Πότε υπάρχει ανάγκη κυριαρχίας ενός ατόμου μέσα σε μία σχέση;
Ένα άτομο νιώθει την ανάγκη κυριαρχίας όταν αποζητά επιβεβαίωση και έλεγχο.
Παρ’ όλη τη ”δύναμη” που μπορεί να εκφράζει μία κυριαρχική συμπεριφορά, η αλήθεια είναι πως κρύβει μέσα της πολλή αδυναμία. Σίγουρα, το να επιβάλλεται κάποιος χρησιμοποιώντας την εξουσία στον επαγγελματικό τομέα είναι κάτι από το οποίο πολλές φορές δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, όμως τι γίνεται με τις προσωπικές σχέσεις όπου έχουμε την επιλογή να το αλλάξουμε ή να φύγουμε;
Τα άτομα, τα οποία θέλουν να επιβάλλονται, θέλουν ταυτόχρονα να παίρνουν και ισχυρές δόσεις επιβεβαίωσης.
Όταν αυτό δε γίνεται, συνήθως επεμβαίνουν άλλα συναισθήματα, με τον θυμό να παίρνει τη πρωτιά. Ας το δούμε λίγο πιο διεξοδικά λοιπόν.
Η κυριαρχία ενός ατόμου προς ένα άλλο -είτε αυτό αφορά ερωτικές είτε φιλικές σχέσεις- συνήθως βασίζεται στην αδυναμία έκφρασης της προσωπικότητας του άλλου. Ας ονομάσουμε πομπό αυτόν που διενεργεί κυριαρχικά και δέκτη αυτόν που δέχεται τη συμπεριφορά. Τις περισσότερες φορές, ο πομπός παρουσιάζεται ως ένα ”σκληρό” και απόλυτο άτομο, ενώ στην πραγματικότητα είναι το αντίθετο. Αδύναμο, ανασφαλές και πολλές φορές καταπιεστικό άτομο. Πάμε τώρα στην άλλη πλευρά. Ο -χρόνιος- δέκτης συνήθως είναι άβουλος και έχει την ανάγκη να ”ακουμπήσει” κάπου, δεχόμενος οποιαδήποτε συμπεριφορά. Ακόμα και μια προσβλητική συμπεριφορά. Η πλήρης συγκαταβατικότητα. Με λίγα λόγια, ”needy”.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων, ο πομπός και ο δέκτης ταιριάζουν σαν δύο πόλοι από μαγνήτες, χωρίς να σημαίνει πως κάτι τέτοιο είναι υγιές. Με το πέρασμα του χρόνου, ο δέκτης καταλήγει να έχει υποστεί μία (χειριστική) πλύση εγκεφάλου καταστώντας τον έτσι ακόμα πιο ”needy” και χωρίς προσωπικότητα. Ο πομπός, από την άλλη, έχει λάβει αρκετή επιβεβαίωση με αποτέλεσμα να πιστεύει πως έχει τον έλεγχο (γιατί πραγματικά αυτό χρειάζεται) και πως μπορεί να συνεχίσει να συμπεριφέρεται έτσι.
Όταν μία κυριαρχική συμπεριφορά εμφανίζεται κατ’επανάληψη, είναι ένδειξη ότι ο κυριαρχικός θέλει να έχει δύναμη και έλεγχο πάνω στη σχέση. Ενώ στην αρχή μπορεί να έχει μία γλυκιά και στοργική συμπεριφορά, αργότερα μπορεί να εξελιχθεί σε μία καταπιεστική και δυσλειτουργική συμπεριφορά.
Δυσκολεύονται να κάνουν μία ίση και αμοιβαία σχέση σεβασμού, διότι εάν δε νιώθουν ”ισχυρότεροι” από τους άλλους, εξαφανίζονται.
Η αλήθεια είναι πως δύσκολα θα ”αφήσει” ο δέκτης τον πομπό του, γιατί πιστεύει πως είναι αδύναμος και ανίκανος χωρίς αυτόν. Αυτό βέβαια μπορεί να οφείλεται και στην χειριστική συμπεριφορά του κυριαρχικού. Ο δεσμός εξάρτησης μεταξύ τους πλέον είναι πολύ ισχυρός και δύσκολα σπάει.
Ένας τέτοιος δεσμός μπορεί να ”μαλακώσει” εάν αποφασίσουν και οι δύο σύντροφοι να επισκεφτούν έναν ψυχοθεραπευτή και να μπουν μαζί σε θεραπεία ζεύγους. Εκεί πιθανότατα να ανακαλύψουν πως η δυσλειτουργική συμπεριφορά δεν έγκειται μόνο στον έναν αλλά και στους δύο. Η διαστρεβλωμένη επικοινωνία είναι μία πολύ σημαντική παράμετρος που τις περισσότερες φορές ευθύνεται για τις δυσλειτουργικές συμπεριφορές.
