Ο Ανδρέας Συγγρός γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1830. Ήταν Έλληνας τραπεζίτης, πολιτικός και εθνικός ευεργέτης.
Πρώιμα χρόνια
Ο Ανδρέας Τσιγγρός, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του, ήταν ο δεύτερος γιος του Δομένικου Τσιγγρού και της Μονδινής Νομικού. Καταγόταν από τη Χίο και είχαν εγκατασταθεί με την οικογένειά του στην Κωνσταντινούπολη, λόγω της εργασίας του πατέρα του, ο οποίος ήταν προσωπικός ιατρός του Σουλτάνου Μαχμούτ Β. Το 1834, μετακόμισαν στην Άνδρο και μετά από λίγα χρόνια στη Σύρο. Το 1938 ξεκίνησε τις σπουδές του στη σχολή του Θεόφιλου Καΐρη και στη συνέχεια στο σχολαρχείο της Ερμούπολης.
Η οικογένειά του τον πίεζε να γίνει γιατρός, όμως ο Συγγρός αποφάσισε να γίνει έμπορος. Εργάστηκε για λίγο καιρό στη Σύρο, πλάι στον έμπορο Θεόδωρο Ροδοκανάκη, ενώ αργότερα επέστρεψε στη Κωνσταντινούπολη και εργάστηκε ως βοηθός λογιστή πλάι στον Νικόλαο Δαμιανό.
Παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία, 45 ετών, την Ιφιγένεια Μαυροκορδάτου, χήρα Αντωνιάδη, με την οποία δεν απέκτησε παιδιά. Είχε αποκτήσει ένα νόθο γιο, τον Γεώργιο Νομικό, στον οποίο παρότι άφησε μεγάλη περιουσία μετά τον θάνατό του, δεν τον είχε αναγνωρίσει ποτέ.
Επιχειρηματικές δραστηριότητες
Ο Ανδρέας Συγγρός αρχικά ασχολήθηκε με το εμπόριο, πριν επεκταθεί στον τραπεζικό κόσμο. Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και είχε έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα, με εμπλοκή σε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της εποχής, τα Λαυρεωτικά ή Λαυριακά. Το σκάνδαλο αυτό είχε σαν επίπτωση την πτώση της κυβέρνησης Επαμεινώνδα Δεληγεώργη.
Το 1855, αγόρασε το 4% της επιχείρησης “Ε. Μ. Βούρος και Σία” και άρχισε να επεκτείνει τις δραστηριότητές του. Ασχολήθηκε με το μετάξι και με κρατικές προμήθειες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1861 διαλύθηκε η εταιρεία. Το 1867 σε ένα ταξίδι του στην Αθήνα γνώρισε τον Βασιλιά Γεώργιο Α’ και το Χαρίλαο Τρικούπη. Εκείνη την περίοδο άνοιξε την εταιρεία “Συγγρός, Κορωνιός και Σία” και δάνειζε με υψηλό επιτόκιο χρήματα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στη συνέχεια ίδρυσε την Τράπεζα της Κωνσταντινούπολης, δίνοντας δάνεια σε Οθωμανική Αυτοκρατορία και Αίγυπτο.
Θεωρείται υπεύθυνος για τη χρεοκοπία της Ελλάδας το 1893 και την πτώση της κυβέρνησης Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Τα σχέδιά του για αποτροπή νέου τραπεζικού δανείου στην κυβέρνηση Τρικούπη, με σκοπό να γίνει μέτοχος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, έφεραν τη χώρα στη χρεοκοπία.
Το 1881 ίδρυσε την Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας μαζί με τη συμμετοχή της Εθνικής Τράπεζας, έχοντας το δικαίωμα για έκδοση και κυκλοφορία χαρτονομίσματος. Μαζί με άλλους Έλληνες αγόρασε μεγάλες εκτάσεις στην Ήπειρο από Τούρκους ιδιοκτήτες. Δύο χρόνια αργότερα, οι δύο τράπεζες συγχωνεύτηκαν.
Το 1882 ίδρυσε την Πανελλήνια Ατμοπλοϊα, δάνεισε στον Δήμο Αθήνας 225.000 δραχμές και μεσολάβησε για να λάβει το κράτος δάνειο από ξένους επενδυτές. Συμμετείχε στον σιδηρόδρομο Αθηνών-Λαυρίου, στη διάνοιξη της Διώρυγας της Κορίνθου, στην αποξήρανση της Στυμφαλίας και στην εταιρεία σιδηροδρόμων Αθηνών-Πειραιώς.
Ο Συγγρός ήταν στενός φίλος με τον Χαρίλαο Τρικούπη και ασχολήθηκε και αυτός με την πολιτική. Είχε εκλεχθεί αρκετές φορές ως βουλευτής. Το 1887 εξελέγη Δήμαρχος, έναντι του Δημητρίου Σούτσου, αλλά ακυρώθηκε η διαδικασία γιατί δεν ήταν εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο. Το 1890, εξελέγη βουλευτής Αττικής και Βοιωτίας.
Η κυβέρνηση Τρικούπη είχε πολλά οικονομικά προβλήματα. Ο Συγγρός συνέβαλε στη χρεοκοπία της χώρας για να μπορέσει να λάβει μετοχές της Εθνικής Τράπεζας. Κατηγορήθηκε για κερδοσκοπία εις βάρος της χώρας.
Λαυρεωτικά
Η γαλλική εταιρεία Roux-Serpieri-Fressynet C.E. ανέλαβε την εκμετάλλευση των ορυχείων του Λαυρίου, ύστερα από ανάθεση της κυβέρνησης το 1864. Το 1869 υπήρξε πρόβλημα με τη χρήση των μεταλλευμάτων. Ο πολιτικός Επαμεινώνδας Δεληγεώργης επέμενε ότι τα μέταλλα αποτελούσαν εθνικές απολαβές, οι γαλλική εταιρεία επέμενε ότι μπορούσαν να τα αξιοποιήσουν λόγω του συμβολαίου. Ενεπλάκησαν και οι δύο κυβερνήσεις μαζί με την κυβέρνηση της Ιταλίας. Για να λυθεί το πρόβλημα, η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου αποφασίζει να βρει Έλληνα αγοραστή. Ο Ανδρέας Συγγρός δέχθηκε την πρόσκληση της κυβέρνησης και οι μετοχές μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα της Κωνσταντινουπόλεως. Ο Συγγρός προχώρησε σε μετοχοποίηση της εταιρείας μετά από φήμες για εύρεση χρυσού, και αρκετοί ήταν οι Αθηναίοι που αγόρασαν μετοχές. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε χρηματιστήριο, και ένα καφενείο, “Η ωραία Ελλάς” έκανε αυτή τη δουλειά.
Η πτώση των μετοχών οδήγησε πολλούς Αθηναίους σε οικονομική κατάρρευση. Έως το 1875, οι πτωχεύσεις είχαν διπλασιαστεί. Ο Τύπος κατηγόρησε τον Συγγρό για οικονομική καταστροφή.
Φιλανθρωπία
Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Συγγρός πραγματοποίησε σημαντικές δωρεές σε ιδρύματα. Με τη διαθήκη του, παραχώρησε την περιουσία του στο Ελληνικό κράτος για την κατασκευή του Νοσηλευτικού ιδρύματος-Νοσοκομείο Αφροδίσιων και Δερματικών Παθήσεων “Ανδρέας Συγγρός” στην Αθήνα, καθώς και την κατασκευή σχολείων. Η σύζυγός του, Ιφιγένεια Μαυροκορδάτου-Συγγρού, συνέχισε το φιλανθρωπικό έργο, δωρίζοντας στο ελληνικό κράτος το κτήμα Συγγρού, μεταξύ Αμαρουσίου και Κηφισιάς, και το Μέγαρο Ανδρέας Συγγρός, το οποίο πρόκειται για την οικία του στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, όπου σήμερα στεγάζεται η κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών. Ο Συγγρός έδωσε χρηματικό ποσό για τον εκσυγχρονισμό της οδού Φαλήρου, σημερινή Λεωφόρος Συγγρού.
Επιπλέον, άφησε μια πτέρυγα μέσα στο Νοσοκομείο “Ευαγγελισμός” στην Αθήνα, και το Δημοτικό Θέατρο Αθηνών στην Πλατεία Κοτζιά, που πλέον έχει κατεδαφισθεί. Άφησε τις Φυλακές Συγγρού στην Αθήνα, όπου πλέον αποτελούν τις εργατικές πολυκατοικίες του Ταύρου. Τα αρχαιολογικά Μουσεία Δελφών και Ολυμπίας.
Τελευταίο αντίο
Ο Συγγρός απεβίωσε στις 13 Φεβρουαρίου 1899 στο σπίτι του στην Αθήνα, από καρδιακό επεισόδιο. Την επόμενη ενταφιάσθηκε στο Α’ νεκροταφείο Αθηνών. Στην κηδεία του παρευρέθηκε πλήθος κόσμου, όπως το βασιλικό ζεύγος, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Ζαΐμης, και ο ιδιοκτήτης της Εθνικής Τράπεζας, Στέφανος Στρέιτ.
Κριτική και τιμές
Ο Ανδρέας Συγγρός θεωρείται ένας από τους πιο ισχυρούς άντρες εκείνης της εποχής μετά τον Βασιλιά Γεώργιο Α’. Το 1908 εκδόθηκαν τα απομνημονεύματα του Συγγρού από τη σύζυγό του, με επιμέλεια των Δημητρίου Βικέλα και Γεωργίου Δροσίνη.
Ο Γιάννης Κορδάτος χαρακτήριζε τον Συγγρό μηχανορράφο και φιλάνθρωπο, ενώ άλλοι τον θεωρούσαν λωποδύτη. Ο Τάσος Βουρνάς θεωρούσε ότι παρίστανε τον Εθνικό ευεργέτη για να ξεπλένει τις αμαρτίες του.
Ο Συγγρός είχε τιμηθεί με την ταινία του Μετζιτιέ Α’ Τάξεως και το παράσημο Ματζιτιέ Β’ Τάξεως από τον Σουλτάνο. Από τη βασιλική οικογένεια της Δανίας είχε λάβει το παράσημο των Ανώτερων Ταξιαρχών των Δάνεμβρογ, της Λεγεώνας της Τιμής, και το παράσημο Β’ Τάξεως από τη Γαλλική κυβέρνηση. Από την Ελλάδα είχε λάβει τον Σταυρό των Ανώτερων Ταξιαρχών του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος, τον Αργυρό Σταυρό του Σωτήρος, τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος, και τον Μεγαλοσταυρό του Β’ Τάγματος του Σωτήρος, για την προσφορά του στο έθνος, από τον Βασιλιά Γεώργιο Α’.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
“Ανδρέας Συγγρός”. Ανακτήθηκε από: el.wikipedia.org τελευταία πρόσβαση 9/3/2026
“Ανδρέας Συγγρός”. Ανακτήθηκε από: www.sansimera.gr τελευταία πρόσβαση 9/3/2026
