«Μπλε δωμάτιο», ονομάζεται ένας από τους πίνακες του Πικάσο, ο οποίος «φιλοξενεί» το πορτρέτο ενός άντρα. Η αντρική μορφή δεν είναι εμφανής δια γυμνού οφθαλμού και χρειάστηκαν χρόνια μελέτης ώστε, με την κατάλληλη τεχνολογία, να εντοπίσουν τον πίνακα πίσω από έναν πίνακα.
Η ιστορία του «Μπλε δωματίου»
Το 1900, ευρισκόμενος στην έκθεση του Παρισιού ( όπου διέμενε ως τότε), παρατήρησε μια συλλογή μετα-ιμπρεσιονιστών και ιμπρεσιονιστών ζωγράφων. Εμπνευσμένος από αυτό θέλησε να ενσωματώσει την επιρροή τους στο πίνακά του. Το «Μπλε δωμάτιο», είναι από τους πρώτους πίνακες του Πικάσο, που φιλοτέχνησε το 1901, σε νεαρή ηλικία. Ανήκει στην «Μπλε περίοδο»1. Ο πίνακας απεικονίζει μια γυμνή γυναίκα, στο στούντιο του Πικάσο (στην λεωφόρο De Clichy) να πλένεται παίρνοντας νερό από τις κανάτες που υπάρχουν στο δάπεδο. Στον τοίχο του δωματίου, είναι κρεμασμένο το έργο του Henri de Toulouse-Lautrec (May Milton), ως φόρος τιμής στον καλλιτέχνη που είχε πεθάνει λίγα καιρό νωρίτερα.
Από το 1927, το Μπλε δωμάτιο ανήκει στο μουσείο Phillips Collection.
Πως ξεκίνησε η έρευνα για την ύπαρξη του κρυμμένου πίνακα πίσω από το «Μπλε δωμάτιο» ;
Η αρχή έγινε την δεκαετία του 1950, όταν ένας συντηρητής τέχνης εντόπισε κάποιες πινελιές στο «Μπλε δωμάτιο» που δεν ταίριαζαν στην σύνθεσή του. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας, οι επιστήμονες μελέτησαν αυτές τις μεταβολές στην υφή και τη χρωστική. Έτσι, το 1997, ήταν πλέον σε θέση να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη της δεύτερης εικόνας. Ωστόσο, η μορφή που απεικονιζόταν παρέμενε δυσδιάκριτη.
Από το 2008, υπήρξε συνεργασία των ειδικών του The Phillips Collection, της National Gallery of Art, του Delaware’s Winterthur Museum και του Cornell University. Με την χρήση ακτινών Χ και υπερυθρων κατάφεραν να αποκαλύψουν το κρυμμένο πορτρέτο ενός άντρα με γενειάδα, ο οποίος φορούσε παπιγιόν και στήριζε το πρόσωπο του στο χέρι του. Επίσης φορούσε πανωφόρι και τρία δαχτυλίδια. Τα αποτελέσματα της έρευνας γνωστοποιήθηκαν στο κοινό το 2014.
Ποια ήταν η ταυτότητα του άντρα;
Οι ερευνητές, στην προσπάθεια τους να αναζητήσουν την ταυτότητα του προσώπου έκαναν διάφορες υποθέσεις. Κάποιοι εξ αυτών είχαν στην άποψη ότι ήταν ο ίδιος ο Πικάσο, άλλοι ότι ήταν ο έμπορος τέχνης Αμπρουα Μπογιάρντ. Τα στοιχεία όμως είναι ισχνά ώστε να καταλήξουν με βεβαιότητα σε ένα αποτέλεσμα.
Η Dorothy Kosinski, διευθύντρια του Phillips Collection, είχε δηλώσει «το κοινό μας διψάει να μάθει. Είναι σαν τη δουλειά ενός ντετέκτιβ. Τους δείχνει μια πύλη πρόσβασης που πιστεύω ότι εμπλουτίζει το μυστήριο, ενώ παράλληλα τους δίνει την ευκαιρία να πάρουν μέρος στη συναρμολόγηση ενός παζλ.».
Αυτό στο όποιο συγκλίνουν οι απόψεις των ειδικών, είναι ότι και τα δύο έργα φιλοτεχνήθηκαν από τον Πικάσο.
Γιατί ο Πικάσο ζωγράφισε το «Μπλε δωμάτιο» πάνω από το πορτρέτο;
Σύμφωνα με την επιμελήτρια Susan Behrends Frank, όταν ο Πικάσο είχε μια ιδέα, έπρεπε να την υλοποιήσει. Δεν είχε την πολυτέλεια να αποκτήσει κάθε φορά νέους καμβάδες και συχνά, χρησιμοποιούσε χαρτόνια καθώς δε μπορούσε να ανταπεξέλθει στο οικονομικό κόστος από την αγορά καμβάδων.
Εξάλλου, δεν είναι η πρώτη φορά που ο ζωγράφος ακολούθησε αυτή την τακτική. Η τεχνική ανάλυση ενός άλλου πίνακά του με τίτλο «Η ζωή» έδειξε πως ήταν ζωγραφισμένος πάνω από μια φιγούρα, που απεικόνιζε έναν άντρα με μουστάκι.
______________________________________________________________________________________
1 Η ‘Μπλε περίοδος» διήρκησε για 3 χρόνια ( 1901-1904). Τα έργα αυτής της περιόδου χαρακτηρίζονται από ψυχρούς τόνους σε μπλε-πράσινες αποχρώσεις. Η περίοδος αυτή συμβολίζει την συναισθηματική φόρτιση του Πικάσο όπου η λιτότητα, η αρμονία, η απλότητα προβάλλουν ένα μελαγχολικό κλίμα. Αυτή η αλλαγή στο ύφος των έργων του, πιθανόν, σχετίζεται και με την αρνητική ψυχολογία του εξαιτίας του θανάτου, του φίλου και ζωγράφου, του Carlos Cassagemas. Κάποιοι από τους πίνακες που ανήκουν στην “μπλε περίοδο” του ζωγράφου είναι οι «Κοιμωμένη πότης», «Μοναχικές θλιμμένες γυναίκες», «Μπλε Γυμνό», «Αρλεκίνος με τη συντροφιά του», «Ο θάνατος του Casagemas» κ.α
Διαδικτυογραφία
www.phillipscollection.org (τελευταία επίσκεψη 7.9.21)
mymodernmet.com/the-blue-room-picasso/ (τελευταία επίσκεψη 7.9.21)
http://www.pablopicasso.net/blue-room/ (τελευταία επίσκεψη 7.9.21)
https://www.theverge.com/2014/6/17/5817320/hidden-portrait-discovered-in-picasso-the-blue-room (τελευταία επίσκεψη 7.9.21)
