Οι περισσότεροι άνθρωποι απεχθάνονται τα ψέματα. Άλλοι τα αγαπούν.
Ένα κοινό όμως που έχουμε όλοι είναι ότι θα θέλαμε να μπορούμε να κατανοούμε πότε ο συνομιλητής μας λέει ψέματα
Τα ψέματα έχουν αποτελέσει σημείο ενδιαφέροντος πολλά χρόνια και για πολλούς λόγους. Αμέτρητες προσπάθειες εφεύρεσης συσκευών που να ανιχνεύουν κινήσεις, σκέψεις και οτιδήποτε μπορεί να υποδηλώσει ότι το άτομο που εξετάζεται τη δεδομένη στιγμή ψεύδεται. Το ενδιαφέρον των αρχών για μια τέτοια αξιόπιστη συσκευή είναι εύλογο και κατανοητό.
Πέρα, όμως, από πρακτικούς λόγους το ψέμα απασχολεί τους ανθρώπους και στην καθημερινή ζωή
Οι περισσότεροι άνθρωποι αρέσκονται στην ειλικρίνεια, την υπευθυνότητα και την εμπιστοσύνη. Το ψέμα δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα καθώς το άτομο νιώθει ότι προδίδεται, ότι ο συνομιλητής του τον υποτιμά και του φέρεται αναξιοπρεπώς.
Μέσα από το βίντεο «Η γλώσσα του ψεύδους- Νόα Ζαντάν» (πηγή στο τέλος του άρθρου) μπορούμε να μάθουμε κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τα ψέματα αλλά και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αντιληφθούμε εάν κάποιος ψεύδεται.
Ακούμε καθημερινά από 10 μέχρι 200 ψέματα
Η δημιουργία ενός ψέματος απαιτεί δουλειά και χρόνο εκ μέρους του ατόμου. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται διαφέρει από εκείνη που χρησιμοποιεί το άτομο σε καθημερινή βάση.
Η γλωσσολογική ανάλυση κειμένου έχει καταλήξει σε κάποια κοινά μοτίβα που χρησιμοποιούνται υποσυνείδητα από το άτομο όταν εξαπατά
Αρχικά, οι άνθρωποι τείνουν να μην αναφέρονται τόσο στον εαυτό τους όταν λένε ψέματα. Προτιμούν να επικεντρώνονται σε άλλους ανθρώπους και να χρησιμοποιούν τρίτο πρόσωπο ώστε να νιώσουν ότι αποσυνδέονται από το ψέμα.
Το δεύτερο στοιχείο αναφέρεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι τείνουν να είναι πολύ αρνητικοί και απορριπτικοί όταν ψεύδονται. Χρησιμοποιούν την άρνηση διότι στην πραγματικότητα αισθάνονται ενοχές για την πράξη τους.
Ακόμη, όταν οι άνθρωποι λένε κάποιο ψέμα συνήθως οι εξηγήσεις τους είναι απλές καθώς η δημιουργία κάποιας πιο περίπλοκης ιστορίας απαιτεί περισσότερη οργάνωση και σκέψη. Παράλληλα, ενώ οι εξηγήσεις είναι απλές, οι προτάσεις τις οποίες χρησιμοποιούν είναι πολύπλοκες και με πολλές λέξεις που δεν χρειάζονται, είναι λάθος ή είναι περιττές. Δίνουν μια αίσθηση φλυαρίας και λανθάνει η υπερπροσπάθεια να πείσουν τον συνομιλητή.
Επιπλέον, οι ψευδείς ισχυρισμοί τείνουν να είναι περισσότερο αόριστοι. Το υποκείμενο προτιμά και προσπαθεί να αποφύγει τη χρήση ονομάτων και προσώπων. Αυτό πιθανόν να συμβαίνει διότι δεν επιθυμεί να εμπλέξει αυτά τα πρόσωπα στην κατάσταση που εκείνος δημιουργεί λέγοντας ένα ψέμα.
Σαφώς, δεν έχουν όλα τα ψέματα την ίδια σημασία
Αν το σκεφτούμε λίγο καλύτερα θα εντοπίσουμε φορές που κι εμείς έχουμε πει ένα μικρό, ανώδυνο ψέμα (π.χ. για μια καθυστέρηση σε ένα ραντεβού). Τις περισσότερες φορές, ειδικά όταν πρόκειται για κάποιο γνωστό και κοντινό μας πρόσωπο, είναι αρκετά εύκολο να αντιληφθούμε πότε ψεύδεται. Καθώς γνωρίζουμε την συνήθη συμπεριφορά και τον τρόπο με τον οποίο το άτομο επικοινωνεί, εάν δούμε κάποια διαφοροποίηση σε αυτά μπορούμε να αντιληφθούμε ότι κάτι συμβαίνει και να αναζητήσουμε την πηγή αυτής της αλλαγής. Σε άλλες περιπτώσεις, είναι χρήσιμο να έχουμε κατά νου τα τέσσερα αυτά στοιχεία που προαναφέρθηκαν, χωρίς όμως να τα αναζητούμε εντόνως σε κάθε συζήτηση. Η καχυποψία είναι ένα στοιχείο που επικρατεί στη σύγχρονη κοινωνία και κατακερματίζει τις διαπροσωπικές σχέσεις, οι οποίες είναι εξαιρετικά σημαντικές και απαραίτητες για τον άνθρωπο.
Πηγές:
- Η γλώσσα του ψεύδους – Νόα Ζαντάν
- www.youtube.com/watch?v=H0-WkpmTPrM
