Η αυτοεξέταση μαστού είναι μια διαδικασία που πρέπει να αποτελεί σταθερή ρουτίνα για την γυναίκα. Είναι όπλο στα χέρια της ενάντια στο καρκίνο του μαστού ένα σκεφτεί κανείς ότι αποτελεί το συχνότερο κακόηθες νεόπλασμα των γυναικών στον δυτικό πολιτισμό και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Υπολογίζεται, ότι 1 στις 8 γυναίκες θα διαγνωστεί με καρκίνο μαστού σε κάποια φάση της ζωής της. Στην Ελλάδα η συχνότητά του έχει αυξηθεί επίσης σημαντικά και υπολογίζεται σε 4.500 νέες περιπτώσεις ετησίως. Κάθε 2,5 εργάσιμες ώρες γίνεται μια νέα διάγνωση, ενώ κάθε 6 εργάσιμες ώρες μια γυναίκα πεθαίνει από καρκίνο του μαστού.
ΞΕΚΙΝΑ ΕΓΚΑΙΡΑ, ΞΕΚΙΝΑ ΣΗΜΕΡΑ
Πότε γίνεται;
- Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας 1 εβδομάδα μετά την τελευταία μέρα της περιόδου, 1 φορά τον μήνα.
- Σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες 1 οποιαδήποτε ημέρα του μήνα (π.χ. κάθε 10 του μηνός)
Τι ψάχνω;
Ασυνήθιστες αλλαγές στη σύσταση του μαστού (π.χ. οζίδια, βαθουλώματα, δέρμα μαστού που μοιάζει με τον φλοιό πορτοκαλιού, υγρό από τις θηλές, εισέχουσες θηλές)
Πώς γίνεται;
Η αυτοεξέταση γίνεται σε 3 στάδια:
Α. Οπτική εξέταση μπροστά στον καθρέφτη
Πηγαίνετε μπροστά από ένα καθρέφτη και κοιτάξτε το στήθος σας βάζοντας τα χέρια στη μέση και έπειτα βάζοντας τα χέρια ψηλά. Σε αυτή τη φάση γίνεται επισκόπηση του μαστού για αλλαγές στο χρώμα, αλλαγές στην όψη (π.χ. όψη φλοιού πορτοκαλιού), αλλαγές στο σχήμα του μαστού ή της θηλής.
Β. Εξέταση δια της αφής σε όρθια στάση
Σηκώνετε το ένα χέρι ψηλά (π.χ. το αριστερό) και με το άλλο χέρι ξεκινάτε να εξετάζετε το στήθος ενώνοντας τον δείκτη τον μέσο και τον παράμεσο. Χωρίστε τον μαστό σε τεταρτημόρια με νοητές γραμμές όπως στην εικόνα. Πάντα η εξέταση ξεκινά από τη μασχάλη και ‘’κατεβαίνει’’ προς το στήθος.
Ασκήστε πίεση και με κυκλικές κινήσεις ξεκινήστε την ψηλάφηση όλου του μαστού. Ψάξτε για τυχόν οζίδια και αλλαγές στη σύσταση του στήθους σας. Τέλος πρέπει να γίνεται ελαφρά σύνθλιψη της θηλής για να δείτε εάν βγαίνει κάποιο υγρό.
Γ. Εξέταση δια της αφής σε οριζόντια στάση (ξαπλωτή)
Είναι ουσιαστικά η ίδια διαδικασία με την εξέταση σε όρθια στάση αλλά τοποθετείτε ένα μαξιλάρι κάτω από τον εξεταζόμενο μαστό.
Tips για την αυτοεξέταση:
- Η ‘’ευκολότερη’’ στιγμή να γίνει η αυτοεξέταση είναι πριν κατά τη διάρκεια και μετά το μπάνιο σας. Δηλαδή πριν μπείτε για ντουζ κάντε το 1ο βήμα, κατά τη διάρκεια του ντουζ κάντε το 2ο βήμα διότι η ψηλάφηση γίνεται ευκολότερη κάτω από το νερό, και όταν τελειώσετε το ντουζ κάντε το 3ο βήμα, ξαπλώστε πριν ντυθείτε!
- Την 1η φορά που θα γίνει ψηλάφηση καλό είναι να γίνει από κάποιον ειδικό ( μαία, γυναικολόγο, χειρουργό μαστού) ώστε να αφενός όταν ελεγχθείτε για 1η φορά και να ξέρετε ότι όλα πάνε καλά και αφετέρου να δείτε την διαδικασία στο σώμα σας.
- Ξεκινήστε έγκαιρα διότι για να μάθετε πραγματικά το στήθος και να ξέρετε πότε κάτι δεν πάει καλά χρειάζεστε περίπου 6 μήνες.
- Επικοινωνήστε άμεσα με ειδικό όταν δείτε : δέρμα σαν φλοιό πορτοκαλιού, εκροή υγρού από τη θηλή, ψηλαφητά οζίδια, αλλαγές που σας ανησυχούν.
πηγές : πρωτοβάθμια μαιευτική φροντίδα, η Μαία στη ΠΦΥ Βικτωρία Βιβιλάκη κεφάλαιο 27 ”γυναίκα και καρκίνος κατ’ οίκον φροντίδα”, www.almazois.gr, www.cancer.org
