Βιβλίο ή τεχνολογία; Ένα ερώτημα που στις αρχές του 2000 θα ήταν πιο εύκολο να απαντηθεί. Η μυρωδιά του χαρτιού σε ταξιδεύει, οι κενές γραμμές ανάμεσα στα γράμματα δεν είναι αρκετές για να σε αποσπάσουν από την απόλαυση του να διαβάζεις ένα βιβλίο. Σήμερα όλο αυτό μάλλον είναι μία ρομαντική ουτοπία των βιβλιοφάγων. Δυστυχώς η «χαρά» και η «ζεστασιά» της ανάγνωσης έχει ξεχαστεί ή δεν έγινε ποτέ κτήμα κάποιων και ιδιαίτερα των νέων. Είναι όμως η τεχνολογία που έθαψε το βιβλίοꓼ Για το 2017 το 48,8% των Ελλήνων διάβασε ένα μόνο βιβλίο, ενώ το 7,8 % αντιπροσωπεύει το ποσοστό των σκληρών αναγνωστών (με περισσότερα από 10 βιβλία στο ενεργητικό τους). Πλέον τα βιβλία φαίνεται να έχουν υποσκελιστεί και εξοβελιστεί σαν μια ενασχόληση της παραλίας. Το αναγνωστικό κοινό τότε ξυπνά από τη χειμερία νάρκη και κατακλύζεται από πληθώρα διαφημίσεων. Ας μην βιαστούμε όμως να αποδώσουμε ευθύνες και ας αναλογιστούμε το σύγχρονο τρόπο ζωής για να απαντήσουμε στο ερώτημα Βιβλίο ή τεχνολογία.
Άγχος, ελάχιστος ελεύθερος χρόνος, γρήγοροι ρυθμοί και συχνά χαμηλό εισόδημα. Η τεχνολογία απαντά καλύπτοντας τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρέχοντας φτηνή, εύκολη επικοινωνία, εύληπτα νοήματα και προπαντός προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 71,5% των Ελλήνων το 2017 έκανε χρήση σελίδων κοινωνικής δικτύωσης, γεγονός που καταδεικνύει ότι η καθημερινότητά μας καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη χρήση του Facebook του Instagram, του Twitter κλπ. Οι άνθρωποι στην προσπάθειά τους να επικοινωνήσουν καταφεύγουν στο “messenger” και όχι σε κάποια μοναχική απασχόληση όπως ένα βιβλίο, όταν οι διαπροσωπικές σχέσεις γίνονται πιο δύσκολες. Όταν μάλιστα το πορτοφόλι «στερεύει» και οι άνθρωποι πολύ δύσκολα εξοικονομούν χρήματα για μία έξοδο, μειώνονται οι ευκαιρίες να κοινωνικοποιηθούν περαιτέρω.
Ας περάσουμε όμως στον αντίποδα. Μετά το 2008 και το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οι εκδοτικοί οίκοι δέχτηκαν ένα σοβαρό πλήγμα στα έσοδα τους. Ταυτόχρονα όμως άρχισε να αναπτύσσεται ταχύτητα το «ηλεκτρονικό» βιβλίο, ιδιαίτερα μετά το 2011, αλλάζοντας σε μεγάλο βαθμό το σκηνικό της ανάγνωσης. Καθόλα γνώριμη είναι η εικόνα των ανθρώπων, σε μικρότερο βαθμό των Ελλήνων, που διαβάζουν e-books στα ΜΜΜ. Επιπλέον,τα «ηχητικά βιβλία» (audiobooks) γνωρίζουν μεγάλη άνθιση στην Ευρώπη και κυρίως στην Αμερική. Οι εκδότες προσπαθούν να προσελκύσουν το νεανικό κοινό, μιας και όπως αναφέρουν «αν τώρα καταφέρουν να τους «κερδίσουν» θα τους έχουν πελάτες εφόρου ζωής». Τα audiobooks προσφέρουν ευελιξία στους ακροατές τους, οι οποίοι τα προτιμούν γιατί είτε ταυτόχρονα μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα είτε επειδή μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά ακόμα και από το smartphone τους.
Είναι αθώα η τεχνολογίαꓼ Ή μήπως είναι θέμα κουλτούρας και ο σύγχρονος Έλληνας επαφίεται στα επιτεύγματα του Περικλή και επιλέγει συνειδητά να αποφύγει οτιδήποτε είναι πιο δύσκολο από ότι επιτάσσει ο παγκοσμιοποιημένος τρόπος ζωής; Ίσως﮲ ίσως και όχι. Τελικά Βιβλίο ή τεχνολογία; Ενθαρρυντικό είναι ότι οι πιστοί «εραστές» του βιβλίου στηρίζουν την έντυπη ανάγνωση και εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρία που παρουσιάζεται, προκειμένου να απορροφήσουν την πολύτιμη πανανθρώπινη κληρονομιά μας.
Πηγές:
