Το “Trainspotting” κλείνει 29 χρόνια και ακόμα παραμένει ένας από τους πιο ανατρεπτικούς, συνταρακτικούς και αυθεντικούς κινηματογραφικούς τίτλους που είχαν τη δύναμη να αφήσουν ανεξίτηλη την σφραγίδα τους στη γενιά των ’90s. Η ταινία του Danny Boyle, βασισμένη στο βιβλίο του Irvine Welsh, έκανε το σκηνικό της Σκωτίας να φαίνεται πιο ωμό και ζωντανό από ποτέ, προσφέροντας μια ωδή στη ζωή των νέων που ζουν στο περιθώριο, αναζητώντας την ελευθερία μέσα από τον εθισμό, τις σχέσεις και τις αναζητήσεις τους.
Στην καρδιά αυτής της ταινίας βρίσκεται ο Mark Renton (Ewan McGregor), ένας νεαρός με βαριά εθισμένο χαρακτήρα που δεν φοβάται να τολμήσει να πει την αλήθεια για τον κόσμο γύρω του. Η ταινία ανοίγει με τον ίδιο και τους φίλους του, όλοι εθισμένοι στα ναρκωτικά, να βρίσκονται σε μια κατάσταση συνεχούς περιδίνησης. Αλλά δεν είναι μόνο οι ναρκωτικές ουσίες που είναι το επίκεντρο του “Trainspotting”. Είναι η επιθυμία να ξεφύγεις από τον φαύλο κύκλο του κόσμου σου και να βρεις έναν τρόπο να γλιτώσεις, έστω και αν είναι μέσα από τη φθορά. Ο Renton αποφασίζει να απομακρυνθεί, αλλά θα αποδειχθεί ότι η ελευθερία που αναζητά είναι πιο επικίνδυνη από ό,τι πίστευε.
Το “Trainspotting” είναι γεμάτο από σκηνές που έχουν μείνει στην ιστορία του κινηματογράφου: ο εφιαλτικός «μαύρος» διάδρομος στην τουαλέτα, το χορευτικό σόλο του McGregor, ο “εκρηκτικός” διάλογος ανάμεσα στους χαρακτήρες που είναι διαρκώς έτοιμοι να τα τινάξουν όλα στον αέρα. Και όλα αυτά, δίνονται με μια μόνιμη αίσθηση απελπισίας αλλά και νεανικής αναρχίας. Εξαιρετική μουσική, με τραγούδια από τους Iggy Pop, Underworld και Lou Reed, που συνδυάζουν την σκοτεινή διάθεση με την ένταση της στιγμής.
Η ταινία ξεχωρίζει για τον τρόπο που αποτυπώνει τη γενιά των ’90s, και την απαξίωση για την κοινωνία που της έδωσε τόσο λίγες επιλογές. Οι χαρακτήρες της ταινίας είναι παιδιά της «αντίδρασης», που καταφεύγουν στα ναρκωτικά και την αναρχία, για να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που τους καταπιέζει και τους γεμίζει με απελπισία. Και δεν μιλάμε απλά για την ιστορία των εθισμένων. Μιλάμε για την πορεία της ύπαρξης, της επιλογής, της αντίστασης.
Η εικόνα της «φυγής» στο τέλος της ταινίας είναι εξαιρετική. Το “Trainspotting” δεν αφήνει ποτέ μια αίσθηση ολοκληρωμένης εξιλέωσης ή σωτηρίας, αλλά μάς προσφέρει ένα κρίσιμο μήνυμα για την ίδια την έννοια της επιλογής και του ποιον δρόμο επιλέγουμε να ακολουθήσουμε. Στην τελευταία σκηνή, ο Renton αποχωρεί με το πιο διάσημο κάλεσμα της ταινίας – και του κινηματογράφου γενικότερα – μια φράση που έχει γίνει εμβληματική για όλη την κουλτούρα της εποχής.
Η τελευταία λέξη του Renton, “Choose life“, είναι το τέλειο αντίο στον κόσμο του “Trainspotting”. Είναι η φράση που μάς καλεί να επιλέξουμε όχι απλά να ζήσουμε, αλλά να επιλέξουμε τον τρόπο που θα το κάνουμε. Να αναλάβουμε την ευθύνη για τις επιλογές μας, να αμφισβητήσουμε τα δεδομένα γύρω μας και να δούμε πέρα από την επιφανειακή καθημερινότητα.
Και αν κάτι μάς δίδαξε αυτή η ταινία, είναι ότι η ζωή δεν είναι ποτέ καθαρά μαύρη ή άσπρη. Η επιλογή δεν είναι πάντα εύκολη, αλλά το να την κάνεις και να αναλαμβάνεις τις συνέπειες, είναι ο μόνος τρόπος για να προχωρήσεις. Το “Trainspotting” μπορεί να έχει κλείσει 29 χρόνια, αλλά το μήνυμα του παραμένει δυνατό, επίκαιρο και, δυστυχώς, διαχρονικό.
Choose life.
