Ένα από τα πιο διάσημα πειράματα αυτοσυγκράτησης και αυτοελέγχου είναι αυτό του Γουόλτερ Μισέλ στο πανεπιστήμιο Stanford τη δεκαετία του 1960. Τότε ο Μισέλ σχεδίασε ένα πολύ απλό πείραμα. Αλλά με πολύ ισχυρά αποτελέσματα τα οποία ερευνήθηκαν και συγκέντρωσαν την προσοχή πολλών επιστημόνων ακόμη και σήμερα.
Το πείραμα
Σύμφωνα με το πείραμα λοιπόν ο ερευνητής έβαζε σε ένα δωμάτιο ένα παιδί ηλικίας περίπου πέντε ετών. Στο κάθε παιδί έδινε το αγαπημένο του γλύκισμα, για τον λόγο αυτό ονομάστηκε και πείραμα των γλυκών (marshmallow experiment). Ο ερευνητής ενημέρωνε το παιδί πως άμα θέλει μπορεί να φάει το γλυκό, αλλά αν περιμένει 15 λεπτά τότε θα του δώσει και ένα δεύτερο γλυκό. To 1/3 των παιδιών δεν μπόρεσαν να κρατηθούν και έφαγαν το γλυκό μόλις έφυγε ο ερευνητής από το δωμάτιο. Τα υπόλοιπα παιδιά κρατήθηκαν άλλα με λιγότερη ευκολία άλλα με περισσότερη. Κάποια από τα παιδιά για να συγκρατηθούν έκρυβαν το πρόσωπο τους για να μη δουν το γλυκό, άλλα το έβαζαν στο στόμα για να το γευτούν άλλα μετά το ξανά έβαζαν στη θέση του.
Το συμπέρασμα του πειράματος
Ωστόσο, ο ερευνητής συνέχισε ακόμα και μετά από 14 χρόνια να παρακολουθεί την πορεία των παιδιών που συμμετείχαν στο πείραμα του. Αυτό που διαπίστωσε ήταν πως τα παιδιά που δεν είχαν φάει το γλύκισμα και είχαν αυτοσυγκράτηση είχαν ένα αρκετά καλό μέλλον και πορεία. Τα παιδιά αυτά λοιπόν είχαν επιτύχει τους στόχους τους. Ήταν καλοί φοιτητές στο πανεπιστήμιο που φοιτούσαν ή είχαν επιτύχει επαγγελματικά τους στόχους τους. Είχαν γενικότερα ανοδική πορεία στη ζωή τους. Σε αντίθεση τα παιδιά που είχαν φάει το γλυκό τους μετά την αποχώρηση ή λίγο αργότερα χωρίς να μπορέσουν να συγκρατηθούν στη θέα του γλυκού δεν είχαν τόσο θετική εξέλιξη. Είχαν αποτύχει στην εκπλήρωση των στόχων τους, δεν είχαν επιτύχει επαγγελματικά και προσωπικά. Μερικά από τα παιδιά που δεν έδειξαν αυτοσυγκράτηση έκαναν στην ενήλικη ζωή τους χρήση εθιστικών ουσιών.
Η αρετή της αυτοσυγκράτησης
Το πείραμα του Μισέλ απέδειξε περίτρανα στην επιστημονική κοινότητα τη σημασία της αυτοσυγκράτησης και του αυτοελέγχου. Ο σκοπός του πειράματος ήταν να ανακαλύψουν σε ποια ηλικία αναπτύσσεται η ικανότητα της αυτοσυγκράτησης σε ένα πειρασμό. Η ουσία όμως του πειράματος με τις μεταγενέστερες έρευνες είναι κατά πόσο ένα παιδί και στην συνέχεια ένας ενήλικος μπορούν να ελέγξουν μια κατάσταση και να πάρουν το δυνατό μέγιστο κέρδος. Επίσης κατά πόσο η αυτοσυγκράτηση θεωρείται αρετή για την εξέλιξη του χαρακτήρα μας. Η ισορροπία ανάμεσα στον πλήρη έλεγχο του εαυτού μας και στον πλήρη αυθορμητισμό ίσως είναι το κλειδί για την επιτυχία του ανθρώπου.
Αφορμή για περαιτέρω έρευνα
Το πείραμα αυτό αν και τόσο απλό στάθηκε αφορμή για περαιτέρω έρευνα για την σύνδεση με το δείκτη της συναισθηματικής νοημοσύνης ενός ανθρώπου, αλλά και κατά πόσο η αυτοσυγκράτηση είναι ένα έμφυτο ή είναι επίκτητο χαρακτηριστικό. Έρευνες υποστηρίζουν πως ένα κομμάτι του αυτοελέγχου είναι ή έμφυτη τάση που έχουμε να μπορούμε να αντισταθούμε η όχι σε ένα πειρασμό. Ένα κομμάτι όμως καλλιεργήθηκε από την οικογένεια μας και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον. Οι κανόνες που δημιουργεί μια οικογένεια για να δημιουργήσει μια ισορροπία άλλα και η συμπεριφορά των γονιών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
Αν οι γονείς δεν μπορούν να συγκρατηθούν σε διαφορές καταστάσεις, ώστε να πετύχουν έναν στόχο που έβαλαν στη δουλειά, έναν στόχο στη διατροφή τους κ.τ.λ. τότε είναι πιο δύσκολο στη δημιουργία αυτοσυγκράτησης ως χαρακτηριστικό των παιδιών. Βέβαια σημαντικό είναι να μην φτάσουμε σε ένα σημείο υπέρμετρης ακαμψίας του αυτοελέγχου. Σημαντική είναι η ισορροπία μεταξύ αυθορμητισμού και αυτοελέγχου. Ώστε να μην είναι μια καταπιεστική και δυσάρεστη διαδικασία, αλλά μια πρόκληση για να πετύχουμε τον επόμενό μας στόχο.
Πηγές:
- https://www.mixanitouxronou.gr/to-pirama-me-ta-glika-pou-edichne-pii-tha-petichoun-sti-zoi-ke-pii-tha-apotichoun-esis-posi-ora-tha-antechate-me-mia-sokolata-mechri-na-ti-fate/
- https://www.madata.gr/diafora/science/262426-to-peirama-me-ta-zacharota-kai-h-epitychia-sth-zoh-mas.html
- https://omorfamystika.gr
