[punica-dropcap]Η[/punica-dropcap] Λωξάντρα είναι ένα παράθυρο στην Κωνσταντινούπολη των αρχών του 20ου αιώνα.
Αυτό που συναντάει κανείς στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι μια παραστατική περιγραφή της ζωής των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Πόλη εμφανίζεται μπροστά μας αρχοντική και κοσμοπολίτικη-με τους Έλληνες, τους Αρμένηδες, τους Τούρκους, τους Εβραίους-χωρισμένη στα δύο απ’ τον Βόσπορο και με την Αγιά Σοφιά να ξεπροβάλει με τους περήφανους μιναρέδες της ανάμεσα απ’ τα σαχνισιά και τους μαχαλάδες.
Μέσα σ’ αυτήν την πόλη κατοικεί η Λωξάντρα. Η Λωξάντρα είναι Πολίτισσα και, ως γνωστόν, καταπληκτική μαγείρισσα: οι μυρωδιές απ’ την κουζίνα της ώρες-ώρες νομίζεις ότι σου γαργαλάνε την μύτη. Η ηρωίδα μας υπήρξε κάποτε στ’ αλήθεια και η Μαρία Ιορδανίδου μας την παρουσιάζει παραδοσιακή, γραφική, καπάτσα και νταρντάνα κάνοντάς μας να γελάμε με τις υπερβολικές αντιδράσεις της.
Η Λωξάντρα, λοιπόν, παντρεύεται σε μεγάλη ηλικία τον Δημητρό, χήρο με τέσσερα παιδιά. Από εκεί και πέρα ξετυλίγεται μπροστά μας η ζωή της μέχρι που την αφήνουμε γριά με τις αναμνήσεις της. Ακολουθώντας το νήμα της ζωής της ξετυλίγονται μπροστά μας οι ασχολίες της, ο χαρακτήρας της και οι ιδιαιτερότητές της. Η Λωξάντρα φοβάται τους Τούρκους, εκτός από τον νερουλά της γειτονιάς της που της ζητάει συνεχώς αγίασμα από την Παναγία την Μπαλουκλιώτισσα για να γιάνει το μάτι του. Με την Παναγία την Μπαλουκλιώτισσα, στο Μπαλουκλί, η Λωξάντρα έχει άριστες σχέσεις· ό, τι της ζητάει της το κάνει. Κι όταν η ηρωίδα μας βρίσκεται στις φούριες της ή δεν ξέρει τι να κάνει, στην Παναγία την Μπαλουκλιώτισσα πηγαίνει.
Διαβάζοντας την Λωξάντρα γνώρισα τους ανθρώπους, τις παραδόσεις και τις συνήθειες της εποχής και έκανα βόλτες στην Πόλη, τον Βόσπορο, την Ελλάδα και τα Ταταύλα. Οι εικόνες και οι μυρωδιές με ακολουθούσαν ζωντανές σε όλη αυτήν την πορεία-αγορές, μπαχάρια, η αναζωογονητική αύρα της θάλασσας του Μαρμαρά, τα μεσημέρια η μυρωδιά του φαγητού στα στενοσόκακα- κάνοντάς με μέλος μιας οικογένειας της Κωνσταντινούπολης η οποία μεγάλωνε, ξενιτεύονταν, γύριζε στα πάτρια εδάφη-καθώς προστάζει η Ιστορία- πλούτιζε, ταξίδευε και γίνονταν έρμαιο των πολιτικών εξελίξεων της Πόλης και της Ελλάδας καθρεφτίζοντας την Ιστορία.
Η Μαρία Ιορδανίδου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής της στην Πόλη κι έτσι το βιβλίο της αυτό είναι μια αξιόπιστη πηγή για όποιον θέλει να ζήσει για λίγο μέσα στην ατμόσφαιρα και το πνεύμα της Κωνσταντινούπολης των αρχών του περασμένου αιώνα. Πέρα από την καταπληκτική παρουσίαση της Πόλης και του ελληνισμού της, η Ιορδανίδου κατάφερε να μας συγκινήσει θυμίζοντάς μας αυτές τις πατρίδες που άφησαν πίσω τους χιλιάδες Έλληνες κατά την διάρκεια των διωγμών μέχρι το 1920-τις χαμένες πατρίδες- τις ζωές και τις ιστορίες των ανθρώπων τους προκαλώντας έναν γλυκό πόνο, μια νοσταλγία, ακόμα και σε εκείνον που δεν έχει άμεση σχέση με τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας και της Κωνσταντινούπολης.
Information
- Η Λωξάντρα μεταφέρθηκε στην τηλεόραση και προβλήθηκε τη σεζόν 1979-1980.
