Αναβλητικότητα είναι μία λέξη η οποία στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων σημαίνει κακή διαχείριση χρόνου ή ακόμα και τεμπελιά. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα «αναβλητικότητα σημαίνει να επικεντρωνόμαστε περισσότερο στην άμεση και επείγουσα ανάγκη διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων, παρά στην ανάληψη του έργου». Το συγκεκριμένο συμπέρασμα, βέβαια, δεν αναφέρεται στους ανθρώπους που έτυχε να αναβάλλουν τις υποχρεώσεις τους μία φορά. Αναφέρεται σε εκείνους, οι οποίοι αναβάλλουν συνεχώς τις δουλειές και τις δραστηριότητες τους με αποτέλεσμα στο τέλος να μην υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για να τις ολοκληρώσουν.
Ό,τι δεν αρχίζει σήμερα, ποτέ δεν τελειώνει αύριο, Βόλφγκανγκ Γκαίτε, Γερμανός ποιητής & φιλόσοφος.
Η χρόνια αναβλητικότητα σχετίζεται συχνά με συναισθήματα ανασφάλειας, άγχους και είναι μια υποσυνείδητη απόπειρα αυτοπροστασίας. Ένα άτομο το οποίο αναβάλλει συνεχώς τις υποχρεώσεις του, προσπαθεί να διατηρήσει μία καλή ψυχική υγεία και να αποφύγει τυχόν αρνητικά συναισθήματα. Για παράδειγμα, ένα συναίσθημα που σχετίζεται με την αναβλητικότητα είναι το άγχος για αποτυχία. Το άτομο φοβάται να αποτύχει και να κριθεί και γι’ αυτό δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις, καταλήγοντας στην απραξία. Συνήθως, αυτά τα άτομα έχουν χαμηλά επίπεδα αυτοσεβασμού και αυτοεκτίμησης. Παράλληλα, ένας άλλος παράγοντας που τροφοδοτεί τη συμπεριφορά της αναβολής είναι η δυσκολία αυτοελέγχου.
Επιπλέον, ένας ακόμα λόγος της αναβλητικότητας είναι ο φόβος του αποχωρισμού. Το άτομο παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πως χρειάζεται να φύγει από μια συντροφική σχέση, αναβάλλει τον χωρισμό. Αυτό γίνεται γιατί νιώθει και πιστεύει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του και μονίμως βασίζεται σε κάποιον άλλον. Το ίδιο αίσθημα μπορεί να δημιουργηθεί ακόμα και στο εργασιακό περιβάλλον και γενικότερα σε μια συνθήκη με την οποία το άτομο είναι έντονα συνδεδεμένο.
Αν και θεωρείται φυσιολογικό οι άνθρωποι να αναβάλουν έως κάποιο βαθμό, αυτό εξελίσσεται σε πρόβλημα όταν δυσκολεύει την φυσιολογική λειτουργία. Η χρόνια αναβλητικότητα μπορεί να είναι σημάδι μιας υποβόσκουσας ψυχικής διαταραχής. Σημαντικό ρόλο παίζει και η αυτοεξαπάτηση. Δηλαδή τα μικρά ψέματα που λέμε στον εαυτό μας για να μην ξεκινήσουμε μια εργασία, για να μην τακτοποιήσουμε τον χώρο μας, για να αποφύγουμε μια συνάντηση με έναν φίλο ή γνωστό κ.λ.π.
Όταν έχεις να ανέβεις ένα βουνό, μη νομίζεις ότι θα γίνει μικρότερο αν περιμένεις, H. Jackson Brown, Jr., Αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας.
Αξίζει να σημειωθεί, βέβαια, ότι υπάρχουν κάποια βασικά βήματα, τα οποία μπορούν να μας βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της αναβλητικότητας.
Για παράδειγμα:
- Η δημιουργία μιας λίστας με υποχρεώσεις και στόχους που πρέπει να ολοκληρώσετε το επόμενο χρονικό διάστημα.
- Θέσπιση ισχυρών, αλλά ρεαλιστικών, στόχων.
- Η απομάκρυνση, για κάποιες ώρες την ημέρα, από αντικείμενα τα οποία αποσπούν την προσοχή (π.χ. κινητό τηλέφωνο).
- Η επιβράβευση του εαυτού σας κάθε φορά που πετυχαίνετε έναν στόχο.
- Τέλος, η βοήθεια από κάποιον σύμβουλο ψυχικής υγείας. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσετε για ποιον λόγο η αναβλητικότητα έχει γίνει για εσάς τρόπος ζωής.
Όταν αναβάλλει κανείς κάτι για αργότερα, αυτό το αργότερα γίνεται συχνά πολύ αργά, Grégoire Lacroix, Γάλλος ποιητής & συγγραφέας.
Πηγές:
- Procrastination and the priority of short-term mood regulation: Consequences for future self, Ανακτήθηκε από: www.eprints.whiterose.ac.uk, Τελευταία πρόσβαση στις 08/05/2021
- Τι είναι η αναβλητικότητα και που μπορεί να οφείλεται;, Ανακτήθηκε από: www.psychologynow.gr, Τελευταία πρόσβαση στις: 08/05/2021
- Αναβλητικότητα-Γνωμικά, Ανακτήθηκε από: www.gnomikologikon.gr, Τελευταία πρόσβαση στις: 08/05/2021
