Ενώ βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια της απομόνωσης για τον περιορισμό της εξάπλωσης του COVID-19, ήδη οι άνθρωποι εκδηλώνουν συμπεριφορές που φαντάζουν αναίτιες και περίεργες. Οι καταναλωτές συρρέουν στα super-market αγοράζοντες μεγάλες ποσότητες από χαρτί υγείας, δημιουργώντας έναν διασπειρόμενο πανικό για την μελλοντική έλλειψη του συγκεκριμένου αγαθού. Σε πολλές χώρες, το χαρτί υγείας άρχισε να εξαντλείται πριν την αύξηση των κρουσμάτων του κορωνοϊού.
Σύμφωνα με τη “New York Post” και τις πηγές της, υπάρχουν πολλές αιτίες για την μαζική κατανάλωση του χαρτιού υγείας. Ψυχολόγοι που ασχολούνται με την καταναλωτική συμπεριφορά, επικαλούνται την ψυχολογία της αγέλης. Ο άνθρωπος έχει την τάση να ακολουθεί της πράξεις των «πολλών». Έτσι, όταν οι καταναλωτές βλέπουν συμπολίτες τους να συρρέουν στα super markets και να αγοράζουν χαρτί υγείας, κάνουν το ίδιο. Επιπλέον, η απουσία του χαρτιού από τα ράφια είναι αισθητή, μιας και πρόκειται για ένα ογκώδες αγαθό, γεγονός που ωθεί ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους να το αναζητήσουν και να το αγοράσουν μαζικά.
Η ραγδαία κατανάλωση, μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο FOMO (Fear of missing out), δηλαδή «μια διάχυτη συνήθεια ότι οι άλλοι μπορεί να ζουν μια ικανοποιητική εμπειρία από την οποία το άτομο είναι απών». Τα social media δρουν ενισχυτικά του συνδρόμου. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, το χαρτί υγείας παρουσιάζεται σαν έναν αγαθό, το οποίο, αν δεν το καταναλώσουμε άμεσα, δεν θα μπορέσουμε να το απολαύσουμε. Όσον αφορά την αναγκαιότητά του ως αγαθού, πράγματι δεν τοποθετείται πρώτο στη λίστα με τα αναγκαία αγαθά σε μια κατάσταση πανδημίας. Ωστόσο, αποτελεί ένα προϊόν αποδεικτικό της ευημερίας και ας μην ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος – καταναλωτής δεν είναι συνηθισμένος σε ελλείψεις και στην στέρηση.
Σε χώρες όπως η Κίνα, πηγές αναφέρουν ότι οι καταναλωτές επιστρατεύθηκαν στην αγορά χαρτιού υγείας, γιατί θεώρησαν ότι το χαρτί υγείας θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα χαρτομάντηλα, τις χαρτοπετσέτες ή ακόμα να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία αυτοσχέδιων μασκών, λόγω της έλλειψης τους.
Ας μην ξεχνάμε όμως και τον πανικό που μπορεί να επιφέρει μία τέτοια μαζική κατανάλωση ενός αγαθού πρώτης ανάγκης. Ακόμη κι αν ένα μεγάλο ποσοστό των πολιτών δεν προσέλθει στα καταστήματα για την αγορά του προϊόντος αυτού, μετά την επέλαση ενός μεγάλου αριθμού καταναλωτών, αναγκαστικά θα πανικοβληθεί για την εξάντλησή του.
Η στρατηγική που προσπαθεί να ακολουθηθεί με το χαρτί υγείας, αλλά και με άλλα αγαθά τα οποία εξαντλούνται λόγω μαζικής κατανάλωσης, είναι η διατήρηση της ψυχραιμίας και η επίγνωση της κατάστασης. Όσοι κι αν τρέξουν να αγοράσουν περίσσιο χαρτί υγείας, δεν χρειάζεται να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους, μιας και υπάρχουν αποθέματα για όλους.
Σε καιρούς σαν τους σημερινούς, είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε καλύτερα την ανθρώπινη συμπεριφορά και να χρησιμοποιήσουμε την ψυχολογία της αγέλης για λόγους ομόνοιας και όχι για τη διασπορά του πανικού. Η ενότητα και η προσήλωση στη συνοχή είναι οι αρετές που θα μας φέρουν πιο κοντά στο να ξεπεράσουμε οποιαδήποτε κρίση και να διασώσουμε τον ανθρώπινο πολιτισμό.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:
«Why people buy so much toilet paper amid coronavirus outbreak» ανακτήθηκε από: nypost.com
«Fomo» ανακτήθηκε από: el.wikipedia.org
