Το αρχαίο θέατρο της Μήλου, χτισμένο στην πλαγιά πάνω από το παλιό λιμάνι ( μεταξύ των σύγχρονων οικισμών Τρυπητή και Κλήμα) αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο. Δεσπόζει ανάμεσα στα ερείπια της αρχαίας πόλης που είναι ελάχιστα ερευνημένη αρχαιολογικά.
Οι πρώτες ανασκαφές που έφεραν στο φως το αρχαίο θέατρο της Μήλου
Ήταν το 1735, όταν ο Ιησουίτης μοναχός Nicolas Sarrabat, κατά την περιήγηση του στην Μήλο, εντόπισε σημάδια στην κλίση της πλαγιάς. ‘Εχοντας ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαίου θεάτρου, ξεκίνησε το σκάψιμο και ανακάλυψε τρεις σειρές καθισμάτων. Μέχρι τότε, το αρχαίο θέατρο ήταν καλυμμένο από τόνους χώματος , οι οποίοι «έκρυβαν» ένα κομμάτι της αρχαίας κληρονομιάς.
Περίπου έναν αιώνα αργότερα, ο Γερμανός αρχιτέκτονας Carl Haller von Hallerstein, ξεκινάει ανασκαφές στο αρχαίο θέατρο της Μήλου ( 1816-1817) με τις οποίες, αποκαλύπτουν τμήματα του κοίλου και του προσκηνίου. Ο Haller αγοράζει το αρχαίο θέατρο για λογαριασμό του Λουδοβίκου Α’. Ο Λουδοβίκος επισκέπτεται την Μήλο 20 χρόνια αργότερα και μετά από μια σειρά ανασκαφών που εκπονεί ο ίδιος, το παραχωρεί στον γιο του, Όθωνα ( ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδος).
Έτσι, ξεκινάει μια περίοδος, όπου το αρχαίο θέατρο της Μήλου γίνεται σημείο αναφοράς και προσελκύει πλήθος ταξιδιωτών.
Το θέατρο άνοιξε για το κοινό το 1930 και προσφέρθηκε για θεάματα πάλης. Αργότερα «φιλοξενούσε» μαθητικούς αγώνες, σχολικές επιδείξεις και κάποιες παραστάσεις αρχαίου δράματος. Το 1990-1995, οι ανασκαφές που πραγματοποίησε η εφορεία αρχαιοτήτων Κυκλάδων, απεκάλυψαν την ορχήστρα του θεάτρου καθώς και τμήματα του σκηνικού οικοδομήματος και της δυτικής εισόδου. Κατά την περίοδο 2010-2015, σε εργασίες αποκατάστασης των φθορών, διενεργήθηκε νέα σειρά ανασκαφών που έφερε στο φως το υπόλοιπο τμήμα του σκηνικού οικοδομήματος καθώς και ενός υπογείου ταφικού θαλάμου που ανήκει στην ελληνιστική περίοδο.
Η αρχιτεκτονική του αρχαίου θεάτρου της Μήλου
Πρόκειται για ένα πολυτελές θέατρο της ρωμαϊκής εποχής ( 1ος – 4ος αι μ.Χ) που διαμορφώθηκε με πρότυπο το αρχαίο ελληνικό θέατρο. Υπολογίζεται ότι λειτουργούσε ως τον 4ο αιώνα και μετέπειτα οι χώροι του συνέχισαν να λειτουργούν ως κατοικίες και εργαστήρια. Το αρχαίο θέατρο της Μήλου ήταν κατασκευασμένο από λευκό μάρμαρο.
Το τμήμα του κοίλου1, που αποκαλύφθηκε με τις ανασκαφές, ανήκει στο κάτω τμήμα του θεάτρου που διαιρείται σε 7 κερκίδες με 8 κλίμακες. Στις κερκίδες, κάθε σειρά, αποτελείται από 4-5 εδώλια. Οι θεατές, εισερχόμενοι από την νότια είσοδο του θεάτρου, περνούσαν κάτω από τις κερκίδες μέσω ενός σκεπαστού διαδρόμου. Η ορχήστρα έχει βάθος 1,8 μέτρα, έτσι ώστε να λειτουργεί ως αρένα. Το προσκήνιο είχε ύψος 2,3 μέτρα από το δάπεδο της ορχήστρας. Στα άκρα του, δύο μαρμάρινες σκάλες οδηγούσαν τους ηθοποιούς στην σκηνή. Το σκηνικό οικοδόμημα ενώνονταν με το κοίλο και πιθανότατα είχε ύψος δύο ορόφων πάνω από το επίπεδο του λογείου. Οι ηθοποιοί εμφανίζονταν στο λογείον2 από τις πέντε θύρες που υπήρχαν στο πρώτο επίπεδο του κτίσματος.
Επανένταξη του αρχαίου θεάτρου στην κοινωνική ζωή της Μήλου
Στις 9 Ιουλίου 2016, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναστήλωσης , το θέατρο ανοίγει τις πύλες του. Η υποδοχή του κοινού έγινε με το έργο του Θουκυδίδη «Διάλογος Αθηναίων –Μηλίων» , στον χώρο όπου το 416 π.Χ αποβιβάστηκαν οι Αθηναίοι για να επιτεθούν στους Μηλίους.
Αντί επιλόγου
Το αρχαίο θέατρο της Μήλου είναι ένα από τα καλύτερα σωζόμενα θέατρα των Κυκλάδων. Ακόμη και αν το μεγαλύτερο του τμήμα παραμένει θαμμένο, αποτελεί κομμάτι της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και «γέφυρα» που ενώνει την αρχαία Ελλάδα με την σύγχρονη.
____________________________________________________________________________
1 Το ανεσκαμμένο τμήμα του κοίλου ( χωρητικότητας 800 θεατών) εκτιμάται πως είναι μόνο το 1/0 της συνολικής του έκτασης.
2 «Λογείον» είναι ο χώρος που δρούσαν οι ηθοποιοί ( αυτό που σήμερα ονομάζουμε «σκηνή»)
διαδικτυογραφία
www.archaiologia.gr ( τελευταία επίσκεψη 8.9.2021)
www.diazoma.gr/theaters/archaio-theatro-milou/ ( τελευταία επίσκεψη 7.9.2021)
www.mixanitouxronou.gr ( τελευταία επίσκεψη 4.9.2021)
dopios.gr/listing/arxaio-theatro-milou/ ( τελευταία επίσκεψη 7.9.2021)
