”Δεύτερο Σπίτι”: η Rachel Cusk γράφει για την τέχνη που είναι συνυφασμένη με τη ζωή

Η Καναδή συγγραφέας Rachel Cusk έγινε ευρύτερα γνωστή στη χώρα μας για τα βιβλία της «Κύδος», «Περίγραμμα», «Συνάντηση», τα οποία κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Gutenberg, κερδίζοντας κριτικούς και κοινό. Φέτος, λίγο πριν την εκπνοή του 2023, οι ίδιες εκδόσεις φέρνουν στα ελληνικά ράφια το νέο της, πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα με τίτλο «Δεύτερο Σπίτι», ένα βιβλίο που επικεντρώνεται στην τέχνη και το πόσο αυτή είναι συνυφασμένη με τη ζωή.

“Στοχάστηκα την πιθανότητα η τέχνη, να είναι κι αυτή ένα φίδι, που ψιθυρίζει στα αυτιά μας, ρουφώντας όλη μας την ικανοποίηση και την πίστη μας στα πράγματα τούτου του κόσμου, ότι υπάρχει κάτι ανώτερο και καλύτερο μέσα μας, που δε θα μπορέσει ποτέ να συγκριθεί με ό,τι βρίσκεται ακριβώς μπροστά μας.”

Η ηρωίδα της Cusk, στην οποία ανήκει κι η αφηγηματική φωνή ολόκληρου του βιβλίου, είναι μια γυναίκα που, σε νεαρότερη ηλικία, καθώς περιπλανιόταν στους δρόμους του Παρισιού, αντίκρυσε έναν πίνακα που την εντυπωσίασε σε τέτοιο βαθμό ώστε να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στην ως τότε ζωή της. Δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια μετά, θα στείλει μια επιστολή στον ζωγράφο που φιλοτέχνησε τον συγκεκριμένο πίνακα, προσκαλώντας τον στην παραθαλάσσια αγροικία που διατηρεί με τον νέο της σύζυγο, Τόνι. Εκεί έχουν καταλύσει το τελευταίο διάστημα και δύο ακόμα νέοι άνθρωποι, η κόρη της Τζαστίν κι ο σύντροφός της, Κούρτ. Ο εκκεντρικός ζωγράφος θα δεχτεί την αναπάντεχη πρότασή της, όμως ο ερχομός του μαζί με την κατά πολύ νεότερη σύντροφό του, Μπρετ, θα σηματοδοτήσει μια σειρά τρομακτικών κλυδωνισμών στις σχέσεις των μελών της οικογένειας. Το «Δεύτερο Σπίτι», αυτό το μικρό σπιτάκι του κήπου με τα μεγάλα παράθυρα και τη θέα του βάλτου, θα γίνει το καταφύγιο του αντισυμβατικού ζωγράφου, αλλά και τόπος διεξαγωγής συζητήσεων που θα φέρουν στην επιφάνεια αλήθειες χρόνια κλειδωμένες πίσω από σφραγισμένα χείλη.

Η Rachel Cusk πολύ εύστοχα παρέδωσε τη σκυτάλη της αφήγησης σε μια εύθραυστη γυναίκα, θέλοντας να αποκαλύψει τις αλήθειες που πολλές γυναίκες φοβούνται να ξεστομίσουν κι αφορούν τη ζωή και τις επιθυμίες τους. Η ηρωίδα της Cusk, είναι μια εύθραυστη γυναίκα, εγκλωβισμένη σε μια ζωή που μοιάζει με ευθεία γραμμή, χωρίς διακυμάνσεις, που έχει περάσει όλα της τα χρόνια καταπιέζοντας την καλλιτεχνική της φύση. Η ζωή δίπλα στον δεύτερο κατά σειρά σύζυγό της, μπορεί να της εξασφαλίζει τη ψυχική ηρεμία που μόχθησε να αποκτήσει μετά τον πρώτο της αποτυχημένο γάμο, όμως, της στερεί την ελευθερία που αδιάκοπα προσπαθεί να κατακτήσει. Για εκείνη, ο μυστηριώδης Λ., ο εκκεντρικός, νέος επισκέπτης τους, ενσαρκώνει ακριβώς εκείνη την μορφή ελευθερίας που αυτή επιζητά. Η ανυπότακτη φύση του Λ. κι η χαοτική ζωή του, της προκαλούν δέος κι ανάμεικτα συναισθήματα πόθου και φόβου. Μεταξύ τους θα δημιουργηθεί μια τόσο εκρηκτική σχέση που θα γκρεμίσει είδωλα και θα ανατρέψει πεποιθήσεις ετών. Το «Δεύτερο Σπίτι» της Cusk, είναι ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα χαρακτήρων, που μπορεί να στερείται ιδιαίτερης πλοκής, όμως, ψυχογραφεί σε τόσο βάθος τους ήρωές του, που τους ζωντανεύει μπροστά στα μάτια των αναγνωστών. Η συγγραφέας ενδύει την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία της με περιγραφές φυσικών τοπίων απαράμιλλης ομορφιάς, δίνοντας μεγάλη σημασία στον περιβάλλοντα χώρο των δύο σπιτιών αλλά και στις εναλλαγές του καιρού, αφού παίζουν αμφότερα πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας και στην απόδοση της ατμόσφαιρας.

“…νιώθει κανείς μια παράξενη οικειότητα με τη διαδικασία της δημιουργίας όταν βλέπει τις αρχές της τέχνης- ή έναν συγκεκριμένο καλλιτέχνη- να αντικατοπτρίζονται στην υφή της ζωής.”

Πότε και πώς γεννιέται ένας καλλιτέχνης; Ποια είναι η λειτουργία της τέχνης στη ζωή μας; Πότε οι ανθρώπινες σχέσεις μετατρέπονται σε παιχνίδια εξουσίας και ποιος ορίζει τι πραγματικά είναι τέχνη; Έντονα συμβολικό, αρχής γενομένης του τίτλου, το βιβλίο της Cusk αγγίζει μια πληθώρα θεμάτων, αφού μέσα από την εξαίσια γραφή της αναδύονται δεκάδες φιλοσοφικοί στοχασμοί για τον έρωτα, τον θάνατο, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τους διαφορετικούς ανθρώπους που «κατοικούν» μέσα μας, την σεξουαλικότητα και τη ρευστότητα των φύλων αλλά και την τέχνη, που είναι συνυφασμένη με τη ζωή. Την τέχνη που γίνεται το δεύτερο σπίτι μας, όταν το έχουμε ανάγκη.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg. Βρείτε το εδώ.