Ποιοι τελικά διδάσκουν τη φιλαναγνωσία ;

18 Φεβρουαρίου 2026
φιλαναγνωσία
πηγή stjoseph.gr

Το βιβλίο δεν είναι μόνο αγάπη. Είναι πάθος. Είναι εμμονή. Είναι τρόπος ζωής! Η φιλαναγνωσία είναι η καλύτερη φίλη του ανθρώπου, αν πραγματικά μάθει τον τρόπο και το μέσο να πορευτεί μαζί της. Άραγε, ένας άνθρωπος γεννιέται με το «μικρόβιο» αυτό; Ή το κολλάει στην πορεία του; Μήπως στην πραγματικότητα υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν τη «μυστικιστική τελετή μύησης» στον κόσμο του βιβλίου; Κι αν ναι, τότε ποιοι μπορεί είναι αυτοί;

Γονείς/οικογενειακό περιβάλλον

Τα παιδιά, ως άγραφο και λευκό χαρτί που γεννιούνται, έχουν την τάση να μιμούνται και να ακολουθούν παραδείγματα. Σχηματίζουν χαρακτήρα και προσωπικότητα βάσει των συνηθειών των γονέων και του οικογενειακού περιβάλλοντος που τα αγκαλιάζει. Μελέτες έχουν δείξει πως άνθρωποι που διαβάζουν, περνούν τη φιλαναγνωσία και στα παιδιά τους ως συνήθεια, κι αν όχι από την παιδική, τότε σίγουρα από την εφηβική ηλικία κι έπειτα. Ακόμα και σε ένα σπίτι που υπάρχει έστω μια μικρή βιβλιοθήκη, κάπου, σε κάποια μίζερη γωνιά, δίχως να την πλησιάζει ποτέ κανείς, ένα παιδί σε κάποια φάση της ζωής του θα το κάνει και τότε ήδη ο σπόρος για τη φιλαναγνωσία θα έχει ριζώσει βαθιά σε κάποιο σημείο του υποσυνείδητού του.

Δάσκαλοι

Κάποτε κάθε δάσκαλος που σεβόταν τον εαυτό του, όριζε ως εργασία για τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, να διαβάζουν οι μαθητές του ένα τουλάχιστον εξωσχολικό βιβλίο. Σκοπός ήταν να γράψουν, με την επιστροφή  τους στα θρανία, μια περίληψη ή ακόμα και να γίνει συζήτηση γύρω από το θέμα μέσα στην τάξη. Κάτι σαν σχολικό book club, ας πούμε. Τελικός σκοπός βεβαίως ήταν η εισαγωγή στη φιλαναγνωσία και την αγάπη για το βιβλίο. Για πολλούς μαθητές, έμοιαζε λιγάκι ως αγγαρεία ή ως κάτι που τους κρατούσε μακριά από το παιχνίδι των διακοπών -έστω και για λίγο- , μεγαλώνοντας ωστόσο οι περισσότεροι από αυτούς εκτίμησαν την αξία του βιβλίου και το αγκάλιασαν ως ένα κομμάτι της καθημερινότητας τους.

Συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας

Είναι εύκολο να γίνει κάποιος συγγραφέας. Δεν είναι ωστόσο το ίδιο εύκολο να αναλάβει ένας συγγραφέας τη συγγραφή κάποιου παιδικού αναγνώσματος. Αφενός, ας ξεκινήσουμε από το γεγονός πως η ευθύνη μοιάζει τεράστια, καθώς ο τρόπος προσέγγισης των παιδιών, ακόμη και σε ό,τι αφορά τη φιλαναγνωσία , είναι εντελώς διαφορετικός από αυτόν των ενηλίκων. Αφετέρου, ο παιδικός συγγραφέας οφείλει να κάνει το παιδί να αγαπήσει το βιβλίο, όχι μόνο το δικό του, αλλά και τα αναγνώσματα του κόσμου όλου. Ο συγγραφέας παιδικών αναγνωσμάτων είναι αυτός που στην ουσία κρατά και μοιράζει το εισιτήριο για την φιλανγνωσία στα μικρά παιδία. Διότι αυτός και μόνο είναι σε θέση να καλλιεργήσει αυτήν την όμορφη συνήθεια που τελικά γίνεται τρόπος ζωής. Μη ξεχνάμε βέβαια πως κάτι επιπλέον που συμβάλει στην όλη αυτή προσπάθεια, είναι και η επαφή που έχει ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων με τους μικρούς του αναγνώστες. Οι τακτικές επισκέψεις σε σχολεία και οι παρουσιάσεις των έργων τους σε τοπικές βιβλιοθήκες, αποτελούν τη μέγιστη πηγή έμπνευσης και επαφής με τον μαγευτικό κόσμο του βιβλίου.

 

Ίσως να μοιάζει δύσκολο ή εξωπραγματικό, μα στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα παρά μια βόλτα σε κάποια έκθεση βιβλίου ή η ανάγκη για χαλάρωση στη γωνία κάποιας δανειστικής βιβλιοθήκης ύστερα από μια πιεστική ημέρα. Άνθρωποι και στιγμές είναι τελικά το κλειδί που ξεκλειδώνουν τον δρόμο που οδηγεί στη φιλαναγνωσία και στον ευφάνταστο κόσμο της.

Ονομάζομαι Θεοδώρα και γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη. Τα φοιτητικά μου χρόνια τα πέρασα στην όμορφη πόλη των Σερρών, ενώ από το 2014 ζω στο νησί της Θάσου με τον σύζυγο και τον γιο μου. Τα τελευταία χρόνια ασχολούμαι με την αρθρογραφία και τη συγγραφή παιδικών και λογοτεχνικών βιβλίων.

Related from Βιβλίο
Editor’s Pick
Βιβλίο 1 min
Η Νάντια του André Breton
Ένας καθαρός ψυχικός αυτοματισμός. Κάπως έτσι ορίζει τον σουρεαλισμό ο André Breton, ο «Πάπας» αυτού του επαναστατικότατου κινήματος.…
Βιβλίο
Discover more from Βιβλίο
Explore the full collection of stories in this category, curated for your next read.
Explore the full Βιβλίο collection
123123123