Εξωσωματική γονιμοποίηση: Όταν οι άνθρωποι εμφυτεύονται
Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους έχει μακρά ιστορία πίσω της. Η εξέλιξη είναι μέρος της ζωής. Όμως πλέον δεν έχουμε απλά εξελιχθεί. Σήμερα κάνουμε λόγο για εμφύτευση και (μετέπειτα φύτρωση) ανθρώπων! Μιλάμε για την εξέλιξη με όνομα εξωσωματική γονιμοποίηση! Η πρώτη περίπτωση έγινε πραγματικότητα το 1978. Μεταφερόμαστε στην Αγγλία, τον Ιούλιο εκείνης της χρονιάς.
Η επιστήμη πάντα μας εκπλήσει με τις δημιουργίες της. Μέσα στη ρουτίνα μας, απορροφημένοι από τις υποχρεώσεις μας, ξαφνικά ακούμε ή μαθαίνουμε από διάφορες πηγές (με προσοχή πάντα στην εγκυρότητά τους) για νέα που ούτε καν μπορούσαμε να διαννοηθούμε ότι είναι εφικτά. Κάποιοι φρόντισαν γι’ αυτό. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις γι’ αυτούς που είναι εκτός χώρου μπορεί να μοιάζουν ως πάρτι έκπληξη. Γι’ αυτούς που το διοργάνωσαν, μάλλον αυτοί πρέπει να πάρουν τα δώρα! Κάποιοι από αυτούς τους διοργανωτές ονομάζονταν Robert Edwards και Patrick Steptoe. Και το πάρτι που διοργάνωσαν έδωσε πολλή χαρά και ελπίδα εκεί που δεν το περίμενε κανείς!
Εμφύτευση όπως Δενδροφύτευση;
Το πρώτο παιδί του σωλήνα! Μία είδηση η οποία φάνταζε πρωτίστως σαν ταινία επιστημονικής φαντασίας. Και όμως είναι ταινία ανθρώπινης φαντασίας. Με αυτό που κατέκτησαν οι προαναφερθέντες επιστήμονες ουσιαστικά πήγαν την ανθρωπότητα ένα βήμα ακόμα παραπέρα! Ουσιαστικά κατάφεραν να δημιουργήσουν τον άνθρωπο εκτός ανθρώπου! Και εξού και τα αρχικά IVF – In Vitro Fertilization ή αλλιώς εξωσωματική γονιμοποίηση. Η διαδικασία αυτή σήμερα είναι ένα τυπικό ραντεβού και μια απλή επίσκεψη. Για τότε όμως ήταν κάτι πολύ παραπάνω. Οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από τον γάμο, τα παιδιά και την οικογένεια είναι ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Και ειδικά για εκείνες τις εποχές, εκείνα ήταν υπεράνω όλων ανεξαρτήτως συνθηκών διαβίωσης.
Η κάθε εποχή έχει και τους δικούς τις κριτές. Και γι’ αυτό η καλύτερη απάντηση δίνεται μέσω επίμαχων λύσεων που κάθε άλλο παρά να μην ασκήσουν κριτική οφείλουν να κάνουν. Όταν υπάρχει δυσκολία στη φύτευση ενός δένδρου, δεν αλλάζεις τον σπόρο. Απλώς τον τρόπο με τον οποίο θα τον φυτέψεις. Η εξωσωματική γονιμοποίηση ουσιαστικά πραγματοποιεί τη γονιμοποίηση ωαρίων από ένα σπερματοζωάριο εκτός του σώματος, δηλαδή σε συνθήκες εργαστηρίου. Στο γυαλί όπως είχε ειπωθεί. Μετέπειτα, το γονιμοποιημένο ωάριο (έμβρυο), αφού πρώτα αναπτυχθεί και περάσουν κάποιες ημέρες, ξαναεμφυτεύεται μέσα στη μήτρα.
Εξωσωματική γονιμοποίηση: Η διαδικασία της δεντροφύτευσης
Η εξωσωματική γονιμοποίηση θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα παραμύθι. Οι πρωταγωνιστές είναι οι ίδιοι οι γονείς απλά στο θέμα της δενδροφύτευσης ζητάνε βοήθεια από έναν κηπουρό. Η διαδικασία της εξωσωματικής έχει κάποια στάδια. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο της Ζωής (Institute of Life), τα στάδια έχουν ως εξής:
1) Η διέγερση ωοθηκών: Η φάση που προετοιμάζεται το χώμα. Εδώ ο κηπουρός ουσιαστικά διεγείρει το έδαφος, δηλαδή το γυναικείο σώμα ακόμα και με φαρμακευτική αγωγή για να μπορέσει να βγάλει όσο πιο πολλά ωάρια γίνεται.
2) Παρακολούθηση: Το στάδιο αναμονής της ωρίμανσης των καρπών.
3) Ωοληψία: Και εδώ έρχεται η συγκομιδή! Η συλλογή των καρποφόρων φρούτων με ανώδυνο τρόπο και πολλή προσοχή. Εδώ η φύση και η τεχνολογία γίνονται ένα.
4) Γονιμοποίηση: Και ιδού η γέννηση! Εδώ ουσιαστικά ο άνθρωπος δημιουργεί ζωή έξω από τις προκαθορισμένες συνθήκες.
5) Εμβρυομεταφορά: Εδώ ο κηπουρός φυτεύει τον σπόρο στο χώμα όπου μετά απο λίγους μήνες θα μεγαλώσει. Και θα βλέπουμε το δένδρο.
6) Κρυοσυντήρηση εμβρύων: Εάν η σοδειά έχει και άλλλους καρπούς συντηρούνται για μελλοντική χρήση. Για άλλους δύσκολους καιρούς.
Είναι μία διαδικασία με τους δικούς της κανόνες. Με το δικό της πρωτόκολλο. Με τις δικές της επιπτώσεις. Να σημειωθεί εδώ πως η κάθε κλινική έχει το δικό της πρωτόκολλο, και τους δικούς της κανόνες. Ο στόχος είναι ίδιος. Να συμβάλλουν στη δημιουργία της ζωής. Η κάθε γυναίκα που υποβάλλεται σε αυτή τη διαδικασία, υποβάλλεται και σε μία δύσκολη κατάσταση που το πρωταρχικό μέλλημα είναι η φροντίδα. Η αυτοφροντίδα βοηθάει τον καρπό, το μελλοντικό δένδρο. Όπως είχε πει ο διάσημος επιστήμονας Stephen Hawking: “όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα”. Σκεφτείτε πόση ελπίδα μπορούμε να αντλήσουμε όταν αντιληφθούμε πως υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας της ίδιας της ζωής…
Φροντίζοντας τον καρπό… ποτίζεις και το δένδρο
Η εξωσωματική γονιμοποίηση εντάσσεται στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Πολλά ζητήματα ηθικής έπεσαν στο τραπέζι ειδικά στις αρχές αλλά και στην σημερινή εποχή με τις συνεχείς εξελίξεις στον τομέα αυτό. Η μόνη ηθική διάσταση που μπορεί να ειπωθεί από μία αποστασιοποιημένη θέση είναι η εξής: Το κυρίως θέμα δεν είναι το πώς ερχόμαστε και δημιουργούμε ζωή. Το ζήτημα είναι πώς τη διατηρούμε. Πολλοί κάνουν λόγο για ηθικούς κανόνες απέναντι στη ζωή και στη φύση όμως ξεχνάνε κάποια ζητήματα μετέπειτα. Τροφή, στέγη κλπ., απαραίτητες ανάγκες για την επιβίωση. Το ζήτημα δεν είναι αν μιλάμε για παιδιά του σωλήνα ή του γυαλιού. Γιατί πολύ απλά δεν θα μείνουν για πάντα εκεί. Το ζήτημα έγκειται στο μετά σωλήνα…
Η αυτοφροντίδα είναι ένας μεγάλος σύμμαχος στη ζωή μας και στην υγεία. Πολλοί παράγοντες μπορεί να τεθούν ως εμπόδια στην προσδοκία μιας φυσικής γονιμοποίησης. Και κάποιοι δεν είναι και στο χέρι μας να τους ελέγξουμε. Παρά ταύτα, φροντίζοντας τον καρπό, ποτίζεις και το δένδρο. Απλά μπορεί κάποιες συνθήκες να χρειαστούν τη βοήθεια ενός κηπουρού!
Πηγές:
Institute of Life. (2024, September 27). Εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) – Institute of Life. https://www.iolife.eu/eseis/eimai-gynaika/methodoi-ypovoithoymenis-anaparagogis/exosomatiki-gonimopoiisi-ivf/ (Τελευταία ανάκτηση 25/01/2026).
Isamatas. (2022, May 12). Sir Robert Edwards, ο πρωτοπόρος στην εξωσωματική γονιμοποίηση. EmBIO IVF Center in Athens, Greece. https://www.ivf-embryo.gr/blog/sir-robert-edwards-o-protoporos-stin-exosomatiki-gonimopoiisi (Τελευταία ανάκτηση 25/01/2026).
Παπαθανασίου, Μ. (n.d.). Νίκος Καζαντζάκης-Αποφθέγματα. Γνωμικολογικόν. https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=36 (Τελευταία ανάκτηση 25/01/2026).
