H Patricia Era Bath ήταν Αφροαμερικανίδα γιατρός και ακτιβίστρια. Αποτέλεσε την πρώτη γυναίκα που έλαβε θέσεις με αξίωμα στον τομέα της Οφθαλμολογίας.
Βιογραφία
H Patricia Era Bath γεννήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1942 στο Χάρλεμ τη Νέας Υόρκης, από τους Rupert και Gladys Bath. Καταγόταν από οικογένεια μεταναστών από το Τρινιντάντ και από Αφροαμερικανούς σκλάβους και ιθαγενείς Αμερικανούς Τσερόκι. Ο πατέρας της ήταν ναυτικός, αρθρογράφος εφημερίδας και ο πρώτος μαύρος εργαζόμενος ως μηχανοδηγός στο μετρό της Νέας Υόρκης.
Η συμβουλή που έδιναν οι γονείς της Bath ήταν:
“Να μην συμβιβάζεσαι ποτέ με λιγότερα από τα καλύτερα σου.”
Η Bath είχε αγάπη για τη επιστήμη, και η μητέρα της της αγόρασε το πρώτο της σετ χημείας. Μέχρι να αποφοιτήσει από το σχολείο, η Bath είχε λάβει υποτροφία για το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών. Η έρευνα της για τον καρκίνο έγινε πρωτοσέλιδο στις New York Times. H Bath και ο αδερφός της φοίτησαν στο λύκειο Charles Evans Hughes, όπου και οι δύο διακρίθηκαν στις θετικές επιστήμες.
Εκπαίδευση
Η Bath εμπνεύστηκε από τον Γάλλο βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης, Άλμπερτ Σβάιτσερ, ο οποίος πρόσφερε βοήθεια σε Λεπρούς στο Κονγκό. Αυτό την ώθησε να κάνει αίτηση υποτροφίας στο Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών, όπου και την έλαβε, ενώ βρισκόταν ακόμα στο λύκειο. Στη συνέχεια ανέλαβε ερευνητικό ρόλο στο Πανεπιστήμιο Γεσίβα και στο Νοσοκομείο Χάρλεμ, μελετώντας τη σύνδεση του καρκίνου με τη διατροφή και το στρες. Επίσης έκανε μελέτες γύρω από την επίδραση των υπολειμμάτων στρεπτομυκίνης στα βακτήρια. Με τις μελέτες της έφτασε στο συμπέρασμα ότι ο καρκίνος είναι μια καταβολική διεργασία, με τον όγκο να αποτελεί το σύμπτωμα. Επιπλέον, ανέπτυξε μια μαθηματική εξίσωση για την πρόληψη ανάπτυξης καρκινικών κυττάρων. Τα αποτελέσματα της εργασίας δημοσιεύθηκαν και στη συνέχεια παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο Διατροφής το φθινόπωρο του 1960.
Έλαβε το πτυχίο Χημείας από το Hunter College του Μανχάταν το 1964. Στη συνέχεια φοίτησε στο Howard University College of Medicine και μετακόμισε στην Ουάσινγκτον. Το 1964 θεσπίστηκε ο Νόμος περί Πολιτικών Δικαιωμάτων, με την ίδια να δημιουργεί τον Εθνικό Ιατρικό Σύλλογο Φοιτητών και να γίνεται η πρώτη γυναίκα πρόεδρος το 1965.
Στα πλαίσια των σπουδών της μελέτησε στο Βελιγράδι θέματα γύρω από την παιδιατρική χειρουργική. Η Bath αποφοίτησε με άριστα από το Howard University College of Medicine το 1968.
Στη συνέχεια επέστρεψε στο Χάρλεμ και έκανε την πρακτική της άσκηση στο Νοσοκομείο Χάρλεμ, το οποίο μόλις είχε συνδεθεί με το Κολλέγιο Ιατρών και Χειρουργών του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Κατά τη διάρκεια της πρακτικής της άσκησης ήρθε αντιμέτωπη με αρκετά περιστατικά τυφλών ασθενών στο Νοσοκομείο Χάρλεμ, ποσοστό μεγαλύτερο από αυτών στην Οφθαλμολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Επίσης, παρατήρησε μια αυξημένη επίπτωση των τυφλών σε Μαύρους, καθώς και 8 φορές υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης γλαυκώματος. Έτσι έλαβε μονοετή υποτροφία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια για να συνεισφέρει υπηρεσίες φροντίδας στην Οφθαλμολογική Κλινική. Το 1970 ξεκίνησε την Ειδικότητα Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Αποτέλεσε την πρώτη Αφροαμερικανίδα στον τομέα της.
Το πάθος της για την Οφθαλμολογία ώθησε στην έναρξη των χειρουργείων οφθαλμών από καθηγητές της σε τυφλούς ασθενείς. Η πρώτη οφθαλμική χειρουργική επέμβαση πραγματοποιήθηκε στο Νοσοκομείο Χάρλεμ το 1969.
Εκστρατεία για τους Φτωχούς
Η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ το 1968 ώθησε την Bath να αφιερωθεί στην επίτευξη της ενδυνάμωσης των φτωχών, μέσω της Εκστρατείας για τους Φτωχούς. Οργάνωσε τον Εθνικό Ιατρικό Σύλλογο Φοιτητών και παρείχαν εθελοντική περίθαλψη στους φτωχούς.
Καριέρα
Αφού ολοκλήρωσε την ειδικότητά της, ξεκίνησε με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια στο πρόγραμμα υποτροφιών κερατοειδούς, με κεντρικό άξονα την μεταμόσχευση κερατοειδούς και την κερατοπροσθετική χειρουργική. Ενώ βρισκόταν σε υποτροφία, προσλήφθηκε από το UCLA Jules Stein Eye Institute και το Πανεπιστήμιο Charles R. Drew. Ίδρυσε ένα πρόγραμμα οφθαλμολογικής ειδικότητας στο Νοσοκομείο Martin Luther King Jr. Η καριέρα της συνεχίστηκε στο Los Angeles, αποτελώντας την πρώτη γυναίκα οφθαλμίατρο σε ρόλο διδακτικού προσωπικού στο UCLA Jules Stein Eye Institute.
Διορίστηκε ως βοηθός επικεφαλής του προγράμματος ειδίκευσης Οφθαλμολογίας King Drew UCLA το 1974 και επικεφαλής τo 1983. Κατάφερε να ανέλθει στη θέση της αναπληρώτριας καθηγήτριας. Στο UCLA ίδρυσε το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Βοηθών Οφθαλμολόγων το 1978. Επίσης ίδρυσε το Πρόγραμμα Κερατοπροσθέσεων για την παροχή χειρουργικής θεραπείας σε τυφλούς ασθενείς. Το πρόγραμμα αυτό συνεχίζεται έως και σήμερα, παρέχοντας φροντίδα σε χιλιάδες ασθενείς. Με αυτήν την καινοτόμο τεχνολογία αρκετοί ασθενείς έχουν αποκαταστήσει την όραση τους.
Η Bath ήθελε να εξελίξει την έρευνα της, με το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Εθνικό Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας να αρνούνται να χρηματοδοτήσουν την έρευνα. Αποφασισμένη να συνεχίσει, άρχισε την αναζήτηση των καλύτερων εργαστηρίων σε όλο τον κόσμο. Παραιτήθηκε από τη θέση Προέδρου της Οφθαλμολογίας και ως επισκέπτρια καθηγήτρια συνέχισε την έρευνα της σε κέντρα στην Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία. Στη Γαλλία εργάστηκε ως επισκέπτρια καθηγήτρια στο Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Rothschilde του Παρισιού, με διευθύντρια την Daniele Aron – Rosa. Στην Αγγλία υπηρέτησε στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Loughborough, υπό την επίβλεψη του David C. Emmony. Στη Γερμανία υπηρέτησε στο Πανεπιστήμιο Ελεύθερου Βερολίνου και στο Κέντρο Ιατρικής Λέιζερ.
Η Bath ήταν ένθερμη υποστηρίκτρια της τηλεϊατρικής και διατέλεσε Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας και Τηλεϊατρικής στο Πανεπιστήμιο St. Georges. Υποστήριξε την καινοτομία των εικονικών εργαστηρίων, ως μέρος της εκπαίδευσης νέων χειρουργών ιατρών. Σε δημοσίευσή της στο Journal of Cataract and Refractive Surgery, απέδειξε πως η τρισδιάστατη απεικόνιση βοήθησε σημαντικά τις ικανότητες των γιατρών.
Η Bath μίλησε διεθνώς σε συνέδρια και είχε στο δυναμικό της πάνω από 100 δημοσιεύσεις.
Ανθρωπιστικό έργο
Μαζί με τον Άλφρεντ Κάνον, Αμερικανό Ψυχίατρο και τον Άαρον Ιφεκγουνίγκουε, Νιγηριανό Παιδίατρο, ίδρυσαν το Αμερικάνικο Ινστιτούτο για την Πρόληψη της Τύφλωσης (AIPB), το 1976. Μέσω αυτού του εγχειρήματος διαδίδεται η οφθαλμολογική φροντίδα παγκοσμίως. Στα νεογέννητα παρέχονταν δωρεάν σταγόνες, εμβόλια και βιταμίνες για την πρόληψη ασθενειών που προκαλούν τύφλωση, όπως η ιλαρά.
Η Bath μαζί με το AIPB ταξίδεψαν στην Τανζανία το 2005, όπου ο καταρράκτης αποτελεί την κύρια αιτία τύφλωσης στην παιδική ηλικία.
Διακρίσεις
Σε ηλικία μόλις 18 ετών η Bath έλαβε το βραβείο Αξίας από το περιοδικό Mademoiselle, για τη συμβολή στο έργο της. Κατά τις σπουδές της στο Howard University College of Medicine έλαβε το βραβείο Εθνικής Κυβερνητικής Υποτροφίας του Γραφείου Παιδιών για να κάνει έρευνα στο Βελιγράδι της Γιουγκοσλαβίας. Με την αποφοίτηση της, έλαβε το βραβείο Edwin Watson για Αριστεία στον τομέα της Οφθαλμολογίας, από την μέντορα της, Lois A. Young.
Το UCLA την επέλεξε ως την πρώτη επίτιμη καθηγήτρια. Το 2008 αναγνωρίστηκε το Φιλανθρωπικό της έργο από τον Μπαράκ Ομπάμα και διορίστηκε στην επιτροπή για την ψηφιακή προσβασιμότητα σε τυφλά παιδιά.
Όλο το διάστημα της καριέρας της έλαβε πολλά βραβεία και διακρίσεις για την αναγνώριση της δουλειάς της. Το 2019 απεβίωσε σε ηλικία 76 ετών. Το 2022 μπήκε στο Hall of Fame των γυναικών Ιατρών και εφευρετών.
Εφευρέσεις
Το 1986 στη Γαλλία, μελέτησε και εκπαιδεύτηκε στο Λέιζερ από την Daniele Aron Rosa. Αυτό στάθηκε αφορμή να αναπτύξει μελέτες για την χειρουργική επέμβαση καταρράκτη με λέιζερ.
Ανέπτυξε το φακοσκόπιο Λέιζερ, μια ιατρική συσκευή για την επέμβαση καταρράκτη με λέιζερ. Δίπλωμα ευρεσιτεχνίας υπέβαλε αρκετά χρόνια αργότερα, το 1988. Η Bath συνολικά κατέχει 5 διπλώματα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ. Τα 3 διπλώματα αφορούν στον ανιχνευτή Laserphaco. Το 2000 έλαβε δίπλωμα για αφαίρεση καταρράκτη με παλμικούς υπερήχους και το 2003 δίπλωμα για τον συνδυασμό λέιζερ με παλμικούς υπερήχους.
Μεγαλύτερο εμπόδιο στην καριέρα της
Παρά τις πανεπιστημιακές πολιτικές περί ισότητας των δύο φίλων, η Bath έπεφτε συχνά θύμα σεξισμού και ρατσισμού καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας της. Αυτό δεν την πτόησε, δίνοντας σημαντικά επιτεύγματα στην Οφθαλμολογική κοινότητα.
“Ο σεξισμός, ο ρατσισμός και η σχετική φτώχεια ήταν τα εμπόδια που αντιμετώπισα ως νεαρή κοπέλα που μεγάλωνε στο Χάρλεμ.”
Αυτά ήταν τα λόγια της όταν την ρωτούσαν ποιο ήταν το μεγαλύτερο εμπόδιο της.
Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν πολλές γυναίκες ιατροί και ο κλάδος της χειρουργικής ήταν ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα. Οι μαύροι αποκλείονταν τότε από τις Ιατρικές Σχολές και Ιατρικούς Συλλόγους. Επιπλέον οι οικονομική κατάσταση της οικογένειας της, δεν μπορούσε να στηρίξει τις σπουδές της στην Ιατρική.
Οικογένεια
H Patricia Bath απέκτησε το 1972 μια κόρη, την Έρικα, με τον Beny J. Primm. O Beny J. Primm ήταν από τους πρώτους γιατρούς που δημιούργησαν κέντρα αποτοξίνωσης ναρκωτικών, και συγκεκριμένα για τους εθισμένους στην ηρωίνη. Ο Primm πέθανε το 2005.
Η Έρικα έγινε γιατρός, παίρνοντας πρώτο πτυχίο από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και πτυχίο Ιατρικής από το Howard University College of Medicine. Υπηρετεί ως καθηγήτρια Ψυχιατρικής παιδιών και εφήβων στο UCLA.
Βιβλιογραφία
“Patricia Bath”, Wikipedia, The free Encyclopedia. Ανάκτηση από: en.wikipedia.org, τελευταία πρόσβαση 2/1/2026
“Dr. Patricia E. Bath” Ανάκτηση από: cfmedicine.nlm.nih.gov, τελευταία πρόσβαση 2/1/2026
“Patricia Bath” Ανάκτηση από: www.biography.com, τελευταία πρόσβαση 2/1/2026
“Patricia Ε. Bath (1942-2019” Ανάκτηση από: www.acs.org, τελευταία πρόσβαση 2/1/2026
