Ο Martin Arthur Couney ήταν Αμερικάνος μαιευτήρας, πρωτοπόρος στην πρώιμη νεογνική αγωγή. Ο Couney ήταν επίσης γνωστός στην ιατρική κοινότητα ως ο γιατρός της θερμοκοιτίδας, και στο κοινό για την παράσταση “The Infantorium”.
Βιογραφία
Ο Martin Couney γεννήθηκε το 1869 στην πόλη Κροτοσίν, της Γερμανικής Πρωσίας (τώρα ανήκει στην Πολωνία) και το αρχικό του όνομα ήταν Μάικλ Κοέν. Ήταν Αμερικάνος, γερμανοεβραϊκής καταγωγής. Το υπόβαθρο του Couney είναι αρκετά αμφισβητούμενο, καθώς άλλαζε συνεχώς την δήλωση των στοιχείων του. Το μυστήριο γύρω από την κρυφή ταυτότητα του, είχε να κάνει με την έλλειψη επίσημης ιατρικής άδειας.
Ο Couney δήλωνε πως πραγματοποίησε τις σπουδές του στη Λειψία και στο Βερολίνο και πως ήταν κάτοχος ευρωπαϊκής ιατρικής άδειας. Ωστόσο δεν υπάρχουν στοιχεία αν όντως σπούδασε σε ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Υπάρχουν αναφορές ότι μετανάστευσε στις ΗΠΑ το 1888, σε ηλικία 19 ετών, κάτι που δε συνάδει με τα λόγια του για σπουδές Ιατρικής στην Ευρώπη. O Couney πιθανότατα ήταν τεχνικός και όχι γιατρός. Επιπλέον δεν υπάρχει κανένα στοιχείο για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την θερμοκοιτίδα.
Το 1903 ο Couney παντρεύτηκε την Annabelle Maye, νοσοκόμα που εργαζόταν σε ένα από τα βρεφοκομεία του. Το 19ο7 απέκτησαν την κόρη τους Hildegarde Couney, η οποία γεννήθηκε 6 εβδομάδες πρόωρα και ζύγιζε μόλις 1,4 κιλά. Η Annabelle Maye απεβίωσε το 1936 και ο ίδιος το 1950.
Μαθητεία
Παρότι είναι άγνωστη η εκπαιδευτική του πορεία, είναι ευρέως γνωστό ότι ήταν μαθητευόμενος του Piere Constant Budin στο Παρίσι, έναν καταξιωμένο μαιευτήρα γνωστό ως ιδρυτή της περιγεννητικής ιατρικής. Το 1896, ο Couney οργάνωσε την πρώτη του έκθεση, με την βοήθεια του Budin, με θέμα Kinderbrutanstalt (εκκολαπτήριο παιδιών) στη Μεγάλη Βιομηχανική Έκθεση του Βερολίνου. Η έκθεση ήταν απόλυτα επιτυχής και στη συνέχεια ο Couney προσκλήθηκε να παρουσιάσει μια έκθεση για τη Βασίλισσα Βικτώρια, με αφορμή τον εορτασμό του Διαμαντένιου Ιωβηλαίου. Εκεί παρουσίασε πρώτη φορά τη θερμοκοιτίδα βρεφών.
Ο Couney μετακόμισε τις ΗΠΑ, όπου συνέχισε τις εκθέσεις “Incubator” στην Ομάχα και στην πορεία σε όλες τις ΗΠΑ.
Εξέλιξη θερμοκοιτίδας
Αρχικά οι θερμοκοιτίδες είχαν χρησιμοποιηθεί από πτηνοτρόφους για την εκκόλαψη αυγών πουλερικών. Ο Stephane Tarnier, Γάλλος μαιευτήρας, ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε τις θερμοκοιτίδες σε ανθρώπινα βρέφη. Ωστόσο θεωρήθηκε η ιδέα του αντιεπιστημονική. Ο μαθητής του Tarnier, ο Budin, παρουσίασε τις θερμοκοιτίδες στην Παγκόσμια Έκθεση του Βερολίνου και τότε ξεκίνησε μια νέα εποχή. Στην πορεία ο μαθητευόμενος του Budin, ο Couney διέδωσε την ιατρική σημασία των μηχανημάτων.
Στις αρχές της καριέρας του, ο Couney κατάφερε να έχει μια σημαντική αναφορά από το περιοδικό The Lancet για τη σημασία της χρήσης της θερμοκοιτίδας. Κάθε θερμοκοιτίδα στην έκθεση “Incubator” είχε ύψος 1,5 μέτρο, με χαλύβδινους τοίχους, σκελετό και γυάλινη πρόσοψη. Για να ζεσταθούν οι θερμοκοιτίδες γινόταν χρήση λέβητα νερού, ο οποίος έστελνε ζεστό νερό με σωληνώσεις κάτω από την επιφάνεια που ξάπλωναν τα βρέφη. Είχαν τοποθετηθεί και θερμοστάτες για να διατηρείται σταθερή η θερμοκρασία. Επίσης, γινόταν αποστείρωση αέρα που εισερχόταν στην θερμοκοιτίδα με χρήση μαλλιού και αντισηπτικού.
Ίδρυση βρεφονηπιακού κέντρου – Έκθεση σε λούνα παρκ
Πολλά ήταν τα ονόματα για τις εκθέσεις του Couney -Infantorium, Baby Incubators. Με τη βοήθεια ενός καταξιωμένου γιατρού, του Julius Hess, άνοιξε τα βρεφονηπιακά κέντρα (εκθέσεις) και προσέλαβε ομάδα νοσοκόμων και γιατρών για τη φροντίδα των πρόωρων βρεφών. Η έκθεση κατασκευάστηκε με κόστος 75.000 δολάρια και ήταν βαμμένη με κόκκινο, λευκό και μπλε χρώμα. Παρέμεινε ανοιχτή από το 1905 έως το 1943, δίπλα από εκθέματα που πρόσφεραν ψυχαγωγία στο λούνα παρκ.
Η εγκατάσταση του Couney ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή εκθέματα. Οι εγκαταστάσεις ήταν καθαρές και δινόταν μεγάλη έμφαση στην υγιεινή. Ήταν σαν μια μικρογραφία ενός νοσοκομείου. Οι νοσοκόμες φορούσαν λευκές ποδιές και οι γιατροί κοστούμια με ιατρική λευκή ρόμπα. Οι θερμοκοιτίδες ήταν πάντα καθαρές. Επίσης, υπήρχε μια μαγείρισσα για να φτιάχνει υγιεινά γεύματα.
Τα μωρά πάλευαν για τη ζωή τους υπό την επίβλεψη του νοσηλευτικού προσωπικού και παράλληλα εκθέτονταν για 25 σεντς. Ένα προστατευτικό κιγκλίδωμα εμπόδιζε τους επισκέπτες να πλησιάσουν κοντά στις θερμοκοιτίδες.
Το μέσο κόστος για τη φροντίδα ενός πρόωρου νεογνού ανερχόταν στα 15 δολάρια, αρκετά μεγάλο κόστος για εκείνη την εποχή. Ωστόσο, οι γονείς δε χρεώνονταν την συνολική φροντίδα για το νεογνό, παρά μόνο τη θερμοκοιτίδα. Τα συνολικά λειτουργικά έξοδα, ο Couney τα κάλυπτε με τα εισιτήρια από τις εκθέσεις των βρεφών, καθώς επίσης με αυτόν τον τρόπο έβγαινε και η πληρωμή των νοσοκόμων. Οι θερμοκοιτίδες ήταν εισαγόμενες από την Ευρώπη-Γαλλία και ήταν τα πιο πρόσφατα μοντέλα που υπήρχαν στην αγορά.
Το σύνθημα του Couney ήταν:
“Όλος ο κόσμος αγαπά ένα μωρό.”
Να τονιστεί πως πολλοί γιατροί άφηναν τα μωρά στην μοίρα του Θεού λέγοντας σε γονείς ότι δεν έχουν ελπίδες. Χωρίς την παρέμβαση του Couney πολλά παιδιά θα είχαν χάσει τη ζωή τους. Το πρώτο οργανωμένο κέντρο στις ΗΠΑ για πρόωρα βρέφη δημιουργήθηκε το 1939, 36 χρόνια μετά την δημιουργία του κέντρο του Couney.
Φροντίδα βρεφών
Όλα τα βρέφη είχαν την ίδια ρουτίνα εισαγωγής σε θερμοκοιτίδα. Κάναν μπάνιο με χλιαρό νερό και τους έδεναν στο κεφάλι μια ροζ ή μπλε κορδέλα, ανάλογα με το φύλο. Όλη μέρα τα βρέφη βρίσκονταν στις θερμοκοιτίδες και έβγαιναν μόνον συνολικά δύο ώρες για τάισμα. Τα πρόωρα βρέφη τρέφονταν με μητρικό γάλα, είτε με μπιμπερό, είτε με κουτάλι.
Οι κανόνες μέσα στο βρεφονηπιακού κέντρο ήταν αυστηροί. Απαγορευόταν το κάπνισμα, η κατανάλωση τροφών και αλκοόλ, γιατί ο Couney πίστευε ότι θα επηρεαζόταν το μητρικό γάλα. Επίσης, πρότεινε στις νοσοκόμες να βγάζουν τα μωρά από την θερμοκοιτίδα και να τα παίρνουν αγκαλιά.
Οι παραστάσεις με τα βρέφη που τους παρείχαν φροντίδα με θερμοκοιτίδα προκάλεσαν κατακραυγή από ομάδες διαδηλωτών που θεωρούσαν ότι ο Couney ενδιαφέρεται μόνο για το κέρδος. Ενώ το 1897 ο Couney ξεκινούσε την καριέρα του στη νεογνολογία, μια ανώνυμη καταγγελία ήρθε στο περιοδικό The Lancet, που ανέφερε την πρακτική του Couney ως μια αδίστακτη πρακτική για κέρδη. Ο Couney ισχυρίστηκε ότι τα ποσοστά επιβίωσης είναι μεγαλύτερα από νοσοκομεία της χώρας και πως η παράσταση είναι η έσχατη λύση.
Καταστροφή του κέντρου του Couney
Μετά την πυρκαγιά που ξέσπασε το 1911 στο κέντρο, η φήμη του Couney κλονίστηκε. Στην επιχείρηση διάσωσης όλα τα βρέφη απομακρύνθηκαν με ασφάλεια. Το The Lancet δημοσίευσε άρθρο με τίτλο “Ο κίνδυνος της δημόσιας επίδειξης θερμοκοιτίδων για μωρά”.
Εκείνη την περίοδο αρκετές ήταν οι παράνομες παραστάσεις με βρέφη σε θερμοκοιτίδα, που δεν τηρούσαν τα πρωτόκολλα υγιεινής και μόνο σκοπό είχαν το κέρδος. Τα ιατρικά περιοδικά καταδίκαζαν αυτές τις πρακτικές.
Ο Julius Hess, γνωστός ως ο πατέρας της αμερικάνικης νεογνολογίας, βελτίωσε τη φήμη του Couney κατά την διάρκεια της Παγκόσμιας έκθεσης του Σικάγο το 1933. Με το τέλος της έκθεσης, το Σικάγο ήταν η πρώτη πόλη που εφάρμοσε πολιτικές προστασίας των βρεφών.
Ο Couney μέχρι και τον θάνατό του προσπάθησε να δωρίσει όλες τις θερμοκοιτίδες στα δημόσια νοσοκομεία, αν και οι δωρεές του δε γίνονταν πάντα δεκτές. Ο Couney θεωρείται πλέον πρωτοπόρος στη φροντίδα των βρεφών. Η έκθεση του Couney, το Infantorium, έδειξε πως είναι εφικτή η φροντίδα των βρεφών με τους κατάλληλους πόρους.
Μωρά που επιβίωσαν
Η Μπεθ Άλεν ήταν ένα από τα μωρά που μπήκαν στη θερμοκοιτίδα του Couney. Γεννήθηκε 3 μήνες νωρίτερα, στο Μπρούκλιν, το 1941. Στην αρχή η μητέρα της αρνήθηκε να την πάει στις θερμοκοιτίδες του Couney, τονίζοντας πως η κόρη τους δεν είναι φρικιό. Ο Couney έπεισε του γονείς της να αναλάβει το μωρό.
Κάθε γιορτή του πατέρα, οι γονείς της την πήγαιναν να δει τον Couney. Όταν ο ίδιος πέθανε, παρευρέθηκαν στην κηδεία του. Σήμερα μοιράζεται φωτογραφίες από όταν ήταν μωρό και πως κανείς άλλος δεν προσπάθησε να την σώσει.
H Carol Boyce Heinisch γεννήθηκε πρόωρα το 1942 και μεταφέρθηκε στην έκθεση του Couney. Έχει ακόμα το κολιέ με ροζ χάντρες και το όνομά της, που είχε όσο ήταν στην θερμοκοιτίδα.
“Ο Martin Couney έσωσε χιλιάδες από εμάς”, ανέφερε.
Συζήτηση
Για χρόνια οι γιατροί στην Αμερική δεν έκαναν προσπάθειες να σώσουν τα πρόωρα βρέφη. Οι γονείς είχαν μόνο μια ελπίδα και αυτή ήταν οι εκθέσεις του Couney. Αυτός ο άνθρωπος έσωσε χιλιάδες ζωές και άλλαξε την πορεία της Ιατρικής Επιστήμης.
Βιβλιογραφία
“Martin A. Couney” Ανάκτηση από: en.wikipedia.org (τελευταία πρόσβαση: 13/1/2026)
“How one man saved a generation of premature babies”, bbc.com, Ανάκτηση από: www.bbc.com (τελευταία πρόσβαση: 13/1/2026)
“The Man Who Ran a Carnival Attraction That Saved Thousands of Premature Babies Wasn’t a Doctor at All” Ανάκτηση από: www.smithsonianmag.com (τελευταία πρόσβαση: 13/1/2026)
