Μετά από μία πολύχρονη καριέρα, ο Ούγγρος συγγραφέας Λάσλο Κρασναχορκάι έλαβε το βραβείο Νόμπελ για το νέο βιβλίο του, “Πάει και το Φραντζολάκι”. Η ιστορία ακολουθεί τον 91χρονο Γιόζι Κάντα, ο οποίος ζει σ’ ένα χωριό της Ουγγαρίας. Τον εντοπίζουν οι οπαδοί του, μα ως απόγονος του Τζένγκις Χαν και του Μπέλα Δ’, δεν θέλει να μπλεχτεί με την πολιτική. Πάση θυσία πιστεύει πως δεν πρέπει να μαθευτεί το ότι μπορεί να καταλάβει τον ουγγρικό θρόνο των Άρπαντ, παρά τα σχέδια των φιλόδοξων και συνάμα επικίνδυνων μαθητών του. Θα καταφέρει κανείς τους τελικά να ξεφύγει από τη μοίρα του; Και τι θα απογίνει άραγε το Φραντζολάκι, το σκυλί-φύλακας του Γιόζι;
Το νέο σατιρικό μυθιστόρημα του Λάζλο Κράσναχορκαϊ κέρδισε πρόσφατα το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μας μεταφέρει σε μία ερημική Ουγγαρία, στάσιμη και σκοτεινή, από την οποία όμως δεν απουσιάζει το παράλογο και το χιούμορ. Σαν βγαλμένος από όνειρο, ο λαβύρινθος από ατμοσφαιρικές εικόνες δοκιμάζει τον αναγνώστη και τον οδηγεί σε έναν φανταστικό κόσμο.
Δε λείπουν φυσικά οι σχολιασμοί κατά της παρακμής και της πολιτικής κατάστασης στην ουγγρική κοινωνία. Οι μεγάλες και ψευδαισθητικές ιδέες των ηρώων θυμίζουν ακράδαντα τους χαρακτήρες του Ντοστογιεφσκι και του Σαίξπηρ (ο υψηλόφρων άνθρωπος του Υπογείου και οι αυτοκαταστροφικοί Μάκμπεθ έρχονται στο μυαλό), καθιστώντας τον Κράσναχορκαϊ ως έναν από τους πιο σημαντικούς και διαχρονικούς συγγραφείς του 21ου αιώνα.
Ο συγγραφέας ξεφεύγει από τα όρια του παρόντος και σκιαγραφεί το ανθρώπινο συναίσθημα. Παρουσιάζει το γράψιμό του χωρίς τελείες, σε μεγάλες παραγράφους, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο στιλ γραφής. Κατά τον ίδιο άλλωστε, εμπειρίες όπως η αγάπη, ειδικά αυτή που θέλει χρόνο και κουράγιο για να εκφραστεί, δεν μπορούν να χωρέσουν σε μικρές προτάσεις.
Η ζωή του συγγραφέα
Γεννημένος το 1954 στην πόλη Γκιούλα κοντά στα σύνορα Ρουμανίας και Ουγγαρίας, ο Λάσλο Κράσναχορκαϊ σπούδασε φιλολογία και νομική στα πανεπιστήμια της Βουδαπέστης και του Ζέγκεντ. Ωστόσο, ακόμα κι αν θεωρείται ηγετική προσωπικότητα της λογοτεχνίας της Ουγγαρίας, στην αρχή της καριέρας του η μυστική αστυνομία της χώρας κατέσχεσε το διαβατήριό του. Αυτή η εμπειρία, δυστυχώς ή ευτυχώς, έχτισε τα θεμέλια για την πολιτική σατιρα των μεταγενέστερων έργων του. Η πρώτη φορά που κατάφερε να ταξιδέψει έξω από τη χώρα του ήταν το 1987 στο τότε δυτικό Βερολίνο, και έπειτα στην Ανατολική Ασία. Το πάθος του για την ασιατική κουλτούρα και τα πολλά ταξίδια του σε Μογγολία, Κίνα και Ιαπωνία, τον ενέπνευσαν έτσι ώστε να γράψει τα Ο αιχμάλωτος της Ούργκα και Καταστροφή και θλίψη κάτω από τους ουρανούς. Ξεπερνώντας την κλειστοφοβία του που χαρακτήριζε τα αρχικά έργα του, στράφηκε προς την ξενιτιά και σε άλλους, πιο μακρινούς πολιτισμούς.
Το μελαγχολικό περιεχόμενο, αλλά και η αγάπη του για την φιλοσοφία και την τέχνη έχουν κατορθώσει να τραβήξουν το ενδιαφέρον χιλιάδων αναγνωστών από όλο τον κόσμο. Στα πιο γνωστά βιβλία του ανήκουν “Το Τανγκό του Σατανά”, “Η μελαγχολία της αντίστασης”, “Πόλεμος και Πόλεμος” και “Η Σέιομπο πέρασε εκεί πιο κάτω”, τα οποία έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά. Τα δύο πρώτα μάλιστα, έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον πασίγνωστο σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ, με τις μοναδικές του ασπρόμαυρες πινελιές που εξερευνούν την απομόνωση και την φθορά.
Πηγές:
https://yalereview.org/article/l%C3%A1szl%C3%B3-krasznahorkai_interview
https://www.politeianet.gr/el/contributor/krasnaxorkai-laslo
