Από τον Βολταίρο, που υπέγραψε έργα του με τουλάχιστον 160 λογοτεχνικά Ψευδώνυμα, μέχρι και τον αγαπημένο σε όλους Αύγουστο Κορτώ, το “παιχνίδι της μάσκας” στη λογοτεχνία εξακολουθεί όχι μόνο να υπάρχει, αλλά να παίρνει και ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στον κόσμο του βιβλίου, του δοκιμίου, του θεάτρου κτλ. Ένα φαινόμενο που παγίωσε την παρουσία του κυρίως από τον 19ο αιώνα, δεν παύει να υπάρχει, δημιουργώντας ένα πέπλο μυστηρίου, σε αναγνώστες φανατικούς και μη.
ΟΙ ΛΟΓΟΙ
Γιατί όμως ένας συγγραφέας να επιλέξει να διατηρήσει την ανωνυμία του; Πιάνοντας το φαινόμενο από την αρχή, οι λόγοι που οδηγούν σε λογοτεχνικά Ψευδώνυμα μπορεί να είναι πολιτικοί, οικογενειακοί, θρησκευτικοί ή απλώς προσωπικοί. Λόγου χάρη, ο Οδυσσέας Ελύτης – φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλη- , επέλεξε να γίνει γνωστός με κάτι που να θυμίζει… Ελλάδα, κολλώντας τα δύο πρώτα γράμματα της λέξης στο ψευδώνυμο του. Από την άλλη, δεκάδες δοκιμιογράφοι όπως ο Εμαμνουήλ Ροϊδης, ο οποίος είχε υπογράψει με περίπου 33 φιλολογικά ψευδώνυμα, επέλεγαν να διατηρούν την ανωνυμία τους, προκειμένου να έχουν την πλήρη ελευθερία να σχολιάζουν πολιτικά και γενικώς πιο λεπτά γεγονότα τα οποία πιθανότατα αν περιόδους περνούσαν από λογοκρισία, αποφεύγοντας έτσι να συνδέουν την πραγματική τους ταυτότητα με τη συγγραφική. Τρανταχτό επίσης παράδειγμα, η Ιστορία της Ο γραμμένη από την Πολίν Ρεάζ, υπογράφοντας ωστόσο ως Ντομινίκ Ορί. Θα ήταν ασύλληπτο, η πιο τολμηρή ερωτική ιστορία να φέρει φέρει την πραγματική ταυτότητα της συγγραφέως, έχοντας εκδοθεί το μακρινό 1954, σε μια εποχή γεμάτη ταμπού και προκαταλήψεις γύρω από τον σαδομαζοχιστικό έρωτα.
Ερχόμενοι στο σήμερα, ένας συγγραφέας που αποφασίζει να εκθέσει μέρος του εαυτού του μέσω της δουλειάς του, επιλέγει κάποιο λογοτεχνικό ψευδώνυμο κυρίως για να αφήσει την πραγματική του ταυτότητα στην πλήρη αφάνεια. Ορισμένες φορές, αποτελεί ανάγκη μιας και το επιδιωκόμενο είναι η αποφυγή της σύνδεσης τους με το περιεχόμενο και τα πρόσωπα του έργου τους. Με λίγα λόγια…φοβούνται να αποκαλύψουν προσωπικές πτυχές τους και πεποιθήσεις μέσα από τα έργα τους. Ειδικά τη σημερινή εποχή, που η ανωνυμία θεωρείται μέγα προσόν για έναν άνθρωπο, ουκ ολίγοι λογοτέχνες, είτε από φόβο, είτε απλώς από επιλογή, αναζητούν το δικό τους ψευδώνυμο ώστε να εκδώσουν το πόνημα τους.
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΨΕΥΔΩΝΥΜΟΥ
Συγκεκριμένη συνταγή γύρω από τα λογοτεχνικά Ψευδώνυμα σίγουρα δεν υπάρχει, όμως πολλοί ακολουθούν ορισμένα κριτήρια που τους βοηθούν σε μια πιο σωστή επιλογή. Συνήθως, ένα τέτοιου είδους ψευδώνυμο αποτελεί τον αναγραμματισμό του πραγματικού ονόματος. Οι εκδότες προτείνουν να διατηρείται το μικρό όνομα ή έστω υποκοριστικό αυτού, ενώ το επίθετο οπωσδήποτε δεν πρέπει να είναι κάτι που ακούγεται συχνά εκεί έξω. Πολλές φορές οι συγγραφείς επιλέγουν να διατηρήσουν το επώνυμο ακόμα και από ένα συγγενικό πρόσωπο που τους στιγμάτισε ή απλώς επειδή ακούγεται ευηχές. Σε κάθε περίπτωση, ο εκάστοτε εκδότης, είναι ο πιο κατάλληλος σύμβουλος.
Ο κόσμος της συγγραφής ίσως ακούγεται περίπλοκος, ίσως ιδανικός. Το μόνο σίγουρο είναι πως, όπως και κάθε μορφής τέχνη, έχει την ανάγκη να εκθέτει όχι μόνο τον ίδιο τον συγγρφαφέα, μα και την ιδεολογία και τις πεπειθήσεις του. Για τον λόγο αυτό, υπάρχουν ένα σωρό λογοτεχνικά Ψευδώνυμα ώστε να βγάλουν από τη δύσκολη θέση κάθε δημιουργό που για τους δικούς του λόγους προτιμά να κρατήσει το όνομα του ως επτασφράγιστο μυστικό.
