμοι και να αισθανόμαστε ότι έχουμε σπαταλήσει τη ζωή μας. Ο σωστός τρόπος σκέψης είναι η δημιουργία μιας κουλτούρα που προωθεί ασταμάτητα την ιδέα ότι η τελειότητα δεν είναι στο χέρι μας. Είναι φυσιολογικό να είμαστε μερικές φορές ανικανοποίητοι και παράλογοι. Είναι ένα αναπόφευκτο μέρος της ανθρώπινης κατάστασης και αυτό που χρειαζόμαστε πάνω απ ‘όλα είναι καλοί φίλοι με τους οποίους μπορούμε να καθίσουμε και να συζητήσουμε ειλικρινά τους πραγματικούς φόβους και τα τρωτά μας σημεία.
Ο σύγχρονος κόσμος είναι υπέροχος σε σύγκριση με 100 χρόνια πριν, αλλά έχει και κάποιες ανησυχητικές ψυχολογικές επιπτώσεις. Τα έξι χαρακτηριστικά που αναφέρονται εδώ έχουν πιθανές θεραπείες. Υπάρχει ανάγκη όμως για μια ισχυρή, πολιτισμικά αποδεκτή πίστη στην τύχη, στην τραγωδία, στην καλή συνηθισμένη ζωή, σε πράγματα που είναι ανώτερα από εμάς, στη φιλία, στην αγάπη, στις ειδήσεις που να παρουσιάζουν λύσεις αντί να προκαλούν οργή και μια κουλτούρα που αποδέχεται ότι η ψυχική αδιαθεσία είναι μέρος της ανθρώπινης κατάστασης.
Πηγές:
Alain de Botton. (2006). The Architecture of Happiness
