Κρίση Πανικού: όταν σώμα και μυαλό γίνονται ένα

Κρίση πανικού: Αναζητώντας την αφετηρία της

Καθημερινά οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με ένα σωρό δυσκολίες και καταστάσεις που πολλές φορές ενέχουν πολύ μεγαλύτερο βάρος από όσο μπορούν να αντέξουν. Μάλιστα, είναι τόσο έντονα κάποια γεγονότα που ούτε μερικά ποτά δεν μπορούν να σβήσουν την έντασή τους μετά την πέρασή του. Το γεγονός πέρασε ναι. Αλλά αυτό που άφησε πίσω του; Έφυγε πραγματικά ή μήπως παραμονεύει στις σκιές περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να κάνει την επανεμφάνισή του; Και τι πραγματικά εμφανίζεται; Το ίδιο το γεγονός (λίγο στατιστικά αδύνατον) ή μήπως τα συναισθήματά μας εκείνη τη στιγμή; Το πώς αισθανθήκαμε όταν πρωτοαντικρίσαμε το γεγονός εκείνο; Και πώς εκδηλώνεται τελικά αυτό; Μία από αυτές τις εκδηλώσεις είναι η κρίση πανικού.

Λόγω της εντατικής της εμφάνισης σε όλο και περισσότερες ηλικίες, με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα, το ζήτημα της κρίσης πανικού δεν μπορούσε να μείνει ανεξερεύνητο από την επιστημονική κοινότητα. Ας δούμε πού μας οδηγεί ο χάρτης της επιστήμης πάνω στο ζήτημα αυτό.

Σύμφωνα με την UNICEF Ελλάδος, οι κρίσεις πανικού, οι οποίες πλέον κατατάσσονται στους τύπους των αγχωδών διαταραχών, αναφέρονται στις έντονες κρίσεις άγχους που βιώνει ένα άτομο οι οποίες διακατέχονται από ένα αίσθημα έντονου φόβου και άγχους, και συνήθως ακολουθούνται από σωματικά συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία και αίσθηση ότι το άτομο χάνει τα λογικά του.

Περιθάλπτοντας το σώμα:

Η παραπάνω συμπτωματολογία μόνο απλή δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Ακόμα και αν είναι όλα στα μυαλό μας. Και αυτό λέγεται επειδή πολλές φορές το άγχος που βιώνουμε σε κάποια κατάσταση δεν συνάδει με την πραγματική έκταση της κατάστασης αυτής. Αυτό συμβαίνει επειδή το κεντρικό νευρικό μας σύστημα αντιλαμβάνεται τη τωρινή κατάσταση ως απειλητική και ως εκ τούτου αντιδρά αναλόγως. Ενεργοποιούνται δηλαδή οι ίδιοι μηχανισμοί αντίδρασης που θα “ξυπνούσαν” στο θέαμα μιας αρκούδας. Φυγή ή πάλη. Η μνήμη είναι ένας σημαντικός σύμμαχος σε αυτή την αντίδραση. Καθώς το σώμα θυμάται το πώς αισθάνθηκε και βίωσε μια παρόμοια κατάσταση, έτσι ενισχύεται και παίρνει τα ηνία του μέλλοντος. Δηλαδή, οχυρώνεται με μία πανοπλία η οποία θωρακίζει τον οργανισμό, με αποτέλεσμα το άτομο που την κουβαλάει να δυσκολεύεται να παραμένει ευλύγιστο.

Το σώμα μας στην κρίση πανικού είναι εκείνο το οποίο μας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Οι σκέψεις, αν το δούμε με άλλο μάτι, είναι απλά σκέψεις. Δεν ενέχουν κάποιον κίνδυνο. Όμως, όταν οι σκέψεις αυτές αποκτούν σωματική υπόσταση, τότε όχι μόνο αποκτούν νόημα, αλλά και επιβεβαιώνονται. Και δεν χρειάζεται πάνω από δέκα λεπτά για να νιώσεις τον συναγερμό.

Κατανοώντας το μυαλό:

Τα σωματικά συμπτώματα δεν συμβαίνουν απλά. Είναι το αποτέλεσμα νοητικών, εγκεφαλικών και σωματικών αναπροσαρμογών τις οποίες ο ανθρώπινος οργανισμός κρίνει ότι είναι απαραίτητες να γίνουν. Δεν είναι ότι κάποιος ξύπνησε μέσα στη νύχτα γιατί δεν του αρκούσε ο ύπνος και ήθελε να δώσει ένταση στη ζωή του. Η κρίση πανικού σαν μεμονωμένο περιστατικό μπορεί να προσεγγιστεί και να ερμηνευτεί από επιστήμονες και θεωρητικούς από διαφορετικά υπόβαθρα. Η ταξινόμηση τους στο κλάσμα των διαταραχών λαμβάνει χώρα όταν τουλάχιστον τρία επεισόδια κρίσεων πανικού λαμβάνουν χώρα σε διάστημα τριών εβδομάδων, και όταν είναι εμφανή τουλάχιστον τέσσερα από τα προαναφερθέντα συμπτώματα.

Η κρίση πανικού ή η διαταραχή πανικού δεν είναι κάτι το μη αναστρέψιμο. Αφού πρώτα διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχει κάποιο βιολογικό ζήτημα, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αντιμετωπιστεί. Η ψυχοθεραπεία και συγκεκριμένα η γνωστική συμπεριφορική προσέγγιση είναι από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης, καθώς στοχεύει και στην συμπτωματολογία αλλά και στις σκέψεις που προηγούνται της συμπτωματολογίας. Ούτως ή άλλως δεν μπορείς να στοχεύεις στο ένα χωρίς να επηρεαστεί το άλλο. Οι τεχνικές αναπνοής κατά τη διάρκεια μιας κρίσης είναι επίσης μία εύκολη και ταυτόχρονα αποτελεσματική θεραπεία. Μπορεί μάλιστα, εάν κριθεί απαραίτητο, το άτομο να λάβει και  φαρμακευτική αγωγή, σε συνδυασμό με την ψυχοθεραπεία.

Η κρίση πανικού και οι άλλοι:

Η κρίση πανικού δεν προγραμματίζεται. Δεν προβλέπεται στο άμεσο μέλλον ούτε μπορεί να υπολογισθεί πότε θα συμβεί. Απλώς συμβαίνει. Στιγμιαία. Μπορεί να είναι κατά τη διάρκεια του ύπνου. Μπορεί να είναι κατά τη διάρκεια ενός πάρτι. Συμβαίνει ακαριαία και κορυφώνεται. Δεν υπάρχει κατάλληλο μέρος για να συμβεί. Σίγουρα μέσα στο σπίτι μας πιθανόν να είναι καλύτερα, όταν μάλιστα περιβαλλόμαστε και από άτομα οικεία που εμπιστευόμαστε και έτσι υποσυνείδητα νιώθουμε μια ανακούφιση. Όταν όμως μας περιβάλλουν άτομα με τα οποία δεν νιώθουμε οικεία, το να δουν και αυτή την πλευρά του εαυτού μας, τότε είναι πιο δύσκολο. Όχι ότι η κρίση θα είναι διαφορετική, απλώς τίθεται το ζήτημα της ντροπής και της κοινωνικής κριτικής. Όπως η κάθε κρίση είναι ένα διαφορετικό βίωμα στο κάθε άτομο, έτσι και οι απόψεις γύρω από το ζήτημα ποικίλουν. Σε κοινωνικό επίπεδο θα ήταν χρήσιμο αν μη τι άλλο να παρακάμψουμε τις απόψεις αυτές και να εστιάσουμε σε αυτό που έχει πραγματικά σημασία. Στην αποδοχή των συμπτωμάτων αυτών και στην επούλωσή τους μετέπειτα.

Εάν εστιάσουμε στην ορολογία, η κρίση πανικού, ενέχει για αρχή δύο μεταβλητές, την κρίση και τον πανικό. Η εξίσωση όμως περιλαμβάνει και άλλες, οι οποίες δεν διακρίνονται με γυμνό μάτι. Παραμονεύουν στο υποσυνείδητό μας μέχρι να “επιτεθούν” στο προσκήνιο. Και επειδή κάτι που δεν φαίνεται δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Γι’αυτό και υπάρχουν πλέον άνθρωποι που εξειδικεύονται σε αυτά που δεν διακρίνονται με την πρώτη.

 

Πηγές:

UNICEF Greece. (χ.χ.). Τι είναι οι κρίσεις πανικού;. Ανακτήθηκε 28 Δεκεμβρίου 2025, από https://www.unicef.org/greece/δημοσιεύσεις/τι-είναι-οι-κρίσεις-πανικού  (Τελευταία ανάκτηση 28/12/2025)