Το ξεκίνημα της ημέρας με μια κούπα καφέ είναι ένα σύνηθες φαινόμενο, καθώς μας δίνει την απαραίτητη ενέργεια για να φέρουμε εις πέρας τις υποχρεώσεις μας. Ωστόσο η καφεΐνη έχει και άλλες ιδιότητες, εκτός από το να μας κρατάει σε εγρήγορση.
Τι είναι η καφεΐνη;
Η καφεΐνη είναι ένα φυσικό παράγωγο ξανθίνης, το οποίο βρίσκεται σε παραπάνω από 60 φυτά. Αποτελεί μια από τις ψυχοτρόπες ουσίες, με την συχνότερη χρήση παγκοσμίως. Σε αντίθεση με άλλες ψυχοδραστικές ουσίες, η κατανάλωση της είναι νόμιμη και χωρίς περιορισμούς, σχεδόν σε όλες τις χώρες.
H επίδραση της καφεΐνης στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα:
Η καφεΐνη δρα ως διεγερτικό του Κεντρικού Νευρικού συστήματος και αυξάνει τη δραστηριότητα της νορεπινεφρίνης, της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης. Πιο συγκεκριμένα, οι διεγερτικές ουσίες αυξάνουν τη πίεση, τον καρδιακό ρυθμό, την αίσθηση εγρήγορσης και την ενεργητικότητα.
Oι ποσότητες της καφεΐνης ανά ρόφημα:
Η καφεΐνη περιέχεται στον καφέ, στο τσάι, στα αναψυκτικά, στις σοκολάτες, στο κακάο, ακόμα και σε κάποια παυσίπονα. Συνήθως μια κούπα καφέ, αποτελείται από 50 έως 150 mg καφεΐνης. Οι ποσότητες της καφεΐνης ανάλογα με το ρόφημα που καταναλώνουμε, είναι οι εξής:
Καφές φίλτρου = 75mg καφεΐνης
Στιγμιαίος καφές = 60mg καφεΐνης
Τσάι μαύρο = 48mg καφεΐνης
Ενεργειακό ποτό με καφεΐνη = 70-150mg καφεΐνης
Αναψυκτικό τύπου cola = 35- 45mg καφεΐνης
Σύμφωνα με μελέτες, το μέσο άτομο καταναλώνει κατά μέσο όρο 80 με 400 mg καφεΐνης, δηλαδή τρεις με πέντε κούπες ημερησίως. Όμως η ποσότητα που καταναλώνεται, θα πρέπει να είναι διαφορετική για τον καθένα, σύμφωνα με την ηλικία του, την υγεία του και το βάρος του. Σημαντικό να αναφερθεί είναι ότι η χρόνια χρήση της, προκαλεί εθισμό και ανοχή, όπως όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες.
Η φαρμακοκινητική της καφεΐνης:
Η λήψη της καφεΐνης γίνεται συνήθως μέσω των ροφημάτων. Για να απορροφηθεί από το αίμα χρειάζονται 30 με 45 λεπτά, ενώ η πλήρης απορρόφηση γίνεται μετά από 90 λεπτά. Η κατανομή της γίνεται σε όλο το σώμα και τον εγκέφαλο και όπως όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες, διαπερνάει τον αιματοπλακουντιακό φραγμό και φτάνει μέχρι το έμβρυο. Ο χρόνος που χρειάζεται η καφεΐνη για να μειωθεί στο μισό της αρχικής της δράσης, είναι τρεισήμισι με πέντε ώρες για τους ενήλικες, δέκα ώρες για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, ενώ όσον αφορά τους καπνιστές, η ημιζωή είναι μικρότερη.
Τα οφέλη και οι επιπτώσεις της καφεΐνης:
Η χρήση της καφεΐνης διεγείρει εκτός από το κεντρικό νευρικό σύστημα, το καρδιαγγειακό σύστημα, το αναπνευστικό σύστημα και το ουροποιητικό σύστημα. Μειώνει τους βρόγχους και παλιότερα αποτελούσε την κυριότερη ουσία για την θεραπεία τους άσθματος. Σε μικρές δόσεις, δηλαδή μία ή δύο κούπες, προκαλεί νοητική εγρήγορση, μείωση της κόπωσης και αίσθημα ευημερίας. Οι μεγάλες δόσεις, όμως, μπορούν να προκαλέσουν ταραχή, άγχος, αϋπνία, τρόμο στα άκρα, υπέρπνοια και αλλαγή στη διάθεση. Επιπλέον, μπορεί να προκληθεί ταχυκαρδία, υπέρταση, καρδιακές αρρυθμίες και γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Δέκα γραμμάρια καφεΐνης, μπορούν να επιφέρουν ακόμη και θάνατο.
Σύνδρομο στέρησης:
Τα συμπτώματα στέρησης της καφεΐνης περιλαμβάνουν πονοκεφάλους, κόπωση, υπνηλία, άσχημα διάθεση και δυσκολία συγκέντρωσης. Ξεκινάνε με αργό ρυθμό, κορυφώνονται μέσα σε μία με δύο μέρες και τελειώνουν εντός ολίγων ημερών.
Για επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το πώς επιδρά η καφεΐνη στον εγκέφαλο, μπορείτε να παρακολουθήσετε το παρακάτω βίντεο:
Πηγές:
- Nichols, H. (2017). What does caffeine do to your body? Ανακτήθηκε από www. medicalnewstoday.com. (τελευταία πρόσβαση 21/12/2020).
