Ο χάρτινος κόσμος του origami αποκαλύπτεται

Η λέξη μάς είναι πλέον οικεία. Τα παιδιά περνούν ευχάριστα την ώρα τους ακολουθώντας τις τεχνικές του, οι μεγάλοι «κλέβουν» σχέδια από το διαδίκτυο, ενώ αλυσίδα καφέ το διάλεξε ως ονομασία. Ναι, το origami είναι εδώ!

Η τέχνη του διπλωμένου χαρτιού που μεταμορφώνεται σε ζώο, δέντρο ή αντικείμενο προέρχεται από τη μακρινή και εφευρετική Ιαπωνία. Ονομάστηκε origami από τις λέξεις ori (ή oru) που σημαίνει διπλώνω και kami που σημαίνει χαρτί. Αρχικά είχε χρηστική αξία. Όταν χρειαζόταν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους οι αξιωματούχοι και οι μορφωμένοι Ιάπωνες, δίπλωναν τις επιστολές τους μ΄ έναν ξεχωριστό τρόπο. Για το λόγο αυτό κουβαλούσαν μαζί τους ένα «πορτοφόλι-origami», το tato (περίοδος Heian 794-1185). Τα επόμενα χρόνια (περίοδος Kamakura 1185-1333) αναπτύχθηκε η τεχνική διπλώματος noshi, ένα είδος ευχετήριας κάρτας που τοποθετούνταν πάνω στα δώρα̇  συνήθεια που τη συναντάμε ακόμη και σήμερα στη σύγχρονη Ιαπωνία. Ταυτόχρονα με την τεχνική noshi  εμφανίστηκαν τα πρώτα origami που απεικόνιζαν τη φύση: τα ocho και mecho (αρσενική και θηλυκή πεταλούδα). Η περίοδος από τον 14^ο αιώνα έως τον 16^ο αιώνα έφερε την «άνθιση» του tsutsumi, δηλαδή του περίτεχνου περιτυλίγματος από απλά υλικά που προστατεύει το δώρο. Μια και τα ιδεογράμματα των λέξεων Θεός και χαρτί είναι ομόηχα, καταλαβαίνει κανείς την πεποίθηση των ντόπιων πως το χαρτί είναι το αγαπημένο υλικό των θεών. Όσο περνούσε ο καιρός, η τεχνική του διπλωμένου χαρτιού μεταδιδόταν, σε σημείο να εκδοθούν βιβλία με οδηγίες για το origami! Την περίοδο Edo (1600-1867) συναντάμε το ποίημα του Ihara Saikaku στο οποίο εξυμνεί το παραδοσιακό σχέδιο πεταλούδας. Η τάση στην ένδυση και τη ζωγραφική επίσης επηρεάστηκε από το origami. Τα υφάσματα διακοσμούνταν με παρόμοια σχέδια , ενώ πίνακες απεικόνιζαν γυναίκες απασχολημένες με την τεχνική αυτή. Το 1860, σε μια απόπειρα εκσυγχρονισμού, η Ιαπωνία άνοιξε τα σύνορά της και η παραδοσιακή ιαπωνική τεχνική «μπολιάστηκε» με γερμανικές ιδέες. Το πρώτο τέταρτο του 20^ου αιώνα ο Akira Yoshizawa, o Kosho Uchiyama και άλλοι άρχισαν να καταγράφουν τις παλιές τεχνικές origami και να δημιουργούν νέες.

Σήμερα εφαρμόζεται στην ιατρική, στα μαθηματικά και στην αρχιτεκτονική. Στην Ελλάδα η τεχνική έγινε κυρίως γνωστή από την εκπομπή της Μυρτούς Δημητρίου «Origami με φαντασία».